Đây là quy định tại Thông tư số 14/2025/TT-NHNN quy định về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại (NHTM), chi nhánh ngân hàng nước ngoài vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành.

Thông tư này hướng dẫn cách xác định và giá trị tối thiểu của các tỷ lệ an toàn vốn mà các ngân hàng cần phải duy trì, gồm tỷ lệ vốn lõi cấp 1, tỷ lệ vốn cấp 1 và tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu.

Theo đó, NHTM không có công ty con, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải duy trì các tỷ lệ an toàn vốn riêng lẻ, gồm: tỷ lệ vốn lõi cấp 1 tối thiểu 4,5%; tỷ lệ vốn cấp 1 tối thiểu 6%; tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%. Đối với NHTM có công ty con, các tỷ lệ an toàn vốn riêng lẻ và hợp nhất cũng phải đáp ứng các mức tương ứng: vốn lõi cấp 1 tối thiểu 4,5%, vốn cấp 1 tối thiểu 6% và tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%.

Thông tư số 14/2025/TT-NHNN lần đầu đưa ra các quy định về các bộ đệm vốn, gồm bộ đệm bảo toàn vốn (CCB), bộ đệm vốn phản chu kỳ (CCyB) và bộ đệm vốn cho các NHTM có tầm quan trọng hệ thống. Thông tư có hiệu lực thi hành từ 15/9/2025. Đây là những yêu cầu mới mẻ, vốn được coi là “đặc sản” của Basel III, nhằm tăng cường khả năng chống chịu của ngân hàng trước các cú sốc kinh tế – tài chính.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Thông tư số 14 cho thấy quyết tâm của hệ thống ngân hàng trong việc tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Basel III đặt ra yêu cầu cao hơn nhiều so với Basel II, không chỉ về tỷ lệ vốn, mà còn về cơ chế quản trị rủi ro, tính minh bạch và kiểm soát thanh khoản.

Việc áp dụng Basel III đồng nghĩa với việc các ngân hàng phải đầu tư nguồn lực tài chính lớn, nâng cấp hệ thống quản trị, đồng thời chấp nhận áp lực cạnh tranh gay gắt hơn.

Nói cách khác, tăng vốn điều lệ không chỉ là một con số trên báo cáo, mà còn là lá chắn sống còn để các ngân hàng Việt Nam tồn tại, phát triển và tiến gần hơn tới sân chơi toàn cầu.

Cuộc đua nâng hệ số an toàn vốn vì thế sẽ không dừng lại, mà còn hứa hẹn khốc liệt hơn trong những năm tới, khi chuẩn mực Basel III chính thức đi vào thực thi. Theo thống kê từ báo cáo tài chính quý II/2025 của 29 ngân hàng (bao gồm 27 ngân hàng niêm yết và Agribank, BaoVietBank), tính đến hết ngày 30/6, tổng vốn điều lệ các ngân hàng đạt 879.352 tỷ đồng, tăng 6,6% so với cuối năm ngoái.

Trong đó, 5 ngân hàng top đầu chiếm tỷ trọng tới 41% tổng vốn điều lệ của các ngân hàng khảo sát.

Top 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất bao gồm Vietcombank, VPBank, Techcombank, BIDV, MB, Agribank, VietinBank, ACB, SHB và HDBank. Trong đó, 5 ngân hàng top đầu chiếm tỷ trọng tới hơn 41% tổng vốn điều lệ của toàn ngành.

Cụ thể, Vietcombank là ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống với 83.557 tỷ đồng, tăng 49,5% so với thời điểm cuối năm 2024. VPBank - á quân vốn điều lệ toàn ngành với 79.339 tỷ đồng, không thay đổi so với cuối năm trước. Hai nhà băng đứng kế sau VPBank về mức vốn điều lệ lần lượt là Techcombank (70.649 tỷ đồng) và BIDV (với 70.214 tỷ đồng, tăng gần 2%).

MB đứng thứ 5 trên bảng xếp hạng về quy mô vốn điều lệ. Sau khi phát hành gần 796 triệu cổ phiếu để chi trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu, vốn điều lệ của MB đã nâng lên 61.023 tỷ đồng, tăng 15% so với cuối năm 2024.

Những vị trí còn lại trong Top 10 thuộc về VietinBank, Agribank, ACB, SHB và HDBank. SHB cũng là một trong những ngân hàng có sự thay đổi vốn điều lệ, tăng 11%, tương ứng vốn điều lệ ở mốc 40.657 tỷ đồng.

Thanh Hoa