Tuyên bố được đưa ra vào thời điểm nước Anh đối mặt với không khí bi quan bao trùm môi trường đầu tư kinh doanh, sau khi các thành viên EU có những yêu cầu “khó nhằn” về đàm phán Brexit - một quá trình được dự báo là dai dẳng và phức tạp

Trấn an nông dân và giới nghiên cứu

Nhận thấy nhiều đơn vị, tổ chức của Anh “lăn tăn” về tương lai dòng vốn hỗ trợ mà họ đang và sắp nhận từ EU, Bộ trưởng Tài chính Philip Hammond khẳng định chính phủ Anh quyết tâm bảo đảm sự ổn định và không để xảy ra sự cố nào trong khoảng thời gian trước khi nước này chính thức rời khỏi EU.

Theo đó, những dự án được phê duyệt trước thời điểm chính phủ công bố kế hoạch ngân sách trong “Báo cáo mùa thu” sẽ tiếp tục được nhận tài trợ đầy đủ. Các dự án ký kết sau đó sẽ do Bộ Tài chính Anh thẩm định và cho ý kiến. Các khoản trợ cấp nông nghiệp vẫn được duy trì đến năm 2020.

Anh đang tiếp nhận từ EU khoảng 4,5 tỷ Bảng mỗi năm tiền trợ cấp nông nghiệp cùng các quỹ phát triển kinh tế, cộng thêm 1 - 1,5 tỷ Bảng thúc đẩy nghiên cứu khoa học. Đó chưa phải là con số cuối cùng, nếu từ nay đến khi rời hẳn EU, nước Anh còn bổ sung những dự án khác.

Theo số liệu của Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh, trong giai đoạn 2007 - 2013, nước này đã nhận được 8,8 tỷ euro từ EU cho hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo.

Chiếm chỉ 0,9% dân số thế giới, song Anh đóng góp 3,3% số nhà nghiên cứu khoa học

Động thái của Bộ Tài chính Anh được đánh giá là nhằm trấn an đối tượng người nông dân, các trường đại học và cơ sở nghiên cứu về nguy cơ bị cắt một nguồn tài chính cực kỳ quan trọng. Đến lúc này, thời điểm Anh chính thức chia tay EU vẫn chưa được xác định. Nếu Thủ tướng Theresa May khởi động đàm phán vào năm 2017, thì nước Anh có thể trở thành thành viên “ngoại khối” kể từ năm 2019.

Chờ đợi những giải pháp mới

Chiếm chỉ 0,9% dân số thế giới, song Anh đóng góp 3,3% số nhà nghiên cứu khoa học và những người này tạo ra 6,9% sản phẩm khoa học toàn cầu. Anh là một trong những nước nhận được hỗ trợ nhiều nhất từ ngân sách của EU cho nghiên cứu khoa học. Trong chương trình nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với tên gọi “Chân trời 2020” (Horizon 2020), Anh được phân bổ tới 15,4% vốn, chỉ xếp sau Đức.

Rời EU nhưng không nhất thiết phải quay lưng với “Horizon 2020”, song nước Anh sẽ phải chấp nhận tư cách thành viên “liên kết” từ năm 2020 trở đi. Trong khi đó, sự cộng tác cởi mở với giới khoa học quốc tế - yếu tố giúp Anh trở thành điểm sáng trong thế giới khoa học - lại phụ thuộc rất nhiều vào quy định cho phép các nhà khoa học tự do tới Anh làm việc. Hiện tại, khoảng 15% số lao động nghiên cứu tại các đơn vị, tổ chức của Anh lại không phải là công dân Anh hay EU và con số này có thể tăng lên 20% tại các trường đại học danh tiếng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, theo kế hoạch ban đầu, từ năm 2014 - 2020, nông dân Anh nhận được 27,8 tỷ Bảng trợ cấp từ chính sách nông nghiệp chung của EU (CAP). Một phần lớn của khoản tiền này được ưu tiên dành cho những đối tượng tham gia cơ chế “môi trường nông nghiệp”, tức là tuân thủ các biện pháp canh tác thân thiện và cải thiện môi trường. Tiền của CAP cũng được rót vào các dự án phát triển khu vực nông thôn mà nhờ đó Bộ Tài chính Anh giảm bớt được gánh nặng chi phí.

Trong giai đoạn hậu Brexit, chính phủ Anh có thể chủ động thực hiện các hình thức trợ giá theo ý mình, nhưng rời khỏi CAP cũng đồng nghĩa với việc thu nhập của nông dân có thể bị giảm sút.

Hiện tại, mặc dù đã nghe Bộ trưởng Hammond tuyên bố “sẽ có những giải pháp mới” hỗ trợ nông nghiệp khi trở thành “người ngoài EU”, nhưng nông dân Anh vẫn chưa được cung cấp thông tin chi tiết về các chính sách này.

Hải Châu