Giải đáp vấn đề này, Trưởng phòng Truyền thông, Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội Dương Thị Minh Châu cho biết, đối với người lao động đang thất nghiệp, đủ tuổi nghỉ hưu, khi Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) có hiệu lực thì người lao động đủ 15 năm trở lên đóng bảo hiểm xã hội sẽ được hưởng lương hưu.

Ngoài ra, khi người lao động được hưởng lương hưu sẽ kèm bảo hiểm y tế miễn phí. Còn nếu người lao động chưa đủ thời gian 15 năm đóng bảo hiểm xã hội thì có thể đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Bên cạnh đó, đối với trường hợp người lao động hết tuổi làm việc, đủ tuổi nghỉ hưu thì doanh nghiệp vẫn nên giải quyết chế độ hưu trí cho họ. Sau đó, doanh nghiệp vẫn ký tiếp hợp đồng lao động với người lao động nếu người lao động tiếp tục muốn cống hiến.

Mặc dù vậy, khi ký hợp đồng lao động mới thì doanh nghiệp lưu ý cần phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.

Hiện nay, để giảm tình trạng hưởng bảo hiểm xã hội một lần và giúp người lao động được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đã có nhiều sửa đổi, bổ sung theo hướng gia tăng quyền lợi, tăng tính hấp dẫn khuyết khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Cụ thể, dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đã điều chỉnh giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm; hưởng trợ cấp hàng tháng trong trường hợp có thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Ngoài ra, Luật sửa đổi cũng thay đổi việc hưởng bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước bảo đảm trong thời gian hưởng trợ cấp hàng tháng.

Quy định này nhằm tạo cơ hội cho những người tham gia bảo hiểm xã hội muộn, từ 45 – 47 tuổi mới bắt đầu tham gia hoặc những người tham gia không liên tục dẫn đến khi đến tuổi nghỉ hưu vẫn không tích lũy đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội cũng được hưởng lương hưu hàng tháng thay vì họ phải nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Mức lương hưu của những người này có thể thấp hơn những người có thời gian đóng bảo hiểm xã hội dài nếu tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện là như nhau. Tuy nhiên, những trường hợp này trước đây không đủ điều kiện hưởng lương hưu do họ nhận bảo hiểm xã hội một lần (nếu không lựa chọn tự nguyện đóng bảo hiểm xã hội một lần cho thời gian còn thiếu), nay sẽ có cơ hội được hưởng lương hưu hàng tháng.

Đối với những người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội dài hơn thì được hưởng lương hưu với tỷ lệ cao hơn. Theo quy định hiện hành, mức hưởng lương hưu tối đa là 75%. Để được hưởng mức lương hưu 75%, lao động nữ phải đóng bảo hiểm xã hội đủ 30 năm, lao động nam phải đóng bảo hiểm xã hội đủ 35 năm.

Như vậy, cho dù mức lương hưu có thể khiêm tốn hơn những người có thời gian đóng dài nhưng lương hưu hàng tháng ổn định, định kỳ được Nhà nước điều chỉnh và trong thời gian hưởng lương hưu sẽ được quỹ bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế thì sẽ góp phần đảm bảo tốt hơn cuộc sống khi về già của người lao động.

Nguyễn Hạnh