Ngoài ra, mặc dù cấu trúc nợ của Trung Quốc đã cân bằng hơn, song các hoạt động tài chính của chính quyền địa phương vẫn cần được chú ý chặt chẽ.

Mối bận tâm của nhiều chủ thể

Trong phiên thảo luận tại hội thảo của nhóm G30 (một tổ chức quốc tế được thành lập vào năm 1978, bao gồm đại diện giới nghiên cứu và nhà tài trợ) được tổ chức bên lề cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Washington, ông Chu thẳng thắn nhìn nhận vấn đề chính của Trung Quốc lúc này là nợ doanh nghiệp quá cao. 

Vì vậy, dù chi phí nợ vẫn ở mức thấp, nhưng Trung Quốc cần phải nỗ lực hơn nữa để giảm bớt sử dụng đòn bẩy và tăng cường năng lực chính sách, nhằm bảo đảm ổn định tài chính. 

Theo nội dung trao đổi tại hội thảo, nợ doanh nghiệp tăng cao tại Trung Quốc được đánh giá là mối bận tâm lớn đối với không chỉ các nhà đầu tư, mà còn cả giới hoạch định chính sách toàn cầu. 

Mặc dù vừa nâng mức dự báo tăng trưởng của Trung Quốc, song IMF vẫn nhắn nhủ rằng chiến lược tăng trưởng dựa vào nợ vay luôn tiểm ẩn nhiều rủi ro và cần phải được theo dõi chặt chẽ. 

Các chuyên gia nhìn nhận Trung Quốc chính là trường hợp điển hình về một thị trường mới nổi, mà trong đó doanh nghiệp dựa rất nhiều vào tiền đi vay để tồn tại và phát triển.

Dù vậy, ông Chu cho biết tổng dư nợ của Trung Quốc, bao gồm cả nợ doanh nghiệp, nợ chính phủ và nợ cá nhân, đã bắt đầu giảm trong năm nay, sau khi các cơ quan làm chính sách có những biện pháp kiềm chế. Mức giảm còn rất khiêm tốn, song như thế cũng đã ghi nhận một sự thay đổi đáng kể. 

Bên cạnh đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc cũng chia sẻ rằng một số khoản nợ của các công ty Trung Quốc là tiền vay từ các định chế tài chính thuộc sở hữu của chính quyền địa phương.

Do đó, nếu sắp xếp lại, nợ doanh nghiệp ước tính chỉ còn khoảng 120 - 130% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thay vì con số chính thức là 160% như hiện nay. Trong khi đó, nợ chính phủ sẽ chiếm khoảng 70%, thay vì 36%.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc

Nhiều lỗ hổng cần bịt ngay

Thời gian qua, nỗ lực cắt giảm sản lượng dư thừa trong các ngành công nghiệp thép và xi măng của chính phủ Trung Quốc đã mang lại những kết quả tốt hơn dự kiến và hoàn toàn có thể đạt mục tiêu giảm 10% sản lượng. 

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế có thể đạt 7% trong năm nay, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2014. Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh việc giám sát và ngăn chặn rủi ro đến từ các hoạt động ngân hàng ngầm và thị trường bất động sản.

Cùng tham dự phiên thảo luận của G30 với ông Zhou còn có Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Janet Yellen và Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Haruhiko Kuroda. 

Các thành viên của G30 gồm có người đứng đầu các ngân hàng tư nhân như UBS và JP Morgan, thống đốc các ngân hàng trung ương Anh, Nhật Bản và Trung Quốc, cùng một cá nhân như cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Jean-Claude Trichet hay cựu Chủ tịch Fed Ben Bernanke.

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, hệ thống tài chính Trung Quốc được đánh giá là vẫn còn tồn tại nhiều lỗ hổng cần phải bịt ngay. Hoạt động quản lý tài sản hiện nay ở trong tình trạng “tương đối hỗn loạn” vì ba cơ quan quản lý trong lĩnh vực này đặt ra các quy định “giẫm chân” nhau. 

Các công ty Internet không có giấy phép tài chính cũng có thể gây ra những cạnh tranh không lành mạnh và gây mất ổn định. Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của các công ty tài chính cũng chưa hoàn thiện. Bên cạnh đó, hoạt động tài chính của chính quyền các cấp cũng cần được chú ý sát sao hơn. 

Mối quan hệ phức tạp giữa các địa phương của đất nước Trung Quốc rộng lớn là một trong những nguyên nhân khiến cho hệ thống tài chính nước này trở nên rối rắm và thiếu minh bạch, cộng với việc thiếu chế tài đủ mạnh, tất yếu làm méo mó lãi suất và phản ánh không trung thực tình hình nợ đọng của chính quyền các tỉnh, thành phố. 

Ông Chu khẳng định Trung Quốc sẽ “dần dần” giải quyết những vấn đề này và “sớm hay muộn, chính phủ trung ương cũng phải chú ý nhiều hơn đến cải cách tài khóa”.
 

Hải Châu