Là một trong 30 HTX thành lập mới năm 2017, HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Xanh (xã Trung Môn, Yên Sơn) xây dựng hướng hoạt động tương đối rộng, từ chăn nuôi gia súc, gia cầm; nuôi trồng thủy sản; trồng rau an toàn (RAT) đến cung ứng các dịch vụ liên quan... 

Chưa nhiều HTX chủ động 

Chị Nguyễn Thanh Nga - Giám đốc HTX, cho biết: Ngay sau khi thành lập HTX, chị liên kết với các hộ chăn nuôi, trồng trọt trên địa bàn xã để liên kết tiêu thụ rau sạch. Ngoài liên kết thu mua RAT, chị Nga cũng thuê đất thành lập một trang trại chăn nuôi lợn sạch quy mô trên 300 con lợn thịt, đồng thời xây dựng một lò mổ ngay tại trang trại. 

Toàn bộ sản phẩm được HTX cung ứng cho các bếp ăn tập thể trên địa bàn tỉnh và của tỉnh Phú Thọ. Tháng 9/2017, cửa hàng kinh doanh sản phẩm nông lâm thủy sản an toàn của HTX tại chợ km 6, xã Trung Môn được Sở NN&PTNT tỉnh xác nhận là chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. 

Chị Nga cho biết tới đây, HTX sẽ tập trung vào lĩnh vực trồng RAT, vừa để chủ động nguồn cung, vừa bảo đảm chất lượng sản phẩm. Từ trước đó, HTX đã làm việc với một số siêu thị trên địa bàn như Mường Thanh, Vincom Tuyên Quang để cung cấp sản phẩm nông nghiệp an toàn. 

Tuy nhiên, số lượng HTX nông nghiệp chủ động phương án sản xuất kinh doanh như HTX Dịch vụ nông nghiệp Xanh không nhiều. Số lượng các HTX nông nghiệp đã củng cố, chuyển đổi theo Luật HTX 2012 nhiều, nhưng theo dạng “bình mới rượu cũ” vẫn tương đối nhiều. 

HTX Nông lâm nghiệp Kim Bình (xã Kim Bình, Chiêm Hóa) kiện toàn lại từ cuối năm 2017. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên hoạt động vẫn xếp ở dạng chưa hiệu quả. 

Ông Ma Quang Bắc - Bí thư Đảng ủy xã Kim Bình cho biết: Sau một thời gian đầu tư vào lĩnh vực chế biến mắm cá ruộng nhưng lại không chú trọng vào vấn đề xúc tiến thị trường, sản phẩm không bán được, vốn đầu tư không thu lại được khiến HTX gặp nhiều khó khăn trong phát triển. Hiện nay, hoạt động của HTX Kim Bình chủ yếu trông chờ vào nguồn cấp bù thủy lợi phí. 

Theo báo cáo của Liên minh HTX tỉnh, đến hết tháng 1/2018, toàn tỉnh có 211 HTX nông lâm nghiệp, trong số này đã có 118 HTX đã chuyển đổi.

Xã viên HTX cam sành Sơn Nữ (xã Nhân Mục, Hàm Yên) thu hái cam sành

Vực dậy các HTX yếu kém 

Theo thống kê của ngành Nông nghiệp tỉnh, hết năm 2017, chỉ có khoảng 15 HTX có tham gia liên kết với DN, còn lại là các HTX cung ứng phân bón, vật tư nông lâm nghiệp, dịch vụ thủy lợi. 

Theo Sở NN&PTNT, trong năm 2018, một trong những nhiệm vụ của ngành là đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả các hình thức tổ chức sản xuất, quản lý trong nông nghiệp, nông thôn, nhất là việc sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX nông nghiệp kiểu mới, các tổ hợp tác (THT), mở rộng các ngành nghề dịch vụ, gắn với chuỗi cung ứng sản phẩm hàng hóa, đảm nhiệm tốt vai trò đại diện của nông dân trong chuỗi sản xuất - tiêu thụ. 

Đồng thời, phối hợp công ty CP Mía đường Sơn Dương hướng dẫn thành lập THT, HTX sản xuất mía; xây dựng và thực hiện sản xuất các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Duy trì, mở rộng quy mô sản xuất các THT sản xuất theo quy trình VietGAP. 

Phương án vực dậy các HTX diện yếu kém đã được Chi cục PTNT tỉnh bàn bạc, xem xét và đưa ra nhiều giải pháp. Theo đó, đối với các HTX nông nghiệp yếu kém nhưng còn khả năng phục hồi, chi cục sẽ làm việc với chính quyền địa phương để thống nhất chủ trương củng cố theo phương thức, hoặc là hợp nhất, liên kết nhiều HTX lại thành một HTX để phát triển, hoặc xây dựng phương án kinh doanh mới, phù hợp với thị trường.

Trần Liên