Thuế cơ sở 18 thuộc Thuế TP HCM đã công khai danh sách doanh nghiệp còn nợ thuế.

Nợ thuế dù có hàng trăm cửa hàng

Theo đó, Công ty TNHH Hồng Trà Ngô Gia có số tiền nợ thuế khoảng 20,18 tỷ đồng tính đến cuối tháng 7/2026, đứng thứ 6 trong nhóm 10 doanh nghiệp có số nợ thuế lớn.

Đáng chú ý, doanh nghiệp này có vốn điều lệ 10 tỷ đồng, được nâng từ mức 2 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng vào tháng 3/2022. Như vậy, số nợ thuế hiện tại tương đương hơn 2 lần vốn điều lệ của công ty.

Hồng Trà Ngô Gia được thành lập từ năm 2018 và phát triển thương hiệu trà sữa theo mô hình chuỗi. Thương hiệu này cho biết đã gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2019 và hiện có mạng lưới hàng trăm cửa hàng.

Khoảng cách giữa vốn điều lệ của pháp nhân và quy mô mạng lưới cửa hàng là điểm đáng chú ý. Nếu chỉ nhìn vào con số vốn 10 tỷ đồng, rất khó hình dung một doanh nghiệp có thể trực tiếp bỏ vốn để xây dựng hàng trăm điểm bán trên toàn quốc.

Câu trả lời nằm ở mô hình nhượng quyền. Khác với mô hình tự mở toàn bộ cửa hàng, nhượng quyền cho phép doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mở rộng mạng lưới bằng nguồn vốn của các đối tác. Bên nhận quyền chịu phần lớn chi phí đầu tư ban đầu như mặt bằng, thiết bị, nhân sự và vận hành; đổi lại được sử dụng thương hiệu, công thức, nhận diện và hệ thống vận hành đã được xây dựng.

Thông tin từ Sapo cho biết, chi phí mở một cửa hàng Hồng Trà Ngô Gia có thể vào khoảng 500 triệu đồng, gồm phí nhượng quyền, thiết bị, tiền cọc, mặt bằng, marketing khai trương và đơn hàng ban đầu. Đây là mức chi phí tham khảo, không phải số liệu tài chính thực tế của toàn bộ hệ thống.

Nếu lấy mức 500 triệu đồng làm phép tính minh họa, một mạng lưới 600 cửa hàng sẽ tương ứng khoảng 300 tỷ đồng vốn đầu tư ở cấp độ điểm bán. Nhưng 300 tỷ đồng này không thể được xem là tài sản của Hồng Trà Ngô Gia, bởi phần lớn vốn được bỏ ra bởi các đối tác nhận quyền.

Đây chính là sức mạnh của mô hình nhượng quyền. Doanh nghiệp có thể mở rộng độ phủ nhanh mà không phải huy động lượng vốn tương ứng để tự xây dựng toàn bộ mạng lưới.

Đổi lại, doanh nghiệp nhượng quyền phải cung cấp một mô hình đủ hấp dẫn để đối tác chấp nhận bỏ hàng trăm triệu đồng đầu tư. Thương hiệu phải duy trì chất lượng sản phẩm, nhận diện đồng nhất, chuỗi cung ứng, đào tạo, marketing và hỗ trợ vận hành.

Do đó, số lượng cửa hàng không thể được dùng như thước đo duy nhất cho sức khỏe tài chính của một chuỗi trà sữa.

Một thương hiệu có thể sở hữu hàng trăm điểm bán nhưng doanh thu và lợi nhuận của công ty mẹ vẫn phụ thuộc vào cấu trúc hợp đồng nhượng quyền, nguồn thu từ phí nhượng quyền, nguyên liệu, bao bì, thiết bị và các dịch vụ cung cấp cho đối tác.

Ngược lại, nếu các cửa hàng hoạt động kém hiệu quả, đối tác đóng cửa hoặc không tiếp tục mở rộng, tốc độ tăng trưởng mạng lưới có thể nhanh chóng chậm lại.

Câu chuyện Hồng Trà Ngô Gia vì vậy không chỉ nằm ở khoản nợ thuế hơn 20 tỷ đồng, mà còn gợi ra một câu hỏi rộng hơn: mô hình nhượng quyền trà sữa tại Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn đến đâu và rủi ro lớn đến mức nào?

Từ một tuyến phố Hà Nội đến thị trường trà sữa 617 triệu USD

Một lát cắt dễ nhận thấy của cuộc đua này nằm ngay trên các tuyến phố đô thị.

Chỉ cần đi dọc phố Trương Định, Hà Nội, không khó để bắt gặp nhiều cửa hàng trà sữa, trà trái cây và đồ uống mang đi. Những biển hiệu mới xuất hiện trên các mặt bằng vốn được sử dụng cho nhiều loại hình kinh doanh khác cho thấy sức nóng của ngành đồ uống đang hiện diện ngay ở cấp độ từng tuyến phố.

Điều đáng chú ý là sự xuất hiện dày đặc của các cửa hàng không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu dùng, mà còn cho thấy rào cản gia nhập ngành đồ uống đang được hạ thấp nhờ mô hình chuỗi và nhượng quyền.

Thay vì phải tự xây dựng thương hiệu từ đầu, người kinh doanh có thể lựa chọn một thương hiệu đã có nhận diện, công thức sản phẩm và quy trình vận hành. Với bên nhượng quyền, đây lại là cách mở rộng mạng lưới nhanh hơn mà không phải tự bỏ toàn bộ vốn cho từng cửa hàng.

Nhưng càng nhiều cửa hàng cùng xuất hiện trong một khu vực, cuộc cạnh tranh càng trở nên khốc liệt.

Khách hàng có nhiều lựa chọn hơn, doanh thu bị chia nhỏ, trong khi tiền thuê mặt bằng, nhân sự và các chi phí vận hành vẫn phải trả đều đặn. Một cửa hàng mới có thể tạo hiệu ứng tốt trong những tháng đầu nhờ sự tò mò của khách hàng, nhưng để tồn tại lâu dài lại cần lượng khách ổn định và biên lợi nhuận đủ lớn.

Theo Momentum Works, quy mô thị trường chuỗi trà hiện đại tại Việt Nam đạt khoảng 617 triệu USD trong năm 2025, tăng 28% so với năm 2023. Nếu tính cả chuỗi cà phê và trà hiện đại, quy mô thị trường đạt khoảng 1,34 tỷ USD, đưa Việt Nam đứng thứ ba Đông Nam Á.

Riêng thị trường chuỗi cà phê đạt khoảng 725 triệu USD, tăng 27% so với năm 2023, trong khi thị trường trà tăng 28%.

Những con số này cho thấy dư địa của thị trường vẫn còn lớn. Nhưng tăng trưởng thị trường không đồng nghĩa mọi cửa hàng đều dễ dàng kiếm lời.

Dữ liệu iPOS cho thấy đến ngày 30/6/2025, Việt Nam còn khoảng 299.900 cửa hàng F&B, giảm 7,1% so với cuối năm 2024. Trong khi đó, doanh thu ngành F&B trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt khoảng 406.100 tỷ đồng, chỉ tăng nhẹ so với mức 403.900 tỷ đồng cùng kỳ.

Điều này cho thấy ngành F&B đang trải qua một quá trình thanh lọc: doanh thu vẫn ở mức rất lớn nhưng số lượng điểm bán lại giảm.

Với ngành trà sữa, áp lực này càng rõ khi thị trường có sự hiện diện của hàng loạt thương hiệu trong nước và quốc tế. ToCoToCo, Hồng Trà Ngô Gia, Mixue cùng nhiều chuỗi khác đều theo đuổi chiến lược mở rộng mạng lưới, trong đó nhượng quyền đóng vai trò quan trọng.

Lợi thế của nhượng quyền là tốc độ. Một thương hiệu có thể mở hàng trăm cửa hàng trong thời gian tương đối ngắn nếu tìm được đủ đối tác. Nhưng tốc độ cũng tạo ra thách thức: càng nhiều cửa hàng, việc kiểm soát chất lượng và hiệu quả vận hành càng phức tạp.

Đối với bên nhận quyền, bài toán cũng không đơn giản. Một cửa hàng có thể cần vài trăm triệu đồng vốn ban đầu. Sau đó là hàng loạt chi phí cố định và biến đổi như tiền thuê mặt bằng, nhân sự, nguyên vật liệu, điện nước, marketing và chiết khấu cho các nền tảng giao đồ ăn.

Vì vậy, doanh thu không đồng nghĩa với lợi nhuận. Một cửa hàng có doanh thu cao nhưng tiền thuê mặt bằng lớn, chi phí nhân sự cao hoặc lượng khách không ổn định vẫn có thể mất nhiều thời gian để hoàn vốn.

Đó là lý do cuộc đua của các thương hiệu trà sữa đang dần chuyển từ “ai có nhiều cửa hàng hơn” sang “ai có mô hình cửa hàng hiệu quả hơn”.

Với doanh nghiệp nhượng quyền, việc mở thêm một cửa hàng có thể mang lại phí nhượng quyền ngay lập tức. Nhưng giá trị dài hạn lại nằm ở khả năng giúp cửa hàng đó hoạt động ổn định, tạo lợi nhuận cho đối tác và tiếp tục tái đầu tư.

Một hệ thống nhượng quyền khỏe không chỉ cần hàng trăm bảng hiệu mà còn cần một mạng lưới đối tác có khả năng duy trì hoạt động, kiểm soát chi phí và đạt mức doanh thu đủ để hoàn vốn.

Đây cũng là nơi những thương hiệu lớn có lợi thế. Khi quy mô đủ lớn, họ có thể tối ưu việc mua nguyên liệu, xây dựng hệ thống logistics, marketing tập trung và phát triển phần mềm quản lý. Chi phí trên mỗi cửa hàng nhờ đó có thể giảm xuống, trong khi thương hiệu tiếp tục được nhận diện rộng hơn.

Tuy nhiên, quy mô cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị. Chỉ cần một tỷ lệ cửa hàng hoạt động không hiệu quả hoặc phải đóng cửa cũng có thể ảnh hưởng tới hình ảnh thương hiệu và niềm tin của các đối tác nhượng quyền.

Châu Giang