Mặt hàng sữa cho trẻ em lâu nay luôn nằm trong “tầm ngắm”, chịu sự chỉ trích của dư luận về việc giá quá cao, chuyển giá, nhưng cơ quan chức năng hoàn toàn bó tay trong việc xác định thế nào là mức giá vừa phải. Đây chính là nguyên nhân khiến cơ quan nào cũng sợ trách nhiệm rơi vào “tay” mình.

Chấm dứt “đùn đẩy”

Nghị định 149/2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 177/2013 vừa được Chính phủ ban hành.

Theo đó, Bộ Công Thương có trách nhiệm tiếp nhận, rà soát biểu mẫu đăng ký giá đối với mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi; Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương hướng dẫn chi tiết danh mục mặt hàng này.

Thực tế, trong suốt 2 năm qua, việc quản lý giá sữa cứ bị “đùn qua đẩy lại”. Lý giải nguyên nhân, một số ý kiến cho rằng, do sự nhập nhèm tên gọi giữa “sữa” và “thực phẩm bổ sung”... cũng đã đủ khiến cơ quan quản lý điên đầu. Việc hãng sữa kê khai giá mặt hàng này, nhưng thay đổi một chút trong thành phần và thay đổi nhãn mác để tăng giá đã xảy ra.

Trước đây, cả Bộ Tài chính và Bộ Công Thương cùng thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về mặt hàng sữa trong đó có giá sữa. Tuy nhiên, thời gian qua đã có những chồng chéo và còn xảy ra tình trạng rõ ràng giữa các bộ quản lý.

Tại Dự thảo nghị định này, Bộ Tài chính đề xuất Bộ Công Thương chủ trì tiếp nhận, rà soát đăng ký giá đối với mặt hàng sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi. Tuy nhiên, Bộ Công Thương lại một lần nữa... từ chối.

Giá sữa đã được giao cho Bộ Công Thương quản lý

Theo chức năng nhiệm vụ, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục là cơ quan phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Y tế trong việc thực hiện quản lý nhà nước về phát triển thị trường và hệ thống phân phối các mặt hàng trong đó có sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi và thực phẩm chức năng cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Bộ Tài chính muốn đẩy trách nhiệm quản lý giá sữa qua Bộ Công Thương. Thời gian qua, việc quản lý cũng đang gặp nhiều vướng mắc do danh mục mặt hàng sữa là do Bộ Y tế quản lý.

Nên trả lại giá sữa cho thị trường?

Mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi được đưa vào danh mục hàng bình ổn và áp trần giá từ tháng 6/2014 sau loạt biện pháp quản lý khác như đăng ký, kê khai giá không hiệu quả. Theo đó, cơ quan chức năng công bố giá trần bán buôn với hơn 600 sản phẩm sữa bột, giá bán lẻ được quy định không được cao hơn quá 15% so với mức bán buôn này.

Liên quan đến quyết định giao cho Bộ Công Thương quản lý giá sữa cũng có những ý kiến trái chiều. Một số chuyên gia cho rằng giá sữa phải do thị trường để người tiêu dùng tự quyết định sản phẩm đó có xứng đáng với mức giá nó được bán ra không?

Được biết, tính từ thời điểm mặt hàng sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi vào danh mục bình ổn giá, từ 1/6/2014 - 29/8/2016, cả nước đã có 877 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi được công bố giá tối đa, giá đăng ký, giá kê khai trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính và Sở Tài chính các địa phương.

Theo Cục Quản lý giá, giá bán lẻ các sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi giảm khoảng từ 0,1 - 34% so với thời điểm trước khi Nhà nước áp dụng biện pháp bình ổn.

Bộ này cũng nhận định việc triển khai bình ổn giá đã đạt được kết quả tốt, giúp ổn định mặt bằng giá sữa trên thị trường, giảm gánh nặng chi phí bất hợp lý cho người tiêu dùng do giá sữa tăng quá cao, đảm bảo an sinh xã hội...

Trước đó, Tiểu ban Thực phẩm Dinh dưỡng thuộc Eurocham (NFG) - Tổ chức phi lợi nhuận, phi chính phủ đại diện cho 6 công ty sữa đa quốc gia hàng đầu thế giới có mặt tại Việt Nam, đề xuất: Việt Nam nên quay trở lại với cơ chế giá do thị trường quyết định và không kéo dài thời hạn áp dụng các biện pháp áp đặt giá bán tối đa hiện hành.

Trao đổi với phóng viên Thời báo Kinh Doanh, một số DN sản xuất sữa cho rằng sự cạnh tranh giữa các thương hiệu sữa hiện nay rất gay gắt, đặc biệt là với các thương hiệu sữa lớn trên thế giới đã có mặt tại Việt Nam. Bởi vậy, Nhà nước không nên can thiệp giá mà cần điều hành, quản lý bằng chính sách nhằm định hướng cho DN.

Đại diện một DN sữa tại Hà Nội cho biết: “Cạnh tranh trên thị trường sữa luôn gay gắt, tùy theo cung cầu của thị trường và thị hiếu tiêu dùng mà DN quyết định giá bán nhằm bảo đảm đầu ra, lợi nhuận. Việt Nam đã mở cửa thị trường, việc để thị trường quyết định giá sữa sẽ giúp DN chủ động hơn trong cạnh tranh”.

Thanh Hoa