Đây là chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh tai Hội thảo “Cộng đồng ASEAN và Chương trình Hành động của Việt Nam” ngày 11/12.  

Chỉ còn vài ngày nữa là chúng ta sẽ cùng sống trong Cộng đồng ASEAN. Thời gian không chờ đợi chúng ta

Phó Thủ tướng cho biết, cách đây 3 tuần, các Lãnh đạo ASEAN đã thông qua Tuyên bố Hình thành Cộng đồng ASEAN vào ngày 31/12/2015 và thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 nhằm định hướng cho ASEAN trong 10 năm tới.

Cộng đồng ASEAN ra đời là một dấu mốc phát triển mới của ASEAN, thể hiện nhận thức và lợi ích chung của các nước ASEAN về sự cần thiết nâng cao liên kết nhằm tận dụng các cơ hội và hóa giải các thách thức. Định hướng bao trùm của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 cùng các Kế hoạch Tổng thể triển khai Tầm nhìn trên 3 trụ cột là củng cố và nâng tầm liên kết ASEAN trong 10 năm tới.

Phó Thủ tướng khẳng định, nước ta, cũng như các nước ASEAN khác, quá trình xây dựng Cộng đồng thời gian tới sẽ đem lại nhiều cơ hội. Về chính trị, an ninh, chúng ta có cơ hội củng cố môi trường hòa bình, hữu nghị khi các nước ASEAN chia sẻ và gắn kết sâu hơn các lợi ích an ninh với nhau. Đặc biệt, về kinh tế, chúng ta có cơ hội mở rộng được thị trường hàng hoá và dịch vụ, thu hút đầu tư nước ngoài, đẩy nhanh quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế, định vị đất nước vào vị trí tối ưu trong chuỗi sản xuất và phân phối ở khu vực và toàn cầu….

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng cho rằng, do mức độ phát triển trên nhiều mặt của nước ta vẫn còn xa với nhiều nước ASEAN, nhất là các nước trong nhóm nước ASEAN-4, quá trình thực hiện Tầm nhìn ASEAN 2025 và các Kế hoạch Tổng thể triển khai Tầm nhìn trên cả ba trụ cột đặt chúng ta trước nhiều thách thức lớn hơn các nước khác, nhất là về kinh tế.

So với các nước ASEAN, nhất là ASEAN-6, hầu hết các doanh nghiệp của chúng ta nhỏ bé về quy mô, lạc hậu về công nghệ. Giới doanh nhân của chúng ta chưa có nhiều kinh nghiệm trong cạnh tranh, trong kinh doanh quốc tế.

Do vậy, theo Phó Thủ tướng, thời điểm cộng đồng ASEAN bắt đầu có hiệu lực vào cuối năm 2015, các DN của chúng ta sẽ phải đối mặt với sức ép cạnh tranh lớn hơn từ hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu từ ASEAN, từ đầu tư của các nước ASEAN.

Đồng thời khi ASEAN bắt đầu triển khai Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009-2015), chúng ta đã kịp thời xây dựng “Đề án về Phương hướng và Biện pháp Việt Nam tham gia hợp tác ASEAN đến năm 2015” và Chương trình Hành động của Chính phủ để triển khai.

Trong Chiến lược Hội nhập quốc tế mà chúng ta đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các định hướng cùng các nước ASEAN xây dựng Cộng đồng và thực hiện các kế hoạch triển khai Tầm nhìn là những nội dung ưu tiên cao. 

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, so với nhiều nước ASEAN, chúng ta đã chậm cả về nhận thức lẫn hành động cụ thể. Theo điều tra mới đây của một số học giả trong nước và của Ban thư ký ASEAN, nhận thức về Cộng đồng ASEAN, về cơ hội và thách thức từ việc hình thành Cộng đồng ASEAN của doanh nhân, của sinh viên và người dân nước ta nói chung ở mức thấp, nhất là so với các nước Singapore, Thái Lan và Malaysia.

“Chỉ còn vài ngày nữa là chúng ta sẽ cùng sống trong Cộng đồng ASEAN. Thời gian không chờ đợi chúng ta”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Vì vậy, Phó Thủ tướng cho rằng, giờ không nên bàn nhiều về cơ hội và thách thức của việc ASEAN trở thành Cộng đồng, mà nên tập trung thảo luận vào các nhóm vấn đề như các định hướng cụ thể để nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, các tổ chức và toàn thể nhân dân về Cộng đồng ASEAN; về cơ hội và thách thức đối với tổ chức và cá nhân người dân; Các định hướng xây dựng chương trình hành động của các bộ, ngành, tổ chức, hiệp hội trong từng trụ cột, từng Cộng đồng và từng Kế hoạch triển khai Tầm nhìn của ASEAN và các định hướng tiến hành các công việc chuẩn bị cần thiết khác để triển khai trước mắt và sau khi đã xây dựng xong các chương trình hành động cụ thể.

 Lê Thúy