Đây là thách thức được ông Charles Kunaka, chuyên gia kinh tế trưởng, Vụ Thương mại, Khối Thương mại và Cạnh tranh, Ngân hàng Thế giới nêu ra tại "Báo cáo Việt Nam trước ngã rẽ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới".

Công bố 2 báo cáo Việt Nam trước ngã rẽ: Tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới và Nghiên cứu về tăng cường năng lực cạnh tranh và liên kết của DN vừa và nhỏ 

Cụ thể, hiện nay, Việt Nam đang đứng trước thách thức dư địa dành cho DN sản xuất trong nước không nhiều do các DN đầu đàn quy mô lớn (Samsung, Ford, Toyota) trong các chuỗi giá trị toàn cầu thường sử dụng cùng các nhà cung cấp toàn cầu ở khắp mọi nơi.

Các công đoạn giá trị cao như đổi mới sáng tạo, thiết kế, sản xuất phụ tùng, cấu kiện lõi nằm ngoài Việt Nam. Dẫn tới rủi ro về lâu dài khi các đối thủ cạnh tranh có chi phí thấp hơn thu hút đầu tư nước ngoài ra khỏi Việt Nam.

Ông Kunaka cho rằng câu hỏi dành cho Việt Nam trước ngã rẽ đó là Việt Nam có thể tiếp tục phát triển để làm căn cứ xuất khẩu cho các chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) và chuyên sâu vào các chức năng gia công, lắp ráp đem lại giá trị gia tăng thấp và công nghiệp hoá theo cách riêng của mình mà không kết nối nhiều với nền kinh tế và xã hội bên ngoài. Hoặc Việt Nam có thể tận dụng làn sóng tăng trưởng hiện nay để đa dạng hoá và vươn lên trong chuỗi giá trị nhằm tham gia vào các công đoạn đem lại giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời tận dụng cơ hội để nuôi dưỡng những DN còn non trẻ trong nước nhưng tư chủ, năng động và đổi mới sáng tạo, để một ngày nào đó có thể tạo ra sản phẩm "sáng chế tại Việt Nam" của riêng họ.

"Thành công của cả hai hướng trên đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam phải nhìn nhận quá trình phát triển theo cách khác đi, và phải cân nhắc đầy đủ hơn những thực tế mới của nền kinh tế toàn cầu", ông Kunaka nói. 

Nhật Linh