HTX Mỹ nghệ Nhựt Linh từ lâu đã được biết đến với các mặt hàng thủ công mỹ nghệ được chế tác tỉ mỉ từ nguyên liệu thiên nhiên như mây, tre, nứa, gỗ...

"Chiếc áo pháp lý" mới

Tuy nhiên, trong một thời gian dài, cũng giống như nhiều HTX làng nghề khác, giá trị vô hình từ tay nghề và truyền thống của HTX vẫn chưa được định hình thành tài sản pháp lý được bảo hộ chính thức.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chuẩn hóa nhận diện trên thị trường, HTX Mỹ nghệ Nhựt Linh đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu lên Cục Sở hữu trí tuệ. Theo thông tin từ bộ hồ sơ, đơn đăng ký của HTX được nộp ngày 13/10/2025 và đã được đánh giá rằng mẫu nhãn hiệu đăng ký bao gồm phần chữ “Hợp tác xã mỹ nghệ Nhựt Linh”, chữ viết tắt “NL” cùng hình ảnh thiết kế biểu tượng.

Hình ảnh này không chỉ phản ánh đôi bàn tay thủ công khéo léo của người thợ mà còn thể hiện tinh thần tương trợ, chung sức đồng lòng giữa các thành viên – giá trị cốt lõi của mô hình HTX.

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu gắn liền với danh mục sản phẩm đa dạng bao gồm mành tre, rổ, giỏ, sọt, đồ gỗ mỹ thuật, vật liệu đan lát, tranh và các sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên. Khi các sản phẩm được phát triển bởi nhiều hộ thành viên khác nhau, một dấu hiệu nhận diện chung giúp chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, tạo sự đồng bộ khi trưng bày tại các hội chợ thương mại, điểm giới thiệu sản phẩm hay trên các kênh bán hàng trực tuyến.

Nâng cao sức cạnh tranh

Thực tiễn phát triển khu vực kinh tế tập thể những năm qua cho thấy, tuyên truyền và thúc đẩy các HTX xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ chính là con đường ngắn nhất để đưa sản phẩm Việt vươn xa. Nhãn hiệu không đơn thuần là một logo trang trí, mà là lời cam kết về chất lượng, nguồn gốc và uy tín của cả một tập thể.

Đối với sản phẩm mỹ nghệ, phần lớn giá trị nằm ở hàm lượng văn hóa, kỹ năng độc đáo và câu chuyện cộng đồng đằng sau mỗi sản phẩm. Nếu không có dấu hiệu nhận diện được bảo hộ, những giá trị vô hình đó rất dễ bị đánh đồng với các mặt hàng trôi nổi trên thị trường. Việc HTX Mỹ nghệ Nhựt Linh đăng ký nhãn hiệu chính là bước đi chủ động nhằm quy tụ tinh hoa tay nghề của các thành viên vào một dấu hiệu chung. Khi người tiêu dùng nhìn thấy logo của HTX, họ ngay lập tức nhận diện được xuất xứ chuẩn xác, niềm tin được củng cố và sẵn sàng trả mức giá tương xứng.

Hơn thế nữa, trong tiến trình phát triển tài sản trí tuệ, nhãn hiệu được bảo hộ sẽ trở thành nền tảng để HTX thiết lập quy chế nội bộ. Đây là công cụ quản trị giúp Ban quản trị HTX kiểm soát chất lượng đầu ra giữa các hộ thành viên, quy định rõ ràng về quy chuẩn nguyên liệu, quy trình đan lát, kích thước... Qua đó, tinh thần trách nhiệm của từng nghệ nhân, thành viên được nâng cao, tránh tình trạng sản xuất không đồng đều gây ảnh hưởng đến uy tín chung.

Sự kết hợp giữa nhãn hiệu HTX với việc phân hạng sản phẩm OCOP, truy xuất nguồn gốc đang mở ra dư địa tăng trưởng mới cho mô hình sản xuất thủ công mỹ nghệ. Người tiêu dùng hiện đại không chỉ mua một sản phẩm mây tre đan, mà họ mua cả sự minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu sinh thái, tính hợp pháp và tính nhân văn trong mô hình kinh tế tập thể.

Minh bạch trạng thái pháp lý

Mặc dù nỗ lực đăng ký nhãn hiệu của HTX Mỹ nghệ Nhựt Linh đã đạt được kết quả ban đầu, song nhìn từ góc độ pháp lý và quản trị, câu chuyện này cũng mang lại bài học kinh nghiệm sâu sắc cho nhiều HTX khác trên cả nước trong quá trình phát triển tài sản trí tuệ.

Xét về trạng thái pháp lý thực tế, đơn đăng ký nhãn hiệu của HTX Nhựt Linh đã được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận về mặt hình thức và công bố hợp lệ. Tuy nhiên, tại thời điểm tổng hợp bộ minh chứng (5/2026), hồ sơ báo cáo chưa ghi nhận bản Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ chính thức hoặc Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Điều này có nghĩa là nhãn hiệu đang nằm trong giai đoạn thẩm định nội dung – giai đoạn then chốt để Cục Sở hữu trí tuệ đánh giá khả năng phân biệt, kiểm tra xem nhãn hiệu có trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu khác đã được bảo hộ trước đó hay không.

Do đó, chưa thể khẳng định nhãn hiệu của HTX Nhựt Linh đã chính thức được cấp Văn bằng bảo hộ. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, Ban quản trị HTX đang tiếp tục theo dõi sát sao tiến trình thẩm định nội dung, khả năng trùng hoặc tương tự và các yêu cầu sửa đổi nếu có từ cơ quan chức năng. Việc hiểu rõ và tuân thủ đúng quy trình thủ tục pháp lý là vô cùng cần thiết, giúp HTX tránh được những rủi ro tranh chấp không đáng có trên thương trường.

Thực tế cho thấy, không ít HTX sau khi nộp đơn đã vội vàng sử dụng nhãn hiệu trên quy mô lớn mà quên mất quá trình thẩm định nội dung có thể phát sinh các yêu cầu chỉnh sửa. Việc chủ động theo dõi hồ sơ, chuẩn bị các phương án điều chỉnh và xây dựng chiến lược bảo hộ toàn diện (bao gồm cả kiểu dáng công nghiệp cho các mẫu mã mỹ nghệ độc đáo) sẽ giúp HTX củng cố vững chắc nền tảng pháp lý cho sản phẩm của mình.

Theo ban giám đốc HTX Nhựt Linh, trong thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu hoàn chỉnh, bao gồm ứng dụng logo trên bao bì sinh thái, tem truy xuất nguồn gốc thông minh, thiết kế gian hàng hội chợ chuẩn hóa và đẩy mạnh các kênh bán hàng trực tuyến. Song song đó, việc lồng ghép câu chuyện sản phẩm gắn liền với nét đẹp văn hóa đan lát truyền thống và thông điệp phát triển xanh sẽ là hạt nhân thu hút đối tác thương mại và du khách.

Từ thực tế của HTX Nhựt Linh, Liên minh HTX TP Cần Thơ cũng đang đẩy mạnh tuyên truyền về các mô hình HTX thành công nhờ xây dựng thương hiệu, bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, phát triển sản phẩm OCOP, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ. Việc tư vấn sở hữu trí tuệ, hỗ trợ xúc tiến thương mại và kết nối cung - cầu không chỉ giúp nâng cao nhận thức cho khu vực kinh tế tập thể mà còn tạo đòn bẩy trực tiếp giúp các HTX làng nghề vươn lên phát triển bền vững.

Gìn giữ bản sắc thủ công bằng một dấu hiệu nhận diện thống nhất là bước đi đúng đắn và cần thiết. Với sự chủ động của HTX Mỹ nghệ Nhựt Linh cùng sự đồng hành sát sao của cơ quan quản lý, thương hiệu đan lát, mỹ nghệ địa phương sẽ ngày càng khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường nội địa cũng như xuất khẩu.

Tùng Lâm