Hơn 4 năm trước, lĩnh vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các HTX trên địa bàn huyện vùng biên Tràng Định do khó khăn nên dừng hoạt động gần hết. Nguyên nhân chủ yếu là các HTX hoạt động với quy mô manh mún, nhỏ lẻ, thiếu vốn, sản phẩm ít có tính cạnh tranh ngoài thị trường…

Vượt qua khó khăn, trở ngại

Để khắc phục hạn chế, bên cạnh sự nỗ lực vượt khó vươn lên của các HTX, Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn, UBND huyện Tràng Định đã có những giải pháp đồng bộ, cụ thể, mạnh mẽ để hỗ trợ các HTX vươn lên phát triển. Trong đó, các giải pháp chính được triển khai như: đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phát triển mới HTX; hỗ trợ các HTX tiếp cận vốn vay, các dự án phát triển sản xuất; phối hợp hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm…

Đơn cử, HTX Nông lâm nghiệp Đồng Phát, xã Chí Minh hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp với cây trồng chủ lực là cây mía. Thời điểm đầu đi vào hoạt động, HTX mới trồng được 5 ha mía. Đến năm 2019, HTX được Nhà nước hỗ trợ 700 triệu đồng, HTX đối ứng thêm gần 1,3 tỷ đồng để xây dựng mô hình trồng mía theo chuỗi liên kết. Nhờ vậy, vụ mía năm 2020, với diện tích gần 24 ha đem về doanh thu trên 1,7 tỷ đồng cho HTX.

"Có thêm vốn, cộng với tích lũy được kinh nghiệm, năm 2021, HTX tiếp tục triển khai trồng thêm 12,5 ha mía và mở rộng thêm mô hình trồng cây dược liệu", chị Nông Thị Hiệu, Giám đốc HTX nói.

Trong khi đó, sự ra đời và đi vào hoạt động của HTX Mu Hoom lại thể hiện sự quyết tâm, dám nghĩ, dám làm của thanh niên trẻ. Anh Lương Thanh Tuấn, Giám đốc HTX cho biết, qua tìm hiểu thị trường cho thấy, nhu cầu thịt lợn rừng thế hệ đầu (F1) còn khá cao, trong khi trên địa bàn lại chưa có.

Nắm bắt thị trường, tìm hiểu kỹ thuật và mạnh dạn đầu tư, được sự hỗ trợ của địa phương nên mặc dù mới đi vào hoạt động từ tháng 4/2017, song đến nay, HTX đã gây được 45 con lợn rừng nái hậu bị, gần 600 con lợn thịt. Đồng thời HTX đang đầu tư xây dựng mở rộng chuồng trại, học tập kinh nghiệm để chuẩn bị mở rộng quy mô.

Ông Vi Kim Truyền, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn cho biết, các HTX trên địa bàn được thành lập trên tinh thần tự nguyện hợp tác, năng động, nhạy bén trong việc đổi mới hình thức sản xuất để nâng cao hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên thực tế, các HTX trên địa bàn vùng miền núi còn gặp nhiều khó khăn từ vốn, kinh nghiệm, kỹ thuật và sức cạnh tranh ngoài thị trường.

“Để các HTX thực sự phát triển, tránh trường hợp thành lập cho có chỉ tiêu rồi “chết yểu” dần dần, các ngành chức năng cũng như huyện đều tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho các HTX”, ông Truyền nói.

Sự hỗ trợ tích cực của nhà nước

Ông Ngọ Quang Khải, Phó Chủ tịch UBND huyện Tràng Định cho biết, để giúp các HTX vươn lên phát triển, thời gian qua, UBND huyện đã có những giải pháp hỗ trợ thiết thực như: hỗ trợ vật tư, trang thiết bị, giống; hỗ trợ tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật… cho các HTX.

Bên cạnh đó, các HTX còn được tạo điều kiện tham gia các hội chợ thương mại, quảng bá sản phẩm trong và ngoài tỉnh với tổng kinh phí được hỗ trợ lên tới hàng trăm triệu đồng. Từ sự hỗ trợ của nhà nước và sự nỗ lực của bản thân, nhiều HTX đã vươn lên trở thành HTX tiêu biểu trên địa bàn tỉnh. Doanh thu năm sau cao hơn năm trước, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Trong 5 năm qua, từ nguồn vốn hỗ trợ sản xuất của chương trình xây dựng nông thôn mới, UBND huyện đã hỗ trợ một số HTX thực hiện dự án như: nhân rộng mô hình liên kết sản xuất gạo đặc sản Tràng Định; nhân rộng mô hình trồng mía theo chuỗi liên kết tại xã Chí Minh; hỗ trợ trồng cây ăn quả tại xã Hùng Sơn; hỗ trợ mô hình HTX trồng quế ở xã Cao Minh… với tổng kinh phí gần 5 tỷ đồng.

Với sự hỗ trợ của nhà nước, sự nỗ lực vươn lên của các HTX, những năm gần đây, lĩnh vực kinh tế HTX trên địa bàn huyện Tràng Định đã có những chuyển biến rõ nét. Từ chỗ chỉ còn 1-2 HTX hoạt động như 4 năm trước, hiện nay, địa bàn đã có 17 HTX hoạt động, trong đó có 14 HTX nông nghiệp.

Không chỉ tăng nhanh chóng về số lượng, chất lượng hoạt động của các HTX cũng được nâng lên. Doanh thu bình quân của các HTX trên địa bàn huyện đạt trên 900 triệu đồng/năm; tạo việc làm cho khoảng 1.000 thành viên và người lao động, trong đó hơn 60% thành viên, người lao động là đồng bào dân tộc tại chỗ là Tày, Nùng, Dao, Mông với thu nhập bình quân từ 3,5 đến 4 triệu đồng/người/ tháng.

“Nhờ sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của các cấp chính quyền, sự vươn lên của người dân, sự góp phần không nhỏ của các HTX trên địa bàn đã giúp cho tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo của huyện Tràng Định năm 2015 từ 41,6% xuống còn 15,4% vào đầu năm 2021. Đáng phấn khởi nhất là tỷ lệ giảm nghèo cao tập trung ở các xã vùng cao, biên giới, khu vực các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vì người dân có việc làm ổn định, nông sản có đầu ra”, ông Ngọ Quang Khải, Phó Chủ tịch UBND huyện Tràng Định cho biết thêm.

Duy Hồng