Sức hút từ sản phẩm OCOP vùng đồng bào DTTS ở Đầm Hà (Bài 1): Phát triển sản phẩm bản địa
Chọn cỡ chữ
Sức hút từ sản phẩm OCOP vùng đồng bào DTTS ở Đầm Hà (Bài 1): Phát triển sản phẩm bản địa
LTS: Đầm Hà là huyện miền núi nằm ở phía Đông tỉnh Quảng Ninh với 9 dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống (chiếm 30% dân số toàn huyện), chủ yếu là người Dao, Sán Chỉ, Tày, Sán Dìu... Đồng bào DTTS nơi đây không chỉ gìn giữ được những nét văn hóa độc đáo, cuốn hút mà cùng với các thành phần kinh tế khác, bà con DTTS đã và đang tham gia tích cực vào việc xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP.
Nhiều sản phẩm OCOP của Đầm Hà được người tiêu dùng trong nước và du khách nước ngoài quan tâm, như: Củ cải Đầm Hà, trứng vịt biển Tân Bình, ngan sao Đại Bình, nấm Linh Chi xã Đầm Hà, rượu khoai Quảng Lâm, cà sấy Đầm Hà...
Hỗ trợ các HTX phát triển sản phẩm OCOP
Chỉ tính riêng trong giai đoạn 2017-2020, Đầm Hà đã có thêm 14 sản phẩm đăng ký và được chấp thuận tham gia vào Chương trình OCOP. Trên cơ sở nhu cầu đăng ký, phát triển của các cơ sở, Ban điều hành OCOP huyện đã cử cán bộ chuyên môn xuống tận cơ sở hướng dẫn về quy trình, thủ tục, chính sách hỗ trợ… để các cơ sở nắm được và chủ động triển khai thực hiện.
Huyện đã gắn kết chặt chẽ giữa phát triển dịch vụ thương mại với phát triển du lịch, phát triển các trung tâm OCOP trở thành địa chỉ tham quan và cung ứng các sản phẩm phục vụ du lịch.
Đầm Hà đã triển khai quy hoạch vùng sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung. Trên địa bàn huyện đã hình thành một số vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung như vùng trồng quế 2.600 ha, vùng nuôi trồng thuỷ sản (tôm 405 ha; nhuyễn thể 246 ha), nuôi cá lồng bè 66 ha, vùng trồng củ cải trên 100 ha...
Quy vùng sản xuất cây quế góp phần đảm bảo nguồn nguyên liêu cho các sản phẩm OCOP từ quế.
Cùng với đó, huyện có các cơ chế hỗ trợ để các tổ chức kinh tế phát triển sản phẩm, như hỗ trợ máy sấy cho HTX sản xuất củ cải, máy hấp thanh trùng cho HTX sản xuất nấm linh chi, hỗ trợ xây dựng nhãn mác, bao bì sản phẩm… Thấy rõ được hiệu quả khi phát triển các sản phẩm OCOP, HTX, người dân huyện ngày càng hào hứng, mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất quy mô lớn.
Song song với việc đẩy mạnh phát triển các sản phẩm, công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến thương mại đã được triển khai thực hiện hiệu quả. Đầm Hà đã tổ chức hội thi đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP huyện, xây dựng kênh thông tin quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội với tên "OCOP Đầm Hà". Tích cực đưa các sản phẩm bày bán tại Trung tâm OCOP của huyện, và tham gia các lễ hội, hội chợ của tỉnh. Qua đó sản phẩm đã được người tiêu dùng, đặc biệt là khách du lịch đón nhận, tiêu thụ số lượng lớn các sản phẩm...
HTX đóng vai trò nòng cốt
Tham gia phát triển các sản phẩm OCOP không thể không nhắc tới vai trò to lớn của các HTX trên địa bàn huyện. Toàn huyện có 19 cơ sở tham gia phát triển sản phẩm OCOP, trong đó có 14 HTX.
Củ cải là một trong những cây trồng bản địa, được các hộ dân vùng đồng bào DTTS Đầm Hà trồng vào vụ đông. Trước đây, giá trị kinh tế của củ cải rất thấp, nên diện tích trồng còn nhỏ lẻ, năng suất thấp. Từ năm 2014, củ cải được lựa chọn là một trong những sản phẩm OCOP chủ lực của huyện, có sự hỗ trợ về giống, kỹ thuật, thị trường tiêu thụ, nên người dân trên địa bàn đã mạnh dạn mở rộng diện tích, sản xuất 2 vụ/năm.
Củ cải Đầm Hà luôn được người tiêu dùng đánh giá cao.
Năm 2015, HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Trường Sơn được thành lập với 20 thành viên. Tham gia vào HTX, các thành viên được hướng dẫn kỹ thuật và quy trình chăm sóc cây củ cải theo hướng sản xuất tập trung, đảm bảo vệ sinh ATTP, năng suất, chất lượng nâng lên rõ rệt.
Năm 2020, HTX chế biến 100 tấn củ cải mặn, củ cải phên; 10 tấn củ cải khô, tăng 5 tấn so với năm 2019. Với giá bán củ cải phên thành phẩm từ 40.000-50.000 đồng/kg, củ cải khô 130.000 đồng/kg, doanh thu của HTX năm 2020 đạt gần 6 tỷ đồng.
Ông Ty Văn Bích, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Trường Sơn, cho biết: Hiện cả hai dòng sản phẩm củ cải khô và củ cải phên Đầm Hà do HTX chế biến đều được tỉnh xếp hạng 3 sao. Thời gian tới, HTX tiếp tục nâng cấp về chất lượng, mẫu mã, sử dụng hút chân không để có thể bảo quản sản phẩm trong thời hạn 1 năm.
Một sản phẩm khác được nhiều du khách khi đến Quảng Ninh nói chung và Đầm Hà nói riêng nhắc tới là nón Đại Hiệp. Nhận thấy trên địa bàn có lợi thế về nguồn nguyên liệu và còn nhiều nghệ nhân giữ và yêu nghề đan lát truyền thống, năm 2018 Lỷ A Tài (một thanh niên trẻ dân tộc Dao), ở Mào Sán Cáu, xã Quảng An, huyện Đầm Hà đã thành lập HTX Chu Ka gồm 7 thành viên. HTX chuyên sản xuất các sản phẩm từ mây tre đan, trong đó sản phẩm chủ lực là nón “Đại Hiệp”.
Từ khi đi vào hoạt động đến nay, HTX Chu Ka đã tạo việc làm cho hàng chục lao động, nghệ nhân trên địa bàn, đồng thời giúp địa phương khôi phục lại nghề truyền thống đang dần bị mai một.
Anh Tài cho biết, hiện sản phẩm nón “Đại Hiệp” của HTX được trưng bày và bán tại một số địa điểm như: Các Hội chợ OCOP trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, các điểm du lịch tại TP. Hạ Long, một số địa điểm du lịch ở các huyện trên địa bàn tỉnh. Sản phẩm của HTX luôn được khách du lịch săn đón.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Năm 2026 được dự báo là giai đoạn cạnh tranh khốc liệt của ngành hàng không Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc nội địa, khi nhiều hãng đồng loạt mở rộng quy mô và tái gia nhập thị trường.
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...