Ấn Độ là một trong những thị trường tiêu thụ xe hai bánh lớn nhất thế giới, với doanh số hơn 20 triệu xe tay ga và xe máy vào năm ngoái.

Theo nguồn tin tin cậy, các quan chức của Niti Aayog đã có cuộc họp với ban lãnh đạo một số doanh nghiệp như Bajaj Auto, Hero MotoCorp và TVS vào cuối tuần qua để bàn về vấn đề trên. Các doanh nghiệp có thời hạn hai tuần để hoàn thiện kế hoạch của mình.

Để không bị tụt lại phía sau

Theo khuyến nghị của Niti Aayog, kể từ năm 2025, chỉ những mẫu xe tay ga và xe máy có dung tích động cơ từ 150 phân khối trở lên mới được bán ra thị trường Ấn Độ.

Nhiều doanh nghiệp kịch liệt phản đối đề xuất này và cảnh báo rằng việc một chuyển đổi quá đột ngột, tại thời điểm doanh số ô tô đã giảm xuống mức đáy của hai thập kỷ gần đây, sẽ gây ra gián đoạn trên thị trường và khiến nhiều người mất việc làm.

Ấn Độ là một trong những thị trường tiêu thụ xe hai bánh lớn nhất thế giới với doanh số hơn 20 triệu xe tay ga và xe máy vào năm ngoái. Xe máy điện chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng tiêu thụ xe hai bánh của nước này, dù đã tăng hơn gấp đôi lên mức 126.000 xe, so với mức 54.800 xe hồi năm 2018, theo số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe điện Ấn Độ.

Nguồn tin cho hay, trong cuộc họp của Niti Aayog nêu trên, các quan chức chính phủ Ấn Độ lập luận rằng việc chuyển sang xe điện có ý nghĩa chiến lược cấp quốc gia, giúp nước này không bị tụt lại phía sau trong xu thế chung của cộng đồng quốc tế là sử dụng phương tiện thân thiện hơn với môi trường.

Ghi nhận ý kiến này, song lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất cho rằng việc “chín ép” như vậy mà không có chuỗi cung ứng phù hợp, cơ sở hạ tầng hoặc lao động lành nghề chưa kịp đáp ứng thì có thể tạo ra phản ứng ngược, khiến Ấn Độ mất luôn cả vị thế dẫn đầu trong phân khúc xe tay ga và xe máy.

Ngoài các buổi gặp mặt với đại diện doanh nghiệp, Niti Aayog còn đang làm việc với một số bộ ngành của Ấn Độ để thúc đẩy thực hiện các khuyến nghị của cơ quan này. Đây là một phần trong nỗ lực “điện khí hóa” nhằm giúp Ấn Độ giảm nhập khẩu nhiên liệu và hạn chế gây ô nhiễm môi trường.

Công cuộc điện khí hóa

Đề xuất của Niti Aayog cũng bao gồm các ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất pin trong nước, tăng các loại phí sở hữu xe ôtô chạy xăng, cũng như xây dựng chính sách loại bỏ xe cũ, theo nội dung biên bản cuộc họp do nguồn tin cung cấp.

Chuyên gia Niti Aayog còn đề xuất thêm một số biện pháp như yêu cầu các dịch vụ gọi xe như Uber và Ola chuyển đổi 40% số lượng xe hiện nay sang các loại xe chạy điện vào tháng 4/2026.

Lãnh đạo doanh nghiệp xe điện Ather Energy, công ty dịch vụ gọi xe Ola và các quan chức từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Ấn Độ (SIAM) cũng tham dự cuộc họp trên.

Đây không phải là lần đầu tiên chủ trương chuyển sang sử dụng xe điện gây xôn xao dư luận Ấn Độ. Năm 2017, cũng chính Niti Aayog từng đề xuất một kế hoạch đầy tham vọng, chủ yếu nhắm đến ô tô điện. Tuy nhiên, mọi việc phải tạm dừng trước phản ứng quá lớn từ các nhà sản xuất ô tô.

Khác với lần trước, quyết sách lần này của Ấn Độ được các chuyên gia phân tích cho là có xác suất hiện thực hóa cao và tạo được bước ngoặt cho thị trường xe hai bánh, đồng thời mở ra cơ hội cho các công ty khởi nghiệp trong nước. Một số công ty khởi nghiệp về xe đạp và xe tay ga như Ather, 22Motors hay Okinawa đang rất háo hức với “miếng bánh” hấp dẫn của thị trường Ấn Độ.

“Điều cực kỳ quan trọng là chúng ta phải nhanh chóng thực hiện quá trình chuyển đổi sang xe điện để không bị cuốn đi bởi một xu thế khác từ quốc tế”, ông Tar Tarun Mehta - CEO và đồng sáng lập Ather cho hay.

Hải Châu