Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) vừa có văn bản báo cáo Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), cho biết do ảnh hưởng địa chính trị, đẩy chi phí đưa xăng dầu từ nước ngoài về Việt Nam tăng, khiến các chi phí khác tăng cao bất thường so với định mức hiện hành.

Hiện, giá bán lẻ mỗi lít xăng dầu đang được tính dựa trên giá cơ sở - mức giá được cấu thành bởi nhiều yếu tố, trong đó có chi phí kinh doanh xăng dầu của doanh nghiệp.

Cụ thể, với chi phí premium nhập khẩu (yếu tố điều chỉnh giá trong hợp đồng nhập khẩu xăng dầu), Petrolimex cho hay đang có chênh lệch lớn giữa định mức được điều chỉnh ngày 11/7 so với thực tế. Đơn cử với mặt hàng xăng khoáng để pha chế xăng E5RON92, chênh lệch là 622 đồng/lít, xăng RON95 - III là 551 đồng/lít; các mặt hàng dầu chênh lệch từ gần 300 - 680 đồng/lít.

Tương tự với chi phí premium nguồn trong nước (khoản chênh lệch giá trong nước so với giá thế giới) hiện có mức thực tế cũng đang thấp hơn so với định mức là từ 70 - 120 đồng/lít các loại mặt hàng. Chi phí đưa xăng dầu từ nhà máy lọc dầu về các cảng hiện cũng chênh lệch từ mức gần 40 - 60 đồng/lít.

Theo "ông lớn" xăng dầu trên, với các khoản chi phí kinh doanh định mức trong giá cơ sở, mặc dù đã được rà soát và điều chỉnh từ ngày 11/7 nhưng vẫn đang thấp hơn so với chi phí kinh doanh thực tế bình quân đã được kiểm toán trong năm 2021 là từ 184 - 598 đồng/lít, tương ứng với 13 - 39% đối với giá bán lẻ các mặt hàng xăng, dầu và 33 đồng/lít tương ứng với 6% với giá bán buôn mặt hàng mazut.

Ngoài các chi phí chưa được tính đúng tính đủ, tập đoàn này còn có các chi phí tăng cao bất thường từ đầu năm 2022. Đơn cử chi phí kinh doanh xăng dầu tăng 649 tỷ đồng, tương ứng 10% so với cùng kỳ. Đặc biệt có những khoản tăng cao bất thường như chi phí vận chuyển bình quân là 180 đồng/lít, tăng 17 đồng/lít (tăng 31%) là do giá xăng dầu tăng cao nên đơn giá cước vận chuyển được điều chỉnh...

Đồng thời, Petrolimex cho biết các chi phí sẽ tăng trong quý IV và dự kiến phát sinh trong các năm tới gồm khoản chênh lệch tỷ giá và lãi suất vay, việc thực hiện các chương trình chuyển đổi số, điều chỉnh tăng lương của công nhân ở mức bình quân là 20%…

Trên cơ sở các chi phí đã được nêu, Petrolimex kiến nghị Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh và phản ánh kịp thời vào giá cơ sở tại chu kỳ điều hành giá gần nhất.

Ngoài ra, hiện quy định chi phí đưa xăng dầu từ nước ngoài về Việt Nam; premium trong nước và chi phí đưa xăng dầu từ nhà máy lọc dầu về đến cảng đang áp dụng giá trị tuyệt đối (đồng/lít) để tính toán trong giá cơ sở, trong khi tập quán giao dịch của các thương nhân đầu mối với nhà cung cấp đều tính bằng USD/thùng.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng điều hành tỷ giá linh hoạt theo chiều hướng tăng liên tục, do đó Petrolimex đề nghị cần áp dụng đơn vị tính USD/thùng để phản ánh phù hợp biến động của tỉ giá và định kỳ hằng quý rà soát số liệu để điều chỉnh kịp thời nếu có biến động bất thường.

Giải trình trước Quốc hội chiều 28/10, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc thông tin, từ đầu năm đến nay đã hai lần tăng các chi phí kinh doanh xăng dầu (ngày 10/1 và 7/10). Hiện mỗi lít xăng RON 92 (xăng nền pha chế E5 RON 92) có chi phí vận chuyển, quản lý là 1.960 đồng.

Ông Phớc cho biết sắp tới sẽ kiến nghị Chính phủ giao toàn diện quản lý xăng dầu gồm quyết định giá, chi phí định mức, kinh doanh... về Bộ Công Thương để chủ động được nguồn cung.

T.Dương