CTCP Nafoods Group (mã: NAF) vừa công bố thông tin về việc phát hành thành công hơn 2,2 triệu cổ phiếu ưu đãi cho người lao động (ESOP), tương đương 5% tổng số cổ phiếu đang lưu hành của công ty với giá phát hành 10.000 đồng/cp, tương đương giá trị phát hành là 20,2 tỷ đồng.

Phương án phát hành này đã được cổ đông thông qua tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2020. Nguồn vốn lấy từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối và quỹ đầu tư phát triển trên báo cáo tài chính kiểm toán năm 2019. Tính đến cuối năm 2019, Nafoods ghi nhận lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 22,68 tỷ đồng và quỹ đầu tư phát triển hơn 28,27 tỷ đồng.

Trình bày trước cổ đông, đại diện của Nafoods cho rằng, việc phát hành cổ phiếu ESOP khiến cán bộ công nhân viên có động lực làm việc, tăng tính cam kết, đồng hành và gắn bó với sự phát triển của công ty, qua đó giúp tăng giá trị tài sản của cổ đông.

Mặt khác, công ty có thể hạn chế lượng tiền mặt phải chi ra cho các chương trình phúc lợi, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn, dịch bệnh.

Tuy nhiên, phương án phát hành này vẫn không khỏi khiến một bộ phận nhà đầu tư băn khoăn.

Cụ thể, theo báo cáo thường niên của Nafoods, tính đến cuối năm 2019, công ty có hơn 600 lao động nhưng chỉ có 66 người được nhận thưởng.

Đặc biệt, trong khi ở nhiều doanh nghiệp khác, người lao động phải bỏ tiền ra mua cổ phiếu ESOP và bị hạn chế thời gian chuyển nhượng (thông thường là 1 - 5 năm) thì các cán bộ Nafoods không phải bỏ tiền ra mua cổ phần ESOP, không bị hạn chế chuyển nhượng, thậm chí còn được lưu hành ngay trong tháng 8 này.

Nếu tạm tính theo giá của cổ phiếu NAF hiện tại là 23.000 đồng/cp thì trung bình mỗi cá nhân nói trên thu về được hơn 766 triệu đồng. Một động thái mới đây từ phía lãnh đạo của Nafoods là ông Ryan Walter Galloway, Phó tổng giám đốc kiêm giám đốc kinh doanh của công ty, vừa bán ra toàn bộ số cổ phiếu nắm giữ. Ông Ryan là một trong những nhân sự cấp cao được thưởng cổ phiếu ESOP.

Điều đáng nói là năm 2019, Nafoods đã quyết định không chia cổ tức cho cổ đông trong khi lượng cổ phiếu ESOP lại quá lớn, chiếm tới 75% lợi nhuận chưa phân phối. Điều này là trái với quy luật thông thường, bởi lẽ bên cạnh trích quỹ đầu tư phát triển và khen thưởng phúc lợi, các doanh nghiệp sẽ ưu tiên giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, việc phân phối lợi nhuận (nếu có) cũng sẽ ưu tiên trả cổ tức cho cổ đông.

Cần phải nhắc lại là trong năm 2019, Nafoods đã phát hành cổ phần ưu đãi có quyền chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông cho cổ đông lớn IFC (World Bank) với nhiều điều kiện trong đó có khoản mục công ty sẽ bị giới hạn phát hành ESOP dưới 3% lượng cổ phiếu lưu hành nếu tỷ lệ tăng trưởng kép của lợi nhuận sau thuế dưới 25% trong giai đoạn 2018 - 2022.

Trong khi lợi nhuận sau thuế năm 2019 của Nafoods chỉ tăng 18,6% so với năm 2018 thì công ty lại phát hành ESOP với tỷ lệ gần 5%. Cũng chưa rõ cổ đông IFC có chia sẻ quan điểm với Hội đồng quản trị Nafoods không, bởi phương án ESOP đã vượt tỷ lệ cam kết.

Nhìn chung, ESOP luôn được kỳ vọng là chính sách tạo động lực cho người lao động trong doanh nghiệp, nhưng tại Nafoods lại là hàng tá câu hỏi nghi ngờ về tính minh bạch, sự công bằng. Đặc biệt là không rõ tỷ lệ nhân viên được thụ hưởng chính sách này là bao nhiêu, hay chủ yếu cổ phần ưu đãi lại dành riêng cho lãnh đạo cấp cao của công ty?

N.L