Tại Hội thảo quốc tế 20 năm quan hệ Việt Nam – Mỹ diễn ra tại Tp.HCM ngày 14/1, Đại sứ Mỹ Ted Osius khẳng định TPP sẽ củng cố thêm mối quan hệ Việt – Mỹ. Ông cho rằng ngày càng có nhiều doanh nghiệp Mỹ đến tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Việt Nam và hiện nay thị trường Mỹ đã trở thành một trong những điểm xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam.

Quan hệ thực chất

Đại sứ Mỹ bày tỏ hy vọng chuyến thăm của Tổng thống Obama đến Việt Nam trong năm nay càng sớm càng tốt. Có thể đó sẽ là một chuyến thăm dài chứ không phải một chuyến thăm ngắn, để Tổng thống Obama hiểu thêm về tinh thần của doanh nghiệp Việt Nam trước hội nhập.

Cũng theo đại sứ Ted Osius, trước TPP, giới trẻ ở Việt Nam cần cách tân đổi mới sáng tạo, phải học hỏi và hiểu về cách thức vận hành, biến chuyển của nền kinh tế trong nước và thế giới.

Phát biểu trước đông đảo giới ngoại giao và các doanh nhân tại hội thảo này, Ts Evan S. Medeiros, Tổng Giám đốc Eurasia Group, Nguyên Trợ lý đặc biệt của Tổng thống Obama về các vấn đề châu Á, nguyên giám đốc cấp cao phụ trách châu Á thuộc Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ, cho rằng TPP sẽ không mang lại tăng trưởng tức thời cho Việt Nam mà phải cần một khoảng thời gian nhất định.

Tuy vậy, theo ông, phía Mỹ sẽ là đối tác mạnh mẽ của Việt Nam trong việc hỗ trợ điều chỉnh cơ cấu nền kinh tế. TPP là thời điểm để các quốc gia thay đổi cơ cấu kinh tế, trong đó có quan hệ đầu tư thương mại Việt – Mỹ.

Chia sẻ với hội thảo, ông Lê Quang Long, Phó giám đốc Sở Ngoại Vụ Tp.HCM, nhấn mạnh TPP sẽ giúp Việt Nam mở rộng tiềm năng hợp tác và làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác hàng đầu thế giới và khu vực, đặc biệt đối với Mỹ.

Ông nhận định TPP sẽ giúp Việt Nam đa dạng hoá thị trường, nguồn cung nguyên phụ liệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và mạng sản xuất khu vực, toàn cầu.

Ông Long cho biết thêm, hiện nay quan hệ đối tác toàn diện Việt – Mỹ , nhất là hợp tác về thương mại, đầu tư và giáo dục, đang đứng trước các cơ hội to lớn. Nhất là sau kết thúc đàm phán TPP và việc thành lập Đại học Fulbright Việt Nam tại Tp.HCM trong tương lai gần (đại học theo mô hình Mỹ đầu tiên tại Việt Nam).

Đây sẽ là những xung lực quan trọng đưa quan hệ đối tác toàn diện Việt – Mỹ ngày càng thực chất hơn.

Hội thảo quốc tế 20 năm quan hệ Việt Nam – Mỹ diễn ra tại Tp.HCM ngày 14/1 

Tạo nên luật chơi mới

Theo Gs.Ts Nguyễn Thái Yên Hương (Học viện Ngoại giao), hiện nay có thể Mỹ chưa thực sự yên tâm với những vấn đề liên quan đến việc phê chuẩn TPP tại Việt Nam. Thế nhưng, tất cả những điều đó sẽ cần phải được triển khai đồng bộ phù hợp với nền tảng kinh tế, thói quen và nếp nghĩ của đại đa số người dân nói chung.

Bà Nguyễn Thái Yên Hương nhận định, trong thời gian tới, Việt Nam với việc là thành viên tham gia định hình khuôn khổ của TPP, sẽ cùng các nước là người tạo nên luật chơi mới chứ không phải chỉ đơn thuần tuân thủ và chấp nhận như khi tham gia WTO. Đó cũng chính là thành công trong sự hợp tác của Việt Nam và Mỹ trong lĩnh vực kinh tế sau BTA.

Theo giới chuyên gia, bên cạnh yếu tố TPP, quan hệ thương mại giữa hai quốc gia đã bình thường hoá thì điểm thuận lợi cho Việt Nam là thị trường Mỹ có xu hướng đa dạng nguồn cung. Hơn nữa, với cộng đồng khoảng 1,5 triệu người Việt là thị trường tiêu thụ quan trọng và là cầu nối đưa hàng Việt Nam sang Mỹ.

Cần phải nhắc lại, trước đây, khi bàn về giải pháp xâm nhập thị trường Mỹ, ông Nguyễn Duy Khiên, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Mỹ (Bộ Công Thương), cho rằng TPP sẽ tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các nước đang cạnh tranh chính với ta tại thị trường Mỹ trong các lĩnh vực ta có thế mạnh xuất khẩu chưa có FTA với Mỹ.

Mặc dù vậy, không ít thách thức lớn mà các doanh nghiệp xuất khẩu Việt phải thường xuyên đối mặt khi hoạt động tại thị trường Mỹ. Đó là sự cạnh tranh quyết liệt, luật lệ phức tạp, nhiều rào cản thương mại và kỹ thuật AD, CVD, TBT, tiêu chuẩn lao động và môi trường.

Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam lại không có thương hiệu, gia công là chủ yếu. Đó là chưa kể đây là thị trường xa nên chi phí vận tải cao, thời gian lâu…

Các chuyên gia nhìn nhận, các doanh nghiệp Việt sẽ phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu, một số sản phẩm của Mỹ rất cạnh tranh và sẽ cạnh tranh sản xuất và xuất khẩu với các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam nhắm đến thị trường Mỹ. Mặt khác, Mỹ cũng yêu cầu cao về bảo hộ sở hữu trí tuệ nên cũng là thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt.

Thế Vinh