Ông Đoàn Văn Sang, Giám đốc công ty TNHH Sản xuất và chế biến nông sản Cát Tường, cho biết năm nay công ty phấn đấu xuất khẩu (XK) khoảng 50.000 tấn trái cây tươi, chủ yếu là thanh long sang Trung Quốc và một số nước khác, đạt kim ngạch 80 triệu USD. Dự kiến trong niên vụ 2018 – 2019 tới, công ty sẽ XK 7.500 – 10.000 tấn vú sữa sang Mỹ.

Tín hiệu lạc quan

Đây là một trong những doanh nghiệp (DN) XK trái cây hàng đầu ở Tiền Giang đang ăn nên làm ra. Nửa đầu năm nay, kim ngạch XK trái cây tươi đã mang lại cho tỉnh này khoảng 30 triệu USD, tăng 45,3% so với cùng kỳ năm trước, chưa kể khối lượng lớn trái cây XK dạng tiểu ngạch sang Trung Quốc.

Phương thức bao tiêu sản phẩm trái cây tươi của nông dân ở tỉnh Tiền Giang cũng đáng để tham khảo. Như chia sẻ của ông Sang, công ty bao tiêu vú sữa với nông dân theo hình thức phối hợp với tổ hợp tác, hợp tác xã, địa phương xác định vùng trồng thông qua diện tích, số hộ trồng, sản lượng dự kiến thu hoạch, sau đó sẽ ký hợp đồng bao tiêu với giá đã thỏa thuận với nông dân.

"Giá bao tiêu tất nhiên phải cao hơn giá thị trường đối với từng nhóm sản phẩm và phù hợp với từng thị trường tiêu thụ cụ thể. Không chỉ là trái vú sữa XK đi Mỹ mới nói đến chất lượng nguyên liệu đầu vào, đối với các vùng trồng, người nông dân phải áp dụng khoa học – kỹ thuật, đảm bảo sản phẩm làm ra không bị dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và phù hợp với từng thị trường tiêu thụ, có như vậy canh tác của người dân mới mang lại hiệu quả", ông Sang nhấn mạnh.

Việc phát triển XK trái cây ở tỉnh Tiền Giang là điều mà Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc quan tâm khi tham dự Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Tiền Giang năm 2018 diễn ra ngày 9/8.

Thủ tướng cho rằng nếu Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) được mệnh danh là "vương quốc trái cây" của cả nước thì Tiền Giang được xem là "vương quốc" của "vương quốc trái cây", bởi nơi đây có rất nhiều loại trái cây và nông sản nổi tiếng.

Do đó, Thủ tướng đặt câu hỏi: Liệu Tiền Giang có trở thành một chỉ dẫn địa lý về thương hiệu trái cây Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung hay không. Đây cũng là câu hỏi mà Thủ tướng mong muốn chính quyền và DN đầu tư vào tỉnh Tiền Giang trả lời trong tương lai gần. Vì vậy, các DN hãy đón bắt thời cơ làm ăn mạnh mẽ.

Qua trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, một số chủ DN trong ngành hàng XK trái cây cho rằng việc được XK nhiều loại trái cây đặc sản ở Tiền Giang như vú sữa, thanh long, xoài… sang các thị trường khó tính như Mỹ, Australia hay EU và được những thị trường này chấp nhận là điều mơ ước của họ.

Thời cơ cho doanh nghiệp

Tuy nhiên, các DN này vẫn còn băn khoăn về khả năng phát triển công nghệ chế biến nhằm tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm trái cây XK, nhất là khi việc đầu tư vào nông nghiệp chế biến đòi hỏi nguồn vốn đầu tư thiết bị, máy móc quá lớn nên DN cần sự hỗ trợ của Nhà nước.

Trong vấn đề về vốn đầu tư và tín dụng nông nghiệp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng ngân hàng là kênh quan trọng để huy động vốn cho người dân, nhất là trong sản xuất nông nghiệp, để làm sao chấm dứt tình trạng tín dụng đen đang lan tràn ở một số địa phương.

"Dư nợ tín dụng của Tiền Giang đạt gần 49.000 tỷ đồng, mới chỉ tương đương 63% GRDP của tỉnh, cho thấy tiềm năng cải thiện độ sâu tài chính của tỉnh vẫn còn rất lớn. Dư địa cho tăng trưởng còn nhiều. Bên cạnh đó, tỉnh cần tiếp tục xử lý các thủ tục hành chính rườm rà, làm tăng chi phí, mất cơ hội kinh doanh của DN", Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo giới chuyên gia, trong vấn đề XK trái cây ở tỉnh Tiền Giang nói riêng hay "vương quốc trái cây" ĐBSCL nói chung hiện nay, rất cần những DN lớn, có thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Đặc biệt là rất cần những DN XK làm theo mô hình lo từ A – Z, tức là tự tổ chức sản xuất, đóng gói, đến XK và cả tiếp thị quảng bá sản phẩm trái cây. Nếu được như vậy thì sẽ không lo có việc cạnh tranh hạ giá, không có việc chất lượng không đồng đều và cũng không có việc mạnh ai nấy đi tiếp thị sản phẩm như đang làm.

Về sản xuất, còn điểm hạn chế do nông dân ĐBSCL chưa liên kết sản xuất nên khó có số lượng trái cây lớn, đồng đều chất lượng và được dán cùng một logo. Không có logo thì phải bán rẻ và bấp bênh.

Ngay cả việc đóng gói trái cây trước khi vận chuyển tiêu thụ thậm chí ở trong nước hiện nay còn quá kém, thua xa các nước phát triển đến vài chục năm, dẫn đến tỷ lệ hao hụt lớn.

Ngoài ra, hạn chế lớn và tồn tại từ lâu mà ai cũng biết là ĐBSCL vẫn còn thiếu vùng chuyên canh sản xuất lớn cho các loại trái cây XK. Chưa kể, khâu tiếp thị quảng bá cho trái cây XK của vùng còn chưa đủ tầm, chưa chuyên nghiệp.

Cho nên, với ưu thế sẵn có và những hạn chế còn tồn tại, đòi hỏi các DN trong ngành hàng trái cây ở tỉnh Tiền Giang nói riêng và ĐBSCL nói riêng phải biết cách khắc phục điểm yếu và bắt được thời cơ như lưu ý của Thủ tướng, nhất là cần xây dựng những mô hình sản xuất và XK trái cây theo hướng chất lượng cao.

Thanh Loan