Cuối phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội của Quốc hội, chiều 30/5, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ được mời giải trình thêm về giải pháp kiềm chế lạm phát. Phó Thủ tướng đồng tình và chia sẻ với các kiến nghị của đại biểu về công tác điều hành giá. 

Thời gian tới, để kiên trì mục tiêu lạm phát dưới 4%, Chính phủ sẽ thực hiện điều hành chính sách tài khóa chặt chẽ, theo dõi sát diễn biến cung cầu thị trường, nhất là với một số mặt hàng thiết yếu như giá điện, giá gas, tiếp tục đánh giá tác động điều chỉnh gián tiếp việc điều chỉnh giá điện...

Về vấn đề giá điện, Phó Thủ tướng cho biết, điện là vật tư chiến lược, an ninh lương thực. Theo tính toán để tăng 1% GDP thì phải điện phải tăng trưởng ít nhất 1,5%. Kịch bản GDP năm 2019 là 6,8% thì điện phải tăng 11%. "Điều hành điện phải đảm bảo mục tiêu kép kiểm soát lạm phát và giá hợp lý kêu gọi đầu tư vào điện", ông nhấn mạnh.

Về cơ sở để điều chỉnh giá điện năm nay, trên cơ sở các yếu tố đầu vào, chi phí... ngành điện đưa ra 3 kịch bản, song sau nhiều cân nhắc Thường trực Chính phủ đã họp, thảo luận kỹ và lựa chọn mức tăng giá bán lẻ điện bình quân thêm 8,36% từ ngày 20/3. 

Về việc cân nhắc lựa chọn thời điểm tăng giá (từ ngày 15 đến ngày 30/3) là theo đề xuất của liên Bộ và Tổng cục Thống kê. Theo quy luật, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thường tăng cao vào tháng 2 (dịp nghỉ tết Âm lịch) và sẽ giảm mạnh trong tháng 3, nên sẽ không tác động nhiều đến chỉ số CPI bình quân cả năm và kiềm chế được lạm phát kỳ vọng. "Lùi thời gian điều chỉnh giá điện, giá điện sẽ phải tăng cao hơn", ông nói.

Về biểu giá điện, cách thức tính giá điện, hiện nay nhiều nước trên thế giới sử dụng biểu giá bậc thang. Nguyên nhân giá điện tăng đột biến trong tháng 4, theo báo cáo của Bộ Công Thương, do 3 nguyên nhân do sản lượng điện tiêu thụ của khách hàng tăng do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao; tác động của việc điều chỉnh tăng giá điện 8,36% và kỳ ghi chỉ số công tơ của tháng 4 là 31 ngày, dài hơn 3 ngày so với tháng liền kề. Kết quả kiểm tra sơ bộ cho thấy chưa phát hiện sai phạm về cách tính và thu tiền điện của EVN. 

Sắp tới, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo Bộ Công Thương, EVN tiếp tục tiết giảm chi phí, minh bạch chi phí đầu vào, mở rộng phạm vi thị trường bán buôn điện, thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, làm tốt công tác thông tin, truyền thông.

Thanh tra Chính phủ sẽ sớm có kết quả thanh tra về giá điện và xử lý nghiêm sai phạm nếu có. "Chúng tôi cũng đề xuất Kiểm toán Nhà nước đưa vào năm 2019 kế hoạch kiểm toán tài chính và kiểm toán chuyên đề của giá điện của EVN", Phó Thủ tướng cho biết.

Lê Thúy