Nhìn lại diễn biến thời gian qua, nhóm cổ phiếu “họ Vin” đã "gánh" VN-Index và giúp chỉ số tăng điểm, liên tục lập đỉnh mới, trong khi nhiều cổ phiếu trụ khác (ngân hàng, công nghiệp) lại điều chỉnh giảm.

Tuy nhiên, điều đó cũng đi cùng với việc sẽ ảnh hưởng tiêu cực nếu nhóm "họ Vin" quay đầu. Bởi nhóm này có ảnh hưởng rất lớn và chi phối đến chỉ số VN-Index và VN30 nhờ vốn hóa lớn, tác động mạnh mẽ đến tâm lý thị trường, có thể kéo chỉ số lên hoặc giảm sâu tùy theo diễn biến giá và tin tức.

Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng – người đứng đầu quỹ ngoại tỷ USD Pyn Elite Fund nhận định đà tăng bùng nổ của VIC chính là động lực chủ chốt kéo hiệu suất vượt trội của VN-Index trong năm qua. Nếu loại bỏ 4 cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup thì mức sinh lời cả năm của VN-Index sẽ chỉ đạt 12,9%.

Việc không nắm giữ cổ phiếu nhóm Vingroup khiến hiệu suất giai đoạn 3 tháng cuối năm của Pyn Elite Fund tương đối thấp, từ đó làm suy giảm đáng kể hiệu quả chung của quỹ trong cả năm.

Theo ông Petri Deryng, Vingroup đang hưởng lợi từ các dự án lớn. Tuy nhiên, dòng tiền tương lai của công ty rất khó định lượng.

Người đứng đầu Pyn Elite Fund nhận xét, trong những năm gần đây, Vingroup gia tăng đòn bẩy tài chính; trong đó, mảng xe điện đã “nuốt trọn” phần lớn lợi nhuận tạo ra từ lĩnh vực bất động sản. Tỷ lệ nghĩa vụ nợ trên vốn chủ sở hữu đã tăng mạnh, hiện vượt 500%. Bên cạnh đó, mạng lưới các khoản phải thu phải trả chéo giữa các công ty con và công ty liên kết trong tập đoàn cũng là một cấu trúc hết sức phức tạp.

Thực tế trong nhiều năm trở lại đây, ông Petri Deryng chỉ ra việc nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã liên tục thu hẹp tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu họ Vingroup. Riêng với cổ phiếu VIC, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại đã giảm mạnh trong năm 2025, từ khoảng 10% xuống chỉ còn 3%.

Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, các quỹ mở quy mô lớn hầu như đều giảm tỷ trọng hoặc không nắm giữ VIC trong suốt năm 2025. Điều đó lý giải vì sao phần lớn các quỹ này đều ghi nhận mức sinh lời kém xa chỉ số VN-Index.

Ngược lại, các quỹ ETF lại có một năm hoạt động rất tích cực, thậm chí vượt hiệu suất của chỉ số. Nguyên nhân là do các mã thuộc nhóm Vingroup tăng giá quá nhanh, khiến tỷ trọng của nhóm cổ phiếu này trong danh mục ETF vượt lên cao hơn so với tỷ trọng tương ứng trong chỉ số.

Châu Anh