Đặt mục tiêu xuất khẩu các mặt hàng chủ lực, tỉnh Bắc Kạn sẽ tập trung thu hút các nguồn lực để tạo ra sự phát triển đột phá trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành theo hướng sản xuất an toàn, gắn sản xuất với tiêu thụ tạo chuỗi liên kết và ưu tiên phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ.

Đón đầu, định hướng sản phẩm

Được mệnh danh là “thủ phủ” dong riềng, những năm qua, xã Côn Minh, huyện Na Rì đang đẩy mạnh mô hình chế biến miến dong theo hướng hàng hóa, áp dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất gắn liền với yếu tố bảo vệ môi trường.

HTX Tài Hoan, ở thôn Chè Cọ thành lập năm 2018 với ngành nghề chính là chế biến và kinh doanh miến dong. HTX có 12 thành viên chủ yếu là người dân tộc Tày với tổng số vốn điều lệ 5 tỷ đồng. HTX được thành lập với mục tiêu cao nhất “Vì thành viên phục vụ” trong mọi hoạt động, mang lại lợi ích vật chất và tinh thần cho tất cả các thành viên, tập thể và cộng đồng.

Sản phẩm miến dong của HTX đã đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh, được sản xuất theo hướng hữu cơ, nguyên liệu chủ yếu là bột dong riềng được trồng trên địa bàn huyện Na Rì.

Tháng 7/2020, HTX Tài Hoan chính thức ký kết hợp đồng với Công ty DALAT Spol.s.r.o xuất khẩu 5,3 tấn miến dong sang thị trường Séc. Đây là lần đầu tiên, một sản phẩm nông sản của Bắc Kạn vươn tới thị trường châu Âu.

Năm 2020, sản lượng miến dong tiêu thụ trên thị trường đạt 250 tấn, doanh thu đạt 15 tỷ đồng, thu nhập thành viên đạt 7 triệu đồng/người/tháng. Năm 2021, HTX dự kiến nâng sản lượng miến dong lên 300 tấn.

Đặc biệt, tháng 5/2021, HTX Tài Hoan tiếp tục xuất khẩu miến dong đợt 2 sang thị trường châu Âu với sản lượng 10,5 tấn.

Giám đốc Nguyễn Thị Hoan cho biết, sản phẩm miến của HTX đã vượt qua những tiêu chuẩn khắt khe nhất, được phía đối tác công nhận đủ điều kiện xuất khẩu sang châu Âu. Hiện tại, công suất chế biến của HTX đạt từ 1-2 tấn miến/ngày, hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu xuất khẩu các đơn hàng tiếp theo trong thời gian tới.

Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Na Rì Nông Quang Kế, để hỗ trợ HTX nông nghiệp còn nhiều bỡ ngỡ trong sản xuất hàng hóa, huyện đã trực tiếp đến HTX hướng dẫn, giúp đỡ hoàn thành các điều kiện, tiêu chuẩn để được xuất khẩu sang châu Âu. Trên cơ sở thành công bước đầu, huyện tiếp tục tập trung nguồn lực, mở rộng thị trường để đưa sản phẩm miến dong nói riêng và những nông sản hàng hóa khác nói chung xuất khẩu trong thời gian tới.

Kết nối mở rộng thị trường

"Xuất khẩu lô miến dong lần đầu tiên sang thị trường khó tính ở châu Âu đã mở ra một hướng đi mới không chỉ cho HTX Tài Hoan mà còn là động lực cho các HTX khác cố gắng để có thêm những sản phẩm nông sản của tỉnh tiếp tục được xuất khẩu", ông Đinh Lâm Sáng- Phó Giám đốc Sở Công thương khẳng định.

Trong thời gian tới, Sở Công thương sẽ tiếp tục làm việc với các HTX vùng DTTS có sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, nhất là các sản phẩm đã đạt 4 sao, trên cơ sở đó sẽ hoàn thiện sản phẩm, phát triển đủ số lượng, chất lượng để cung ứng, đảm bảo các điều kiện xuất khẩu. Đồng thời, tạo các cơ chế, chính sách thu hút HTX, hỗ trợ phát triển sản phẩm chủ lực của địa phương.

Năm 2017, HTX Nông nghiệp Tân Thành được thành lập tại thôn Tân Thành, xã Nông Thượng, TP Bắc Kạn, chuyên sản xuất sản phẩm hữu cơ chăm sóc sức khỏe từ cây nghệ nếp đỏ và cây nghệ nếp đen. Đây là một quyết định táo bạo, bởi khi đó cây nghệ còn trồng nhỏ lẻ ở vùng DTTS, ít người dám nghĩ tới việc phát triển ở quy mô lớn.

HTX Tân Thành mạnh dạn đầu tư nhà xưởng để chế biến tại chỗ, diện tích cây nghệ đã tăng từ hơn 30ha lên đến 120ha, dự kiến sẽ lên khoảng 200ha vào cuối năm 2021. Hiện, HTX Tân Thành cũng ký hợp đồng cung ứng giống, bao tiêu sản phẩm cho hơn 300 hộ dân vùng đồng bào DTTS ở 3 huyện Na Rì, Ba Bể và Chợ Mới.

Chị Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Thành cho biết, HTX đã thử nghiệm giới thiệu xuất khẩu một số lô hàng sang thị trường Trung Quốc và Nhật Bản, được các đối tác đánh giá khá tốt, đồng thời cũng đã ký biên bản ghi nhớ về việc đẩy mạnh xuất khẩu trong các năm tiếp theo.

Ông Nguyễn Ngọc Cương, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT chia sẻ, từ năm 2016, thông qua chương trình khuyến công hằng năm, Bắc Kạn đã hỗ trợ một số HTX vùng đồng bào DTTS đầu tư máy móc, thiết bị công nghệ tiên tiến, hiện đại phục vụ cho sản xuất, tập huấn đào tạo, tư vấn về nâng cao chất lượng hàng hóa, năng lực cạnh tranh các mặt hàng xuất khẩu và mặt hàng có lợi thế xuất khẩu trên địa bàn tỉnh, các điều kiện cần và đủ khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường nước ngoài. Đồng thời, tích cực hỗ trợ các HTX trong việc tư vấn, nắm bắt thông tin về thị trường tiêu thụ, mặt hàng xuất nhập khẩu để liên hệ, trao đổi với các nhà phân phối nhằm tìm kiếm thị trường xuất khẩu, kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Minh Thành

Bài cuối: Kinh tế hợp tác với vai trò tiên phong