Sơn La đẩy mạnh xúc tiến thương mại ở vùng DTTS (Bài 2): HTX phát huy vai trò 'đầu tàu' phát triển sản phẩm OCOP
Chọn cỡ chữ
Sơn La đẩy mạnh xúc tiến thương mại ở vùng DTTS (Bài 2): HTX phát huy vai trò 'đầu tàu' phát triển sản phẩm OCOP
Phát triển chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo ra cơ hội để Sơn La đẩy mạnh XTTM các sản phẩm của mình, thông qua đó, giúp nông dân liên kết, thành lập HTX để sản xuất ra sản phẩm OCOP. Góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), tiếp sức tích cực cho phong trào xây dựng nông thôn mới.
Việc tiếp tục đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại (XTTM), quảng bá một cách bài bản, đồng bộ và thường xuyên, tăng cường quản lý giám sát sản phẩm OCOP. Xây dựng thương hiệu OCOP quốc gia có vai trò quan trọng, "hạt nhân" tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào DTTS mạnh mẽ hơn, từ đó đời sống người dân được cải thiện.
Thúc đẩy sản phẩm OCOP
Là lực lượng tiên phong, đi đầu thực hiện Chương trình OCOP nên các HTX luôn chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư làm bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc để sản phẩm được gắn sao OCOP.
HTX không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm để có thể tự tin tham gia các chương trình XTTM.
Ông Lê Tiến Lợi, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh đánh giá, nhằm hỗ trợ các HTX tham gia Chương trình OCOP, Liên minh HTX tỉnh tổ chức điều tra, thống kê những sản phẩm truyền thống, thế mạnh của các địa phương do HTX làm chủ, để hỗ trợ HTX hoàn thiện thủ tục tham gia chương trình.
Các HTX không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh sản xuất theo chuỗi giá trị, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đăng ký thương hiệu, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc… Nhờ vậy, những HTX có sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt được kết quả cao. Từ đó, các HTX có thể tự tin tham gia các chương trình XTTM do tỉnh và trung ương tổ chức.
Tiêu biểu cho các sản phẩm OCOP tại Sơn La là sản phẩm: Cá tép dầu khô của HTX Thái Tuấn (Quỳnh Nhai), Mận sấy gừng, Mận sấy mật ong của HTX dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 (Mộc Châu), Hồng giòn sấy dẻo của HTX nông nghiệp Quyết Thanh (Mộc Châu), Cà phê bột nguyên chất của HTX cà phê Bích Thao (TP. Sơn La), Chè Trọng Nguyên – Phổng Lái của HTX sản xuất kinh doanh và Dịch vụ tổng hợp Bình Thuận (Thuận Châu).
Là HTX mà thành viên chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái, HTX đã tham gia chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh. Bà Lò Thị Kim Thương, Giám đốc HTX tinh dầu dược liệu Mường La, xã Pi Toong, huyện Mường La chia sẻ: Trước khi tham gia chương trình OCOP, sản phẩm của HTX chủ yếu cung cấp ra các chợ hoặc vào đại lý mà chưa tiếp cận được hệ thống các siêu thị và cửa hàng bán lẻ hiện đại.
Chương trình OCOP đã hỗ trợ rất nhiều cho HTX trong quảng bá XTTM về sản phẩm. HTX đã mạnh dạn đầu tư thêm máy móc, thiết bị để chuẩn hóa hơn từ khâu chế biến đến đóng hộp, đầu tư thay đổi mẫu logo, xây dựng hình ảnh nhận diện thương hiệu của sản phẩm để chào hàng vào siêu thị và các kênh bán lẻ hiện đại.
Nhờ đẩy mạnh đầu tư, năm 2019, sản phẩm tinh dầu sả của HTX đã được chọn là sản phẩm OCOP điểm của tỉnh Sơn La. Đây là bàn đạp để sản phẩm khẳng định được chất lượng và thu hút được các doanh nghiệp ở trong và ngoài nước tiêu thụ.
“HTX đầu tư nâng sao cho sản phẩm nhằm tăng độ nhận diện của thị trường về thương hiệu với mong muốn sản phẩm của HTX không chỉ có chỗ đứng tại thị trường nội địa mà còn tham gia tốt vào thị trường xuất khẩu”. Bà Lò Thị Kim Thương cho biết.
Xoá đói, giảm nghèo nhờ OCOP
Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Sơn La đánh giá, chương trình OCOP đã tạo ra cơ hội để Sơn La XTTM các sản phẩm của mình, thông qua chương trình xúc tiến, nhiều hợp đồng lớn đã được ký kết.
Sản phẩm OCOP góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế của hộ gia đình.
Đồng thời giúp nông dân liên kết, xây dựng hợp tác để sản xuất ra sản phẩm OCOP, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế của hộ gia đình nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp sức tích cực cho phong trào xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, góp phần tạo việc làm, xoá đói, giảm nghèo, giữ vững an ninh chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Huyện Yên Châu có 5 dân tộc sinh sống chủ yếu gồm Thái, Kinh Mông, Xinh Mun, Khơ Mú, trong đó dân số thuộc DTTS chiếm hơn 70%. Đời sống của người dân trong huyện còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao.
Việc phát triển các cây trồng chủ lực từ cây ăn quả mà đầu tàu là các HTX đang là cứu cánh trong xoá đói, giảm nghèo cho bà con DTTS nơi đây. Những năm gần đây, để quảng bá sản phẩm xoài tròn Yên Châu, khi tỉnh, huyện triển khai chương trình OCOP, HTX nông nghiệp Xuân Tiến, Bản Sai, xã Sặp Vạt đã mạnh dạn đăng ký với sản phẩm xoài sấy dẻo.
Tham gia chương trình OCOP, HTX được hỗ trợ thiết kế nhãn hiệu, mẫu mã, bao bì đóng gói sản phẩm và quảng bá giới thiệu sản phẩm, XTTM, vì thế sản phẩm xoài sấy dẻo Yên Châu được nhiều nơi, nhiều người biết đến và đặt hàng.
Ông Quàng Văn Xuân, Giám đốc HTX Nông nghiệp Xuân Tiến, cho biết: Là sản phẩm đầu tiên của huyện được công nhận OCOP, mỗi năm, HTX sản xuất gần 1 tấn xoài sấy dẻo bán tại các huyện, thành phố trong tỉnh và một số tỉnh lân cận và các siêu thị, nhà phân phối lớn khác tại các tỉnh, thành như: Hà Nội; Hòa Bình...
"Từ khi vào HTX, chúng tôi rất yên tâm về thu nhập ổn định. Với nguyên liệu là những quả xoài tròn. Sản phẩm được sơ chế, sấy nóng, đóng gói, bảo quản giữ được hương vị đặc trưng của xoài. Sản phẩm của chúng tôi đã được HTX đưa ra các thị trường và có tem mác dán nguồn gốc rõ ràng, từ khi vào HTX chúng tôi cũng rất yên tâm phấn khởi và tin tưởng vào HTX", bà Nông Thị Mừng, người dân tộc Thái, thành viên hợp tác xã vui mừng nói.
Ông Lù Văn Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Châu đánh giá, nhờ khai thác tiềm năng, phát huy lợi thế về nông nghiệp gắn với chương trình OCOP thực sự là một điểm nhấn, góp phần tạo sự chuyển biến mạnh về nhận thức, cách nghĩ, cách làm của đồng bào DTTS trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, nhằm từng bước xây dựng thương hiệu, tạo khả năng cạnh tranh, thúc đẩy đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với chế biến, XTTM, thị trường tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Từ đó, đời sống người dân vùng đồng bào DTTS được cải thiện, góp phần vào chiến lược xoá đói, giảm nghèo tại địa phương.
Từ những vườn sầu riêng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, yêu cầu tổ chức lại sản xuất đang trở nên cấp thiết. Ở đó, HTX trở thành điểm tựa hoàn thiện sản xuất, giảm nguy cơ bị ép giá và từng bước đưa nông sản địa phương tiến sâu vào chuỗi giá trị.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (thường gọi là Chương trình 1719, và nay đã được tích hợp) đã tạo nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thiếu mặt bằng sản xuất, khó đáp ứng điều kiện vay vốn, chưa rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi khi tham gia chuỗi liên kết đang là những nút thắt khiến nhiều HTX vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó mở rộng quy mô.
Ở vùng núi cao Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nơi địa hình hiểm trở, đất canh tác kém màu mỡ và điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Văn Ngọc, chàng trai dân tộc Tày ở thôn Bản Ké, đã chọn phát triển cây ớt gió để tạo sinh kế.
Trong bối cảnh vẫn còn những đánh giá vai trò HTX chưa đúng mức, chính những thành quả cụ thể từ cơ sở – nơi người dân có việc làm, có thu nhập và gắn bó với sản xuất – đã trở thành minh chứng thuyết phục nhất. Thực tiễn không chỉ phản bác mà còn củng cố nền tảng niềm tin xã hội.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Nhiều HTX có sản phẩm, vùng nguyên liệu và đơn hàng tiêu thụ nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có. Bên cạnh những điểm nghẽn về vốn, thị trường và nhân lực, hạn chế trong năng lực quản trị đang là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến...