Theo thống kê, tính đến cuối năm 2020, dù bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 nhưng với sự nỗ lực khắc phục những khó khăn, các HTX, tổ hợp tác (THT) trên địa bàn huyện tiếp tục hoạt động tương đối ổn định, duy trì hoạt động tạo việc làm cho thành viên và đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có người S’tiêng. Hiện nay, trên địa bàn huyện có 20 HTX, 28 THT đang hoạt động, trong đó 70% THT, HTX đã thu hút và tạo việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Thành công bước đầu

Để phát triển mô hình kinh tế hợp tác tại những vùng có đồng bào S’tiêng sinh sống, huyện đẩy mạnh tuyên truyền về quyền và lợi ích của hoạt động kinh tế với mô hình THT, HTX; hướng dẫn quy trình, thủ tục thành lập THT, HTX. Bên cạnh đó, các địa phương đẩy mạnh đào tạo về nghiệp vụ quản lý, điều hành của THT, HTX; chia sẻ một số mô hình HTX hoạt động hiệu quả trên địa bàn tỉnh Bình Phước… để đồng bào S’tiêng học tập, ứng dụng vào thực tiễn.

Hớn Quản là huyện có tiềm năng và lợi thế phát triển nông nghiệp, trong đó có trồng cây ăn trái, phát triển đàn gia súc, gia cầm. Tiêu biểu như HTX tiêu an toàn xã An Phú, HTX rau an toàn xã Tân Lợi đều thu hút đồng bào S’tiêng sản xuất theo hướng an toàn nhằm tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

HTX rau sạch Tân Lợi (xã Tân Lợi) có 10 thành viên, nhưng đang thu hút thêm các hộ liên kết là đồng bào S’tiêng tham gia. Hoạt động của HTX không chỉ giúp xã hoàn thiện tiêu chí số 13 trong bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, mà còn liên kết người dân sản xuất, gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo an toàn, chất lượng, giá thành cạnh tranh, bền vững.

Tuy nhiên, dù đã đạt được một số kết quả trong việc hỗ trợ đồng bào S’tiêng nâng cao thu nhập, thay đổi các thức sản xuất, nhưng nhìn chung các HTX vẫn gặp những khó khăn nhất định.

Theo Ban giám đốc HTX rau sạch Tân Lợi, nguồn vốn của HTX chỉ khoảng 500 triệu đồng. Nếu đầu tư nhà màng, nhà lưới để trồng rau thì chỉ đáp ứng được một phần nào đó, muốn mở rộng quy mô rất khó. Để có thể phát triển, các thành viên đã phải thế chấp nhà mới có thể vay vốn ngân hàng và thực hiện trả dần.

Bên cạnh đó, do vẫn chưa đẩy mạnh về xúc tiến thương mại, ứng dụng công nghệ thông tin nên đầu ra của các HTX có đồng bào S’tiêng tham gia cũng gặp khó khăn, từ đó vấn đề phát triển chuỗi cũng chưa được bền vững.

Theo Ban giám đốc HTX chăn nuôi Tân Hưng (xã Tân Hưng), HTX mong muốn các cấp lãnh đạo quan tâm hỗ trợ về vốn hoặc tạo điều kiện cho doanh nghiệp về liên kết cùng HTX phát triển chăn nuôi, nhất là xây dựng điểm giết mổ tập trung để vấn đề tiêu thụ ổn định hơn, có giá trị gia tăng cao hơn.

Cần hỗ trợ thiết thực và kịp thời

Nhận thấy vai trò của mô hình HTX trong phát triển và nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc S’tiêng, Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể, HTX huyện Hớn Quản đã lên kế hoạch năm 2021 sẽ vận động đồng bào S’tiêng thành lập ít nhất 3 HTX, mỗi xã có thêm ít nhất 1 THT nhằm tạo động lực phát triển lĩnh vực nông nghiệp.

Để đạt được mục tiêu này, huyện đã tham mưu cùng với tỉnh thực hiện chính sách tuyên truyền, đào tạo cho đồng bào về mô hình HTX kiểu mới. Đồng thời, hỗ trợ các HTX trên địa bàn xây dựng thương hiệu sản phẩm cho một số sản phẩm nông nghiệp của huyện như: Gạo An Khương thuộc địa bàn xã An Khương; dưa lưới, cây có múi hữu cơ Tân Khai; bưởi da xanh hữu cơ Tân Hiệp; dưa lưới trong nhà lưới ở xã Tân Quan; thổ cẩm xã Thanh An; gia cầm xã Tân Hưng…

Các HTX, THT sẽ được tạo điều kiện tham gia các hội chợ triển lãm trong và ngoài nước, các hội chợ, triển lãm dành riêng cho khu vực HTX. Bên cạnh đó là hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa, xây dựng và triển khai cổng thông tin điện tử, sàn giao dịch thương mại điện tử cho HTX, liên hiệp HTX.

Huyện cũng dành một phần kinh phí hỗ trợ đào tạo đối với các chức danh trong HĐQT, Ban giám đốc, Ban kiểm soát, Kế toán trưởng trong HTX để nâng cao trình độ quản lý. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng về làm việc có thời hạn ở HTX để đưa các HTX thích ứng với nhu cầu thị trường, từ đó tạo điều kiện cho đồng bào S’tiêng mạnh dạn tham gia HTX và từng bước nâng cao mức sống.

Như Yến