Sáng nay (4/6), Quốc hội bắt đầu thực hiện chất vấn. Tại kỳ họp này, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn được cải tiến nhằm tăng cường tính tranh luận khi mỗi đại biểu có 1 phút để đặt câu hỏi và người được chất vấn sẽ trả lời sau khi 3 đại biểu hỏi, thời gian trả lời không quá 3 phút.

Đổi mới này đòi hỏi đại biểu Quốc hội phải hỏi thẳng, không giảng giải và Bộ trưởng cũng phải trả lời thẳng vào vấn đề. Do đó, đòi hỏi các Bộ trưởng phải nắm chắc lĩnh vực của bộ mình, ngành mình. Nếu trả lời không chuẩn xác, các đại biểu có quyền tranh luận lại.

Bên hành lang Quốc hội, Phóng viên Thời báo Kinh Doanh ghi nhận ý kiến các đại biểu về hiệu quả từ các phiên chất vấn mang lại.

Đại biểu Đỗ Văn Sinh (Đoàn Quảng Trị): Đi đến cùng vấn đề

4 vấn đề chất vấn được lựa chọn trong kỳ họp này đều rất "nóng". Chẳng hạn, với Bộ Công an đang nổi lên tình trạng gia tăng tệ nạn xã hội như ma túy, tham nhũng, tín dụng đen…, hay việc không kịp thời ngăn chặn hành vi chạy trốn của tội phạm.

Đặc biệt, kỳ này, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh lần đầu tiên thay mặt Chính phủ đăng đàn trả lời chất vấn của các đại biểu. Tôi nghĩ cử tri, nhân dân và doanh nghiệp cũng sẽ rất quan tâm trong bối cảnh ngoại giao hiện nay gắn liền với chính trị, kinh tế. Ví dụ, diễn tiến của quan hệ Mỹ - Trung sắp tới sẽ theo chiều hướng nào, tác động thế nào đối với Việt Nam, liệu Mỹ có thay đổi mức thuế đối với hàng hóa Việt Nam hay không...

Theo tôi, mục tiêu cuối cùng của chất vấn là phải giải quyết được vấn đề, đi đến cùng vấn đề chứ không phải là tôi được trả lời bao nhiêu, tôi đã trả lời thế nào.

Do đó, cần có sự linh hoạt trong điều hành chất vấn là rất quan trọng. Từ đó, hoạt động phải đi vào thực chất của vấn đề, giải quyết được vấn đề dân bức xúc chứ không phải qua loa cho xong.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp): Các đại biểu Quốc hội phải giám sát vấn đề mình chất vấn

Trong 4 nhóm vấn đề, cá nhân tôi quan tâm tới các vấn đề của Bộ Xây dựng. Tôi sẽ đặt vấn đề về sửa chữa, nâng cấp các chung cư cũ hiện đang xuống cấp trầm trọng cũng được nhiều cử tri quan tâm và mong chờ Bộ trưởng sẽ giải quyết vấn đề này ra như thế nào để đảm bảo hài hòa giữa lợi ích người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, vấn đề về quy hoạch xây dựng khu nghỉ dưỡng kết hợp du lịch tâm linh đang được quy hoạch với hàng ngàn héc ta cũng hết sức quan trọng. Cử tri quan tâm đến việc Bộ trưởng Bộ Xây dựng cần tách bạch rõ ràng giữa tâm linh và thương mại dịch vụ.

Do đó, tôi đề nghị Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm rõ việc có hay không lợi ích nhóm giữa chủ đầu tư và người duyệt quy hoạch khi điều chỉnh quy hoạch; việc quy hoạch cả ngàn héc ta cho các khu du lịch kết hợp tâm linh liệu có hợp lý hay không cũng như trách nhiệm của Bộ trưởng trước tình trạng xây dựng sai phép, nhất là những công trình xây dựng trên đất lâm nghiệp, nông nghiệp…

Đặc biệt, nhiều cư tri cho rằng, sau các phiên chất vấn chưa có sự giám sát hậu chất vấn. Như vậy, chẳng khác nào “dĩ hòa vi quý”, thậm chí “hòa cả làng”.

Tôi hy vọng sau các phiên chất vấn, các bộ trưởng, trưởng ngành sẽ có sự chuyển đổi tích cực hơn trong chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện để khắc phục những tồn tại, hạn chế được cử tri, đại biểu Quốc hội nêu ra để người dân có thể tin tưởng hơn.

Thậm chí, ngay các đại biểu Quốc hội cũng phải có trách nhiệm với những chất vấn của mình. Các đại biểu Quốc hội sau chất vấn cũng phải giám sát việc thực hiện những vấn đề mà mình nêu ra và Bộ trưởng đã hứa thực hiện, giải quyết để báo cáo lại với cử tri. Chỉ khi nào cả đại biểu Quốc hội lẫn các Bộ trưởng, trưởng ngành thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, tạo được lòng tin cho người dân thì hoạt động chất vấn mới mang lại hiệu quả thực sự.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Đoàn Hoà Bình): Xử lý trách nhiệm nếu không thực hiện kiến nghị trong nghị quyết giám sát

Nhưng đổi mới trong hoạt động chất vấn và tranh luận nhận được sự đồng thuận của các cử tri vì cử tri đánh giá rất cao nỗ lực của các Bộ trưởng trong thời gian qua, sau khi trả lời chất vấn đã tổ chức thực hiện những vấn đề cử tri nêu. Có những cử tri rất tâm huyết gửi cho tôi những đánh giá viết tay 30 trang, nhận định từng Bộ trưởng trong các phiên chất vấn từ phong thái đến vấn đề trả lời, và sự quyết liệt trong giải quyết các vấn đề...

Tuy nhiên, cũng có một số vấn đề đại biểu nêu, các trưởng ngành chưa trả lời được, bên cạnh nguyên nhân khách quan do cơ chế, nhân lực, phối hợp bộ ngành, thì nguyên nhân chủ quan do thiếu trách nhiệm và trình độ không đáng kể. Đó là điều đáng mừng trong đánh giá của cử tri về chất lượng trả lời chất vấn của các vị Bộ trưởng..

Cử tri mong muốn trong chất vấn là phải có cơ chế mạnh hơn nữa, xử lý, chế tài mạnh hơn nữa với những vấn đề đã nêu trong chất vấn mà các Bộ trưởng không thực hiện (có thể gọi là vấn đề hậu chất vấn). Việc này trước đây đã nêu nhiều nhưng vẫn chưa có chế tài.

Cử tri mong muốn có cơ chế minh bạch xử lý trách nhiệm của các cá nhân hoặc tập thể khi không thực hiện đầy đủ những kiến nghị nêu trong các nghị quyết giám sát, cũng như nghị quyết chung của Quốc hội.

Thanh Hoa