Ngày 13/4, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô tháng Tư cho thấy nền kinh tế giảm tốc nhưng dịch vụ lại là lĩnh vực đóng góp chính vào tăng trưởng.

Nhận định về những diễn biến kinh tế gần đây, WB cho biết, GDP quý I/2023 của Việt Nam tăng trưởng 3,3%, chậm lại so với quý 4/2022, phần lớn là do sự thu hẹp của ngành công nghiệp, phản ánh sự sụt giảm mạnh trong xuất khẩu trước bối cảnh nhu cầu toàn cầu suy yếu. Trong khi đó, triển vọng phục hồi của lĩnh vực sản xuất vẫn không chắc chắn khi Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) quay trở lại vùng thu hẹp (47,7 điểm) vào tháng 3, sau đợt phục hồi ngắn vào tháng 2 trên mốc 50 điểm.

Hơn nữa, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu giảm đã phản ánh sự sụt giảm trong xuất khẩu ở một số tiểu ngành chính: điện tử, máy móc, dệt may, giày dép và các sản phẩm đầu vào nhập khẩu liên quan. Đây là quý thứ hai liên tiếp hoạt động thương mại hàng hóa quốc tế của Việt Nam bị thu hẹp. Tuy vậy, WB đánh giá, vẫn có một số dấu hiệu cải thiện đã được ghi nhận vào tháng 3/2023 khi xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng trở lại so với tháng trước, cán cân thương mại tiếp tục thặng dư.

Điểm đang mừng là lĩnh vực dịch vụ tiếp tục là lĩnh vực đóng góp chính vào tăng trưởng trong 3 tháng đầu năm 2023 nhờ nhu cầu nội địa tăng mạnh, và lượng lớn khách quốc tế quay trở lại.

Sự sụt giảm vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký trong năm 2022 tiếp tục diễn ra trong quý I/2023 trong bối cảnh bất định toàn cầu ở mức cao, phản ánh tác động của những bất định đến triển vọng kinh tế toàn cầu và việc thắt chặt chính sách điều kiện tài chính ở các nền kinh tế phát triển.

Về các lĩnh vực liên quan đến tài chính, theo WB, tín dụng giảm tốc phản ánh sự chậm lại trong hoạt động kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp và bất động sản, cũng như môi trường lãi suất cao. Để hỗ trợ nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã 2 lần quyết định cắt giảm lãi suất điều hành, qua đó giúp nới lỏng các điều kiện tài chính trong nước.

WB cũng cho biết, ngân sách thặng dư trong quý I/2023, nhưng chi đầu tư phát triển chỉ chiếm 10,3% ngân sách kế hoạch trong cùng kỳ, điều này đã phần nào phản ánh việc giải ngân chi tiêu công chậm. Theo WB, giải ngân vốn đầu tư công chậm trong quý 1 không phải điều bất thường, do một số khoản đầu tư công vẫn đang chờ phân bổ ngân sách.

Từ những vấn đề nêu trên, các chuyên gia WB khuyến nghị cần theo dõi chặt chẽ việc tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu sản phẩm chế tạo chậm lại trong quý đầu năm. "Nếu nhu cầu trong nước và bên ngoài vẫn tiếp tục yếu, Chính phủ nên xem xét hỗ trợ tổng cầu thông qua đẩy nhanh giải ngân đầu tư công", WB khuyến nghị.

Đồng thời, các chuyên gia dự báo: Việc tăng giá điện và tiền lương khu vực công trong những tháng tới có thể gây áp lực lên lạm phát. Khả năng Mỹ tiếp tục thắt chặt tài chính để kiểm soát lạm phát có thể ảnh hưởng đến điều hành tỷ giá, nhất là khi NHNN vừa giảm một số lãi suất điều hành để hỗ trợ nền kinh tế.

"Việc giám sát chặt chẽ khu vực tài chính là rất quan trọng trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục có nhiều bất ổn và nền kinh tế trong nước đang chậm lại, bao gồm cả sự trì trệ trong lĩnh vực bất động sản chiếm khoảng 20% khoản vay của khu vực tài chính", WB nhấn mạnh.

T.H