Hiệp hội Truyền thông Tin tức (NMA), đại diện cho gần 2.000 tòa soạn ở Bắc Mỹ, mới đây đã kiến nghị lên Quốc hội Mỹ, yêu cầu được đàm phán tập thể với Facebook và Google.

“Không dễ gì để pháp luật can thiệp vào thời điểm này, nhưng chúng tôi vẫn phải thử”, ông David Chavern - Giám đốc điều hành NMA, cho biết.

Giảm doanh thu, mất độc giả

Rõ ràng là ở tình thế tuyệt vọng, cánh báo chí đã tính đến tất cả các phương án có thể, dù là “nghe lạ tai” nhất. Những “trụ cột” của ngành công nghiệp báo chí, những cái tên đình đám như New York Times, hay Wall Street Journal, đều bị sụt giảm doanh thu tới hơn 20%.

Dẫu rằng mảng báo chí trực tuyến có thể gánh giúp một phần áp lực, song do tốc độ phát triển của quảng cáo số không bì được với tốc độ lụi tàn của quảng cáo giấy, dẫn đến việc ngành báo in ngày càng lún sâu vào khủng hoảng.

Doanh thu không chỉ là mối lo ngại duy nhất của các tòa soạn trước sự bành trướng của những “gã khổng lồ” internet như Google. Hiện nay, rất nhiều độc giả thoải mái tiếp cận tin tức thông qua các nền tảng truyền thông xã hội và công cụ tìm kiếm. Điều này đồng nghĩa với việc các tòa soạn sẽ không còn duy trì được mối liên hệ trực tiếp với người đọc và vì thế cũng khó thu thập được dữ liệu về khách hàng.

NMA dự định sẽ đàm phán với Google và Facebook về việc chia sẻ doanh thu và dữ liệu độc giả, giúp đỡ các mô hình báo mạng và bảo vệ hình ảnh của từng thương hiệu báo chí trên nền tảng số. Ông Chavern cho rằng: “Thật khó để một công ty riêng lẻ có thể đàm phán cùng lúc với hai “ông lớn” công nghệ như vậy”.

Theo số liệu của công ty nghiên cứu thị trường eMarketer, dự kiến năm 2017, Google và Facebook sẽ kiểm soát 60% thị phần quảng cáo số tại Mỹ. Hai công ty này được cho là đã chiếm hết doanh thu mảng báo trực tuyến của các tòa soạn, trong bối cảnh quảng cáo in đang dần mất hút.

Hoạt động in ấn của các tờ báo và tạp chí cũng vì thế mà chịu ảnh hưởng nặng nề hơn bao giờ hết. Hãng truyền thông Magna Global ước tính doanh thu từ quảng cáo trên báo giấy toàn thế giới sẽ tiếp tục giảm 9% và quảng cáo của tạp chí giảm 10% trong năm nay.

Ngành báo in ngày càng lún sâu vào khủng hoảng

Chắt chiu từng nguồn thu

Tháng 6 vừa rồi, đại diện một số nhà xuất bản quốc tế, gồm cả chủ sở hữu tờ Washington Post kiêm người sáng lập Amazon - ông Jeff Bezos, hay Chủ tịch Exor (công ty sở hữu 43% tờ The Economist) - ông John Elkann, đã nhóm họp tại Turin, để thảo luận về các biện pháp đối phó với sự bành trướng của các tập đoàn công nghệ.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Elkann - cũng là người đứng đầu gia đình Agnelli, chủ sở hữu hãng xe Fiat và câu lạc bộ bóng đá Juventus - cho rằng đã đến lúc phải tạo lập mối quan hệ với Google và Facebook.

Suốt nhiều tháng qua, báo chí Anh cũng râm ran về kế hoạch lập chung một hãng mua bán quảng cáo, để tăng cường vị thế khi đàm phán với các đơn vị quảng cáo.

Việc doanh thu quảng cáo in tụt dốc không phanh, điển hình như Trinity Mirror (nhà xuất bản của Daily Mirror) sụt giảm 21% sau nửa năm vừa qua, khiến hầu như tất cả các báo phải áp dụng những biện pháp quyết liệt để cắt giảm chi phí và tìm kiếm nguồn thu mới.

Tờ Wall Street Journal đã cắt giảm lượng ấn phẩm ngoài lãnh thổ Mỹ và dừng phát hành ấn bản châu Âu, trong khi tờ The Guardian đã phải chuyển sang khổ in nhỏ hơn.

Tập đoàn Time - chủ sở hữu các tạp chí Fortune, People và Sports Illustrated phải cắt giảm 300 việc làm và chuẩn bị rao bán một số thương hiệu.

Trong khi đó, hãng tin tài chính Mỹ Bloomberg chuẩn bị thu phí người đọc nếu muốn xem các bài viết trên tạp chí Businessweek vốn đã thân thuộc với bạn đọc suốt 88 năm qua.

Hải Châu