Kế hoạch trên cũng kêu gọi thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là tiêu dùng, thay vì dựa vào những yếu tố truyền thống như xuất khẩu hay đầu tư cơ sở hạ tầng.

“Hạ cánh an toàn” cho nền kinh tế

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhận định nền kinh tế phải đối mặt với nhiều bất ổn trong nước và toàn cầu, nhưng tối thiểu sẽ phải tăng trưởng 6,5% để hiện thực hóa mục tiêu tăng gấp đôi thu nhập trung bình của người dân và cả quy mô nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2020 so với mốc năm 2010.

Trong kế hoạch 5 năm lần thứ 13 này, Trung Quốc hướng sự phát triển kinh tế chóng mặt của mình sang trạng thái “hạ cánh an toàn”, trong đó theo đuổi “mô hình tăng trưởng cân bằng, toàn diện và bền vững hơn”, thúc đẩy phát triển dịch vụ và đổi mới công nghệ hơn là chú trọng xuất khẩu và sản xuất như trước kia.

Tuy nhiên, giới quan sát tỏ ra thận trọng, bởi Trung Quốc không thiếu những chương trình kế hoạch tái cơ cấu từ sản xuất công nghiệp sang các ngành công nghiệp công nghệ cao và khu vực dịch vụ, nhưng những thay đổi cơ bản thì không xuất hiện nhiều mà chỉ dừng lại ở mục tiêu chung chung, không đồng bộ với điều kiện thị trường.

Đối với tầng lớp trung lưu Trung Quốc, đối tượng ngày càng tăng về số lượng và đặc biệt quan tâm đến chất lượng cuộc sống, kế hoạch 5 năm tới hứa hẹn xây dựng một hệ thống giám sát môi trường, khuyến khích sử dụng các phương tiện giao thông công cộng vừa tiết kiệm năng lượng vừa thân thiện với môi trường.

Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ thu hẹp khoảng cách giàu - nghèo và đẩy mạnh cải cách thủ tục hộ khẩu để người dân nông thôn có thêm cơ hội sinh sống và làm việc tại các thành phố. GDP bình quân đầu người của Trung Quốc đã tăng lên 7.800 USD vào năm 2015 so với mức 4.697 USD năm 2010, theo Tân Hoa Xã.

Song song với đó, Đảng Cộng sản Trung Quốc còn cam kết tiếp tục nâng cao thu nhập trung bình của người dân và cố gắng đưa nền kinh tế thoát khỏi sức ì trì trệ. “Thách thức lớn nhất là bẫy thu nhập trung bình”, Chủ tịch Uỷ ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc cho biết khi trả lời câu hỏi của các phóng viên.

Tham vọng đưa đồng Nhân dân tệ trở thành một đồng tiền tự do chuyển đổi trong rổ tiền tệ quốc tế trong vòng 5 năm tới cũng được phản ánh trong văn kiện lần này. Đồng thời, Trung Quốc quyết tâm giảm nợ công, sau khi mức nợ tăng vọt do hệ quả của chương trình kích thích kinh tế khổng lồ nhằm đối phó với ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Kinh tế Trung Quốc sẽ “hạ cánh an toàn”

Tăng cường tiếng nói quốc tế

IMF từng cảnh báo mức nợ công của Trung Quốc đã bị phình ra nhanh hơn so với Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ, ngay cả khi những quốc gia này chưa rơi vào suy thoái. Theo ước tính của công ty tư vấn McKinsey, tỷ lệ nợ công tính trên GDP của Trung Quốc đã lên tới 282%.

Về mặt đối ngoại, Trung Quốc không giấu giếm khát vọng có tiếng nói lớn hơn trong các vấn đề mang tính toàn cầu, mà điển hình nhất chính là việc thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á.

Văn kiện thể hiện rất rõ yêu cầu Trung Quốc phải “tham gia tích cực vào quá trình thiết lập các quy tắc quốc tế” để duy trì cân bằng kinh tế và đảm bảo an ninh tài chính. Giới hoạch định chính sách Trung Quốc được khuyến khích đầu tư nguồn lực vào một số vấn đề mới, như quản lý thông tin Internet hay thăm dò không gian, đáy biển cũng như hai vùng cực của Trái đất.

Đề cập tới định hướng hiện đại hóa quân sự, kế hoạch của Trung Quốc đến năm 2020 là hoàn thiện cơ bản việc chấn chỉnh quân đội, bao gồm nâng cấp khí tài, ưu tiên vai trò của hải quân và không quân và đặc biệt là chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống trong kỷ nguyên công nghệ thông tin.

Chống tham nhũng là một trong những đề tài thu hút được rất nhiều sự quan tâm. Trung Quốc muốn thể chế hóa cuộc chiến chống tham nhũng “đả hổ diệt ruồi” đã diễn ra 3 năm qua, dưới bàn tay của ông Tập Cận Bình - một chiến dịch lớn chưa từng có đã “đánh gục” hơn 120.000 đảng viên, kể cả những vị trí “chóp bu”.

Trung Quốc tuyên bố sẽ không bao giờ thỏa hiệp và quyết tâm xây dựng một hệ thống, trong đó “sẽ không có ai dám tham nhũng, có thể tham nhũng hoặc muốn tham nhũng”.

Hùng Anh