Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) thông báo hôm 29/5 rằng cuộc điều tra sẽ rà soát các quy định, chính sách của Việt Nam trong bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, cùng tác động của chúng tới thương mại Mỹ. Được tiến hành theo Điều 301 của Luật Thương mại, đây là cơ chế có thể trở thành căn cứ pháp lý để tổng thống Mỹ đơn phương áp thuế nhập khẩu lên những nước bị cho là có hành vi thương mại không công bằng.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington mong muốn Việt Nam có những giải pháp mạnh mẽ và lâu dài hơn để ngăn chặn tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ. Kết quả điều tra dự kiến sẽ được hoàn tất vào tháng 7.

Trước đó, trong báo cáo cuối tháng 4, Việt Nam bị xếp vào nhóm "quốc gia nước ngoài ưu tiên", hạng mục dành cho các nước bị đánh giá vi phạm sở hữu trí tuệ nghiêm trọng nhất, và là lần đầu tiên sau 13 năm có một quốc gia bị đưa vào diện này.

Phản hồi hôm thứ Bảy, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ nỗ lực và kết quả cụ thể của Việt Nam trên tinh thần xây dựng, phù hợp với khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện và vì lợi ích người dân, doanh nghiệp hai nước.

Việt Nam hiện đồng thời là đối tượng của hai cuộc điều tra khác theo Điều 301, liên quan cáo buộc dư thừa năng lực sản xuất và lao động cưỡng bức. Loạt điều tra diễn ra khi ông Trump tìm cách dựng lại "bức tường thuế quan" sau khi Tòa án Tối cao đầu năm nay bác bỏ các mức thuế toàn cầu mà ông từng ban hành.

Về phía Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã khẳng định cam kết đấu tranh chống vi phạm sở hữu trí tuệ sau cuộc gặp Phó Đại diện Thương mại Mỹ Rick Switzer tại Hà Nội đầu tháng. Ngay sau khi báo cáo của USTR được công bố, Chính phủ cũng phát động chiến dịch một tháng truy quét các trang web lậu, hàng giả và xâm phạm nhãn hiệu, trong bối cảnh số vụ việc tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước.

Về thương mại, Việt Nam và Mỹ vẫn đang tiếp tục trao đổi nhằm xử lý các vấn đề còn tồn tại trong quan hệ kinh tế song phương. Một số nội dung được hai bên quan tâm gồm quy tắc xuất xứ hàng hóa, tạo thuận lợi thương mại, tiếp cận thị trường và cân bằng thương mại. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển, kim ngạch thương mại giữa hai nước duy trì tăng trưởng, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng của Mỹ.

Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đã tăng vọt lên 178,2 tỷ USD trong năm 2025, cao hơn khoảng 54,7 tỷ USD so với năm 2024. Trong tháng 3, Việt Nam là đối tác thâm hụt thương mại lớn thứ hai của Mỹ, vượt qua cả Trung Quốc lẫn Mexico. 

Trung Việt