Theo Thống đốc, điều đầu tiên và then chốt là để có được môi trường kinh doanh thuận lợi phải có nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc lâu dài. Chính vì vậy, thời gian vừa qua, Chính phủ đã điều hành nhất quán, kiên định và trong điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thực thi theo phương châm giữ nền tảng kinh tế vĩ mô, thông qua đó tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp (DN) sản xuất kinh doanh. Đó là yếu tố được NHNN cho rằng là thành công lớn nhất trong thời gian vừa qua.

Lãi suất “ngược dòng” với thế giới

“Chúng ta nhìn thấy các chỉ số vĩ mô là lạm phát được kiểm soát ở mức rất thấp, trong đó lạm phát cơ bản trong thời gian vừa qua chỉ trong biến động từ 1,4% đến dưới 2%, điều này có ý ngĩa rất quan trọng để giữ nền tảng chung cho cả nền kinh tế vĩ mô, cũng như hoạt động của các DN”, Thống đốc cho hay.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế cũng như các nước trong khu vực đã có sức ép tăng lãi suất nhưng Việt Nam đã kiểm soát và giữ ổn định được mặt bằng lãi suất cho vay và qua đó giảm được lãi suất.

NHNN đã điều hành, yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) tập trung vào việc tiết giảm các chi phí trong hoạt động của mình cũng như đẩy mạnh những nỗ lực xử lý nợ xấu, qua đó giảm bớt các chi phí tài chính, ổn định mặt bằng lãi suất huy động, để qua đó giảm được lãi suất cho vay.

Chính vì vậy, ở những thời điểm đầu năm và tháng 8 - 9, NHNN đã điều hành giảm lãi suất để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay. Đặc biệt, trong thời điểm cuối năm, mùa kinh doanh của các DN, lãi suất cho vay của các ngân hàng có bước giảm rõ rệt.

“Hiện nay, trần lãi suất cho vay ưu tiên trong 5 lĩnh vực chỉ còn 6%/năm. Chúng tôi cho rằng đầy là điểm thành công trong điều hành chính sách tiền tệ của NHNN cũng như của các TCTD”, Thống đốc nói.

Người đứng đầu ngành ngân hàng cho biết đến nay quy mô tín dụng đã đặt trên 8 triệu tỷ đồng từ hệ thống ngân hàng, trong đó dư nợ đối với khối DN là trên 4 triệu tỷ đồng, chiếm trên 53%. DN nhà nước chỉ khoảng xấp xỉ 5% trong tổng dư nợ tín dụng cho DN, trong khi khối DN tư nhân chiếm 43%, còn lại là hộ kinh doanh và cá nhân chiếm khoảng 45,7%.

“Có thể nói là nguồn tín dụng rất lớn đã tập trung vào cộng đồng DN, đặc biệt là DN tư nhân và cá nhân”, Thống đốc khẳng định.

Dự trữ ngoại hối tăng cao kỷ lục

Một trong những thành công tiếp theo của NHNN trong năm 2019 phải kể đến việc điều hành tỷ giá và ổn định thị trường ngoại tệ, Thống đốc Lê Minh Hưng cho rằng năm 2019, NHNN đã rất linh hoạt, chủ động, theo sát và dự báo được những diễn biến phức tạp từ thị trường tiền tệ quốc tế và khu vực để có biện pháp, giải pháp chủ động trong kịch bản điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ.

Theo Thống đốc, điều này thể hiện sự nhất quán trong điều hành cũng như tính chủ động, tăng niềm tin của thị trường cũng như của cộng đồng DN và năng lực thực thi điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá của Ngân hàng Trung ương. Qua đó, giữ được ổn định tỷ giá, kiểm soát được lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối cung - cầu của ngoại tệ và dáp ứng đầy đủ kịp thời các nhu cầu ngoại tệ của DN và hỗ trợ cho xuất khẩu.

“Có thể nói trong thời gian vừa qua, dự trữ ngoại hối của chúng ta đã tăng ở mức kỷ lục. Dự trữ ngoại tệ đã tăng trên 2,5 lần so với cuối năm 2015, là một tấm đệm rất lớn cho quốc gia để dự phòng những tác động những yếu tố bất lợi từ bên ngoài tác động vào nền kinh tế”, Thống đốc chia sẻ.

Từ những yếu tố điều hành lạm phát, lãi suất, tỷ giá như vậy, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Standard & Poor's sau 9 năm đã nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam. Vừa qua, các tổ chức quốc tế, trong đó Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá rất cao khả năng, năng lực điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá của Ngân hàng Trung ương Việt Nam. Ngân hàng Thế giới (WB) cũng đã nâng xếp hạng chỉ số tiếp cận tín dụng của Việt Nam tăng 7 bậc so với năm 2018, hiện đứng thứ 25/190 quốc gia và đứng thứ 2 trong ASEAN. Có thể nói các kết quả này nêu bật hiệu quả trong điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Trung ương.

Dòng tín dụng “chảy” đúng hướng

Theo Thống đốc Lê Minh Hưng, trong thời qian vừa qua, NHNN đã chỉ đạo mở rộng tín dụng một cách có hiệu quả để đáp ứng nhu cầu vốn của DN và tăng khả năng tiếp cận vốn của DN, phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh.

Để gia tăng dòng vốn, đáp ứng nhu cầu của DN, NHNN cũng đã tập trung rà soát hoàn thiện các khung khổ pháp lý tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế được vay vốn theo năng lực tài chính và kinh doanh, mở rộng và đa dạng hóa các kênh tiếp cận tín dụng.

Đồng thời, NHNN cũng chỉ đạo các TCTD tập trung vốn vào lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là 5 lĩnh vực ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ và xây dựng và triển khai nhiều chương trình cho vay ưu đãi, khuyến khích trong một số lĩnh vực ưu tiên như cho vay theo chuỗi giá trị bền vững trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, chính sách thúc đẩy đầu tư vào năng lượng bền vững, cho vay tín dụng xanh, chính sách hỗ trợ DN ứng dụng công nghệ cao.

“Hiện nay, thực tế vốn trung dài hạn của nền kinh tế vẫn phải dựa vào hệ thống ngân hàng, trong khi nguồn vốn huy động của các TCTD chủ yếu là ngắn hạn, xấp xỉ 80% vốn huy động của nền kinh tế, nhưng các TCTD bên cạnh việc quản trị rủi ro vẫn tiếp tục cung ứng xấp xỉ 50% tổng dư nợ tín dụng cho nền kinh tế đầu tư cho trung dài hạn”, Thống đốc chia sẻ.

Về định hướng điều hành thời gian tới, Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết NHNN sẽ điều hành lãi suất, tỷ giá ổn định, linh hoạt phù hợp với các cân đối vĩ mô và diễn biến thị trường.

“Chúng tôi sẽ tập trung chỉ đạo các TCTD mở rộng tín dụng có hiệu quả và tập trung vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và có biện pháp hiệu quả để tháo gỡ khó khăn. Cùng với đó là tiếp tục phối hợp với các bộ ngành, các địa phương, các hiệp hội DN để tháo gỡ, xử lý các kiến nghị, tạo điều kiện, tăng khả năng tiếp cận vốn của DN đối với hệ thống các ngân hàng”, Thống đốc nhấn mạnh.

Hoàng Hà