Theo báo cáo tổng hợp từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), trong tháng 8/2024, xuất khẩu cau của Việt Nam đạt 9,28 triệu USD, tăng 1.240% so với cùng kỳ năm 2023. Lũy kế 8 tháng của năm 2024 đạt 21,2 triệu USD so với cùng kỳ năm ngoái, tăng 51,3%. Cau trở thành mặt hàng xuất khẩu đứng thứ 13 của Việt Nam trong 8 tháng qua; đứng trên cả hạt hạnh nhân, quả vải, macca và chôm chôm.

Tuy nhiên, theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), cau chưa phải là mặt hàng xuất khẩu chính ngạch qua thị trường Trung Quốc. Hiện tại, sản phẩm mới chỉ xuất khẩu qua Trung Quốc theo hình thức trao đổi giữa cư dân biên giới. “Chính vì vậy, sản phẩm này vẫn tiềm ẩn rủi ro.” – ông cho biết.

Thương lái Trung Quốc đã bắt đầu rút về nước do không nhận được thêm thông tin từ các nhà máy sản xuất kẹo cau tại Trung Quốc. Điều này khiến thị trường cau Việt Nam trở nên bấp bênh hơn.

Bên cạnh đó, do nguồn cung hạn chế nên Việt Nam cũng tăng nhập khẩu cau. Trong tháng 8/2024, nhập khẩu cau đạt gần 3,3 triệu USD, tăng 223% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 8 tháng năm 2024 các thương nhân và doanh nghiệp đã chi ra gần 9 triệu USD để nhập khẩu cau (tương đương 225 tỷ đồng). So với cùng kỳ năm ngoái, nhập khẩu cau tăng vọt 324%.

Với con số trên, cau đứng thứ 15 và chiếm 0,78% giá trị nhập khẩu nhóm quả và hạch quả nhập khẩu về Việt Nam trong 8 tháng năm nay, tăng 0,37 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2023.

Cây cau phù hợp với khí hậu nhiệt đới, vốn có nguồn gốc Đông Nam Á nhưng hiện được trồng ở nhiều nước như Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Trung Quốc, Việt Nam... Cau gắn với tục ăn trầu như một truyền thống văn hóa.

Trong những năm qua, ở Việt Nam, cây cau trở thành cây trồng cho thu nhập khá cao tại Tây Nguyên cũng như một số địa phương khác trong cả nước. Một số vựa thu mua cau cũng đầu tư chuyển từ chế biến thủ công sang máy móc hiện đại, công suất lớn.

Nhu cầu tăng cao, có những vùng chuyên trồng và chế biến cau lớn để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Theo đó, loại quả này có những lúc giá chỉ 3.000-7.000 đồng/kg, nhưng khi Trung Quốc tăng cường nhập khẩu giá lại tăng phi mã lên tới 60.000-90.000 thậm chí có thời điểm tới 100.000 đồng/kg.

Theo Tridge, công ty hàng đầu của Hàn Quốc về phân tích dữ liệu ngành nông nghiệp và thực phẩm, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu cau chính của Việt Nam. Năm ngoái, Việt Nam xuất khẩu tổng giá trị 5,13 triệu USD (hơn 130 tỷ đồng) sang Trung Quốc. Tuy nhiên, sản lượng cau tại đảo Hải Nam của Trung Quốc năm nay đã giảm mạnh do dịch bệnh và bão, dẫn đến việc nước này tăng cường nhập khẩu cau từ Việt Nam. Giá cau tại Trung Quốc đã đạt đỉnh 270.000 đồng/kg vào giữa tháng 10, nhưng đã hạ nhiệt xuống còn 220.000 đồng/kg vào ngày 25/10.

Được biết, giá cau tươi bình thường phổ biến chỉ từ 20.000 - 30.000 đồng/kg. Lần sốt giá cau tươi gần nhất là vào tháng 9/2021, lên tới 70.000 đồng/kg. Ở thời điểm đó các chuyên gia, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân không nên chạy theo cơn sốt giá nhất thời vì sản phẩm chưa được phép xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc.

Hồng Hương