Sau “sự cố” Alibaba, nhiều thành viên bày tỏ lo ngại về hiệu quả quản trị nội bộ của tổ chức này, khi mà việc kết nạp công ty Trung Quốc trước đó đã không tham khảo ý kiến một cách đầy đủ.

Gậy ông đập lưng ông

Trong thông báo gửi tới 250 thành viên của mình cuối tuần qua, Liên minh chống hàng giả quốc tế (IACC) cho biết đã quyết định tạm dừng tư cách thành viên của một nhóm thành viên mới, trong đó có Alibaba mới kết nạp hồi tháng Tư. Động thái này diễn ra ngay trước Hội nghị mùa Xuân của IACC ở Orlando vào tuần tới, nơi mà nhà sáng lập Alibaba, ông Jack Ma, cũng được mời phát biểu.

Trước đó, hai thương hiệu thời trang của Mỹ, là Michael Kors và Gucci America, đã rút khỏi IACC sau khi Alibaba được kết nạp. Trong bức thư gửi cho hội đồng quản trị IACC, ông Michael Kors chán nản cho rằng việc IACC chào đón Alibaba không khác gì “tạo vỏ bọc cho đối thủ nguy hiểm và phá hoại nhất” của Kors.

Lâu nay, nhiều doanh nghiệp vẫn phàn nàn về việc dù Alibaba áp dụng nhiều biện pháp đối phó với hàng nhái hàng giả, nhưng các trang web mua sắm của tập đoàn này vẫn đầy rẫy hàng “fake”.

Bà Barbara Kolsun - cựu chủ tịch hội đồng quản trị IACC, cho rằng việc treo tư cách thành viên của Alibaba là một “quyết định thận trọng và không may là nó chỉ được đưa ra sau khi các thành viên có phản ứng mạnh”.

Về phần mình, Alibaba khẳng định dù có là thành viên của IACC hay không thì tập đoàn này vẫn sẽ tiếp tục duy trì mối quan hệ đối tác truyền thống với chính phủ và doanh nghiệp các nước để giải quyết vấn nạn hàng giả đầy nhức nhối.

Sau “sự cố” Alibaba, nhiều thành viên IACC không thể không đặt ra câu hỏi về hiệu quả quản trị nội bộ của tổ chức này, khi mà việc kết nạp công ty Trung Quốc trước đó đã không tham khảo ý kiến của đầy đủ các thành viên. Hội đồng quản trị IACC thừa nhận có sơ suất và tuyên bố sẽ thuê một công ty độc lập để rà soát và tư vấn cách chấn chỉnh.

Các trang web mua sắm của tập đoàn Alibaba đầy rẫy hàng “fake”

Nhìn đâu cũng thấy quan hệ

Rắc rối với Alibaba và IACC chưa dừng lại ở đó. Theo thông tin mà tờ AP khai thác được, Chủ tịch Robert Barchiesi của IACC có xung đột lợi ích, nhưng hội đồng quản trị lại không hay biết gì.

Cụ thể, ông Barchiesi sở hữu cổ phiếu Alibaba từ khi công ty này niêm yết tại New York năm 2014. Cho dù IACC khẳng định số cổ phiếu đó chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong danh mục đầu tư của vị chủ tịch, nhưng với một người từng là thành viên hội đồng quản trị IACC từ năm 2011 - 2013 như bà Deborah Greaves, thì thông tin này quả là gây ngỡ ngàng. Theo phân tích của bà Greaves, những việc làm của IACC mà có lợi cho Alibaba sẽ giúp đẩy giá cổ phiếu công ty này lên. Vì thế, để tránh xung đột lợi ích, thành viên hội đồng quản trị IACC không nên mua cổ phiếu của Alibaba.

Ở một khía cạnh khác, quan hệ giữa gia đình ông Barchiesi với Alibaba thực ra gần gũi hơn những gì mọi người có thể hình dung.

Ông Matthew Bassiur, người mới đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch sở hữu trí tuệ toàn cầu của Alibaba từ tháng 1/2016, từng thuê con trai ông Barchiesi là Robert Barchiesi II làm việc tại Apple năm 2011.

Ông Bassiur còn là thành viên hội đồng sáng lập của ICE Foundation, quỹ hỗ trợ người lao động của Cơ quan xuất nhập cảnh Mỹ. Kể từ năm 2013, quỹ này được điều hành bởi ông James Barchiesi, một người con trai khác của ông Robert Barchiesi.

Cùng trong năm 2013, ICE còn ký hợp đồng quản lý tài chính và hoạt động với một công ty tư nhân, cũng do James Barchiesi điều hành. Quỹ này cũng nhận được tài trợ thường niên trị giá 10,000 USD từ IACC kể từ năm 2012 đến nay.

Hồ sơ kê khai thuế của IACC cho thấy ngoài mối quan hệ với Alibaba, ông Robert Barchiesi còn điều hành IACC như một công ty của gia đình. Trong giai đoạn 2012 - 2014, IACC đã trả tiền cho các công ty của con trai ông Barchiesi tổng cộng gần 150.000 USD, liên quan đến các chi phí thuê bất động sản, dịch vụ kế toán, hỗ trợ CNTT và quảng cáo; trong đó cô con dâu Kathryn Barchiesi được phân công nhiệm vụ quản lý dự án.

Mặc dù IACC khẳng định báo cáo tài chính đã được rà soát bởi công ty kế toán độc lập, nhưng rốt cuộc công ty kiểm toán này hóa ra lại thuộc sở hữu của con trai Barchiesi.

Hải Châu