Theo báo cáo Quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017 vừa được Chính phủ trình tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV, quyết toán thu NSNN năm 2017 đạt 1.293.627 tỷ đồng, tăng 6,7% (81.447 tỷ đồng) so với dự toán, chủ yếu do tăng thu từ tiền sử dụng đất, thuế xuất nhập khẩu và thu từ dầu thô.

Đóng góp rất lớn vào NSNN

Năm 2017, đáng chú ý là sự đóng góp vào NSNN của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN). Báo cáo của Chính phủ nêu rõ, thu từ dầu thô đạt 49.583 tỷ đồng, tăng 29,5% (11.283 tỷ đồng) so với dự toán. Đồng thời, PVN đã nộp vào ngân sách 3.561 tỷ đồng khoản kết dư chi phí phát sinh năm 2017 của Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro, nhờ đó thu NSNN từ dầu thô tăng 29,5% so với dự toán.

Còn tại Báo cáo tóm tắt kết quả sản xuất kinh doanh năm 2018 của PVN, sản lượng khai thác dầu thô trong nước vượt 675 nghìn tấn so với kế hoạch Chính phủ giao đầu năm, đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP cả nước đạt 7,08%. Tổng doanh thu toàn PVN năm 2018 đạt 626,8 nghìn tỷ đồng, vượt 96 nghìn tỷ đồng, vượt 18% kế hoạch năm, tăng 26% so với năm 2017.

Đặc biệt, nộp NSNN toàn PVN năm 2018 đạt 121,3 nghìn tỷ đồng, vượt 47,5 nghìn tỷ đồng, vượt 64,3% kế hoạch năm, tăng 24% so với năm 2017, đã góp phần quan trọng vào cân đối ngân sách Trung ương năm 2018. Tổng lợi nhuận sau thuế năm 2018 của PVN đạt 47,1 nghìn tỷ đồng (kế hoạch 19,1 nghìn tỷ đồng), vượt gấp 2,5 lần kế hoạch năm, tăng 23% so với năm 2017...

Đóng góp của ngành Dầu khí vào nền kinh tế rất rõ ràng. Không chỉ đóng góp rất lớn vào NSNN, tăng trưởng nhanh và bền vững, ngành Dầu khí còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và quan trọng nhất là góp phần bảo vệ chủ quyền đất nước.

Mặc dù thị trường dầu khí thế giới 3 tháng đầu năm 2019 có nhiều biến động, quý I/2019, hầu hết các chỉ tiêu sản xuất của PVN đều hoàn thành vượt mức 2 - 8% kế hoạch.

Cần phải có cách nhìn khác

Các chỉ tiêu tài chính của PVN như tổng doanh thu, nộp NSNN đều hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra. Trong đó, tổng doanh thu của toàn PVN đạt 162,7 nghìn tỷ đồng, vượt 6,3% kế hoạch quý I và bằng 26,6% kế hoạch năm; nộp NSNN toàn PVN đạt 23,5 nghìn tỷ đồng, vượt 9,2% so với kế hoạch quý I và bằng 27,0% kế hoạch năm.

Theo số liệu vừa được Bộ Tài chính công bố, 4 tháng đầu năm 2019, NSNN đang thặng dư 88,7 nghìn tỷ đồng. Cụ thể, thu cân đối NSNN tháng 4 ước đạt 133,9 nghìn tỷ đồng, trong đó, thu nội địa ước đạt 111,6 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, thu từ dầu thô tháng 4 ước đạt 4,7 nghìn tỷ đồng; lũy kế 4 tháng ước đạt 18,29 nghìn tỷ đồng, bằng 41% dự toán năm.

Đánh giá sâu về việc tạo cơ chế chính sách để tiếp tục phát triển ngành dầu khí trong bối cảnh mới, ông Nguyễn Đức Kiên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, nhận định cần phải có một cách nhìn nhận khác về dầu khí.

"Phải nhìn nhận các yếu tố liên quan đến môi trường hoạt động của ngành Dầu khí đã có nhiều thay đổi, về môi trường kinh doanh quốc tế là biến động giá dầu, yêu cầu kỹ thuật sản xuất cũng như bảo vệ môi trường...

Còn về thị trường nội địa cũng có những tác động hạn chế đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của ngành Dầu khí, bao gồm cả trách nhiệm của Nhà nước trong việc tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh công khai minh bạch, có thể dự báo được. Để cho các doanh nghiệp dầu khí hoạt động hiệu quả, đòi hỏi sự thay đổi và nâng cao trách nhiệm của Chính phủ với tư cách chủ sở hữu của PVN".

Để Dầu khí làm đúng vai trò là trụ cột của kinh tế đất nước cần sự quan tâm hơn nữa của Đảng, Chính phủ, cần xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững cho ngành Dầu khí nói chung, PVN nói riêng phát triển.

H.Q