Bản Hoa Tiến (Châu Tiến-Quỳnh Châu-Nghệ An) là một bản Thái cổ, nơi sinh sống bao đời của đồng bào dân tộc Thái. Ngoài phong cảnh nên thơ, văn hóa ẩm thực đặc trưng đồng bào dân tộc Thái, bản Hoa Tiến còn có nghề dệt thổ cẩm truyền thống và được công nhận làng nghề. Vì thế, homestay là mô hình phát triển kinh tế phù hợp của bản Hoa Tiến. Và thổ cẩm là sản phẩm du lịch lợi thế, là cơ hội để quảng bá văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, đồng thời cũng đem lại thu nhập cho người dân ở Hoa Tiến.

Phát triển bền vững

Để giải quyết tình trạng “làm nghề cho vui” hay làm nghề để giải quyết kinh tế hàng ngày, chính quyền địa phương đã có kế hoạch đầu tư, phát triển sản xuất gắn với du lịch bền vững.

Nhận thấy trải nghiệm homestay thường kết hợp việc ăn, ở, sinh hoạt tại các gia đình chủ nhà trong những làng, xã truyền thống, xem biểu diễn văn hóa, trải nghiệm các tour tham quan làng mạc, đời sống, sinh hoạt của cư dân địa phương và mua hàng lưu niệm thủ công mỹ nghệ, địa phương đã xâu chuỗi một loạt các dịch vụ như: Phương tiện đi lại, chỗ ở qua đêm, đồ ăn thức uống cho bữa sáng, bữa trưa, bữa tối và ăn nhẹ, các thứ để xem và làm cho thư giãn, nghỉ ngơi, giải trí… và giao cho HTX Làng nghề thổ cẩm Hoa Tiến đứng ra làm “đầu tàu” để phát triển địa phương thành một điểm du lịch.

Chị Sầm Thị Bích, Chủ tịch HĐQT HTX Hoa Tiến, cho biết du khách đi du lịch, đặc biệt là sử dụng dịch vụ homestay thường có những kỳ vọng cơ bản về vệ sinh và sự sạch sẽ nơi mình đến. Chính vì vậy, HTX rất chú trọng giải quyết vấn đề này.

Để bảo đảm vệ sinh trong homestay, các thành viên đã cùng người dân giữ được vẻ đẹp mộc mạc, đặc trưng của các nếp nhà sàn. Mọi vật trang trí đều là đồ thủ công. Lối đi và vườn cây xung quanh của gia đình gia chủ cũng được giữ vệ sinh,trồng hoa, cây cảnh để hút khách.

HTX cũng thường xuyên bảo trì, sửa chữa bất cứ cái gì bị hỏng; sắp xếp và giặt tẩy các đồ dùng ngủ nghỉ và vật dụng phục vụ sau khi sử dụng; dọn dẹp những thứ lộn xộn, đồ dùng không cần thiết; cách ly vật nuôi và động vật ra bên ngoài lối đi; quét dọn hàng ngày.

“Để khách ghi dấu ấn và quay lại, HTX luôn giữ cho mùng, mền, gối, khăn trải giường khô ráo và sạch sẽ; sắp đặt, lau chùi khu bếp, khu ăn uống hàng ngày cẩn thận và sạch sẽ. Các thùng rác được đặt đủ, hợp lý và đổ rác hàng ngày”-chị Sầm Thị Bích cho biết.

Sản phẩm thân thiện

Một trong những công đoạn và hoạt động quan trọng của HTX là phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của địa phương. Điểm đặc biệt là tất cả các sợi vải đều được nhuộm bằng cây cỏ thiên nhiên như lá cà phê, cây cỏ mực, vỏ cây pháng đỏ, rễ xẹt, nghệ, lá mục vôi, lá hom, lá mượt, lá bàng, cắm phộng, gỗ mít… nên rất an toàn và bảo đảm không ô nhiễm môi trường.

Chẳng hạn, màu vàng da cam được chiết ra từ rễ xẹt, lá nhãn vôi tạo nên màu xanh nõn chuối, màu nâu từ lá cà phê, màu đỏ từ cánh kiến… Nhờ vậy, sản phẩm thổ cẩm Hoa Tiến có sắc màu tự nhiên, tươi tắn, bền đẹp và an toàn cho người dùng. Những nét đẹp về nghề dệt cũng chính là nền tảng để thu hút khách du lịch tìm hiểu và mua làm quà lưu niệm.

Đến nay, ngoài làm thành phẩm phục vụ du lịch tại địa phương, HTX còn tham gia các phiên chợ, hội chợ, hội thảo ở các vùng miền để giới thiệu sản phẩm, mở rộng đầu ra. Giám đốc Sầm Thị Bích cũng là người đứng dạy nhiều lớp về nghề dệt thổ cẩm ở nhiều địa phương trên cả nước.

Thực tế, phát triển nghề dệt gắn với dịch vụ homestay đã giúp người dân địa phương có thu nhập khá tốt mà không cần quá nhiều lực lượng lao động. Cơ sở vật chất không phải vấn đề quá lớn bởi du khách chọn homestay tức là chấp nhận điều kiện tiện nghi tối thiểu. Vì vậy, vấn đề quan trọng nhất để homestay phát triển bền vững vẫn là yếu tố con người kết hợp gìn giữ môi trường sinh thái thân thiện (nhiệt tình, hiếu khách, sạch sẽ, vệ sinh môi trường tốt). Hiện, HTX Hoa Tiến đang làm tốt vấn đề này nên lợi ích mang lại cho người dân và cho địa phương là không hề nhỏ.

Như Yến