Thành lập năm 2017 từ những hộ gia đình chăn nuôi thỏ nhỏ lẻ trên địa bàn, đến nay, HTX Nông nghiệp và dịch vụ Như Ngọc Tuyên Quang đã liên kết người dân với các doanh nghiệp nhằm tạo ra chuỗi giá trị sản xuất bền vững.

Chú trọng bảo vệ môi trường

Ông Nguyễn Văn Chuyển, Giám đốc HTX, cho biết việc chuyển đổi và mở rộng sang nuôi thỏ được địa phương đánh giá cao vì các mô hình nuôi gà, vịt, lợn trên địa bàn đang gặp khó khăn nhất định do dịch bệnh và đầu ra. Tuy nhiên, muốn nuôi thỏ hiệu quả trong thời gian lâu dài cần chú trọng phát triển theo hướng bền vững.

Theo đó, các thành viên chú trọng sản xuất theo hướng khép kín từ con giống, chăn nuôi, xử lý chất thải đến đầu ra. HTX lai tạo thành công giống thỏ New Zealand và thỏ ta với những đặc tính nổi trội như: kháng bệnh tốt, sinh sản cao, tăng tưởng nhanh…

Việc chủ động sản xuất giống giúp HTX tránh được hao hụt do thỏ chết sau khi cai sữa và giúp nâng tỷ lệ thỏ sống đến khi xuất chuồng đạt 85 - 90%. Ngoài phục vụ các thành viên, HTX còn cung cấp nguồn giống cho bà con có nhu cầu để phát triển sản xuất.

Hiện, HTX duy trì đàn thỏ 10.000 con, trong đó có 3.000 thỏ bố mẹ. Chuồng nuôi thỏ đều được vệ sinh sạch sẽ, giữ ấm vào mùa đông, thoáng mát về mùa hè. Thỏ con sau sinh 30 ngày sẽ tách mẹ, đó là thời điểm thỏ con dễ mắc bệnh đường ruột, nên các thành viên luôn chú ý đảm bảo thức ăn sạch sẽ, liều lượng vừa đủ. Thỏ là động vật ăn tạp, với các loại lá như cỏ, lá chuối, lá sắn chiếm 70%, còn lại cho ăn thêm cám công nghiệp.

HTX cũng đầu tư toàn bộ lồng bằng kim loại kẽm để nuôi thỏ mẹ và thỏ thịt; làm máng chứa thức ăn, hệ thống ống dẫn nước tự động đến từng chuồng nhằm hạn chế rơi vãi nước.

Trở ngại lớn nhất trong chăn nuôi thỏ là mùi hôi của phân rất hắc và nồng. Không những ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thỏ, chất thải từ phân còn làm ô nhiễm môi trường nếu không được xử lý bằng những phương pháp phù hợp.

Để giải quyết vấn đề này, HTX áp dụng công thức rải lớp mùn cưa, trấu trộn với men vi sinh xuống nền chuồng. Lồng nuôi đặt cách nền xi măng khoảng 60 cm, phân của thỏ sẽ rơi xuống nền đệm lót. Men vi sinh trong đệm lót giúp hạn chế mùi hôi, vừa giúp HTX tiết kiệm đến 80% lượng nước trong chăn nuôi do không phải rửa chuồng thường xuyên.

Hiện, thành viên duy trì 2 - 3 ngày xáo trộn đệm lót 1 lần, sau một lứa nuôi (2,5 - 3 tháng) thì thay lớp đệm mới. Xung quanh chuồng cũng được bố trí các rãnh thoát nước, tránh tình trạng phân và nước tiểu ứ đọng gây mùi hôi.

Phân thỏ sau khi thu gom được HTX bán cho các cơ sở sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ giúp tăng nguồn thu và giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường.

Việc vệ sinh tốt, bảo đảm không ô nhiễm môi trường cũng giúp đàn thỏ hấp thụ vi sinh vật có lợi cho hệ tiêu hóa, tăng sức đề kháng... Cách làm này không chỉ hạn chế mùi hôi trong chăn nuôi mà còn giúp người chăn nuôi không tốn công nhiều vào việc vệ sinh chuồng, công chăm sóc thỏ giảm đi đáng kể.

Chung tay phát triển HTX

Trung bình mỗi tháng, HTX xuất ra thị trường khoảng 3,5 tấn thỏ thương phẩm. Sản phẩm chủ yếu được xuất vào các khách sạn, nhà hàng và được doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu mua với số lượng nhất định. Bình quân một con thỏ khi xuất chuồng đạt 2,5 kg và bán với giá 120 -140 nghìn đồng/kg.

Không dừng lại ở việc bán thỏ thương phẩm, HTX còn bán thỏ giống với giá khoảng 180 nghìn đồng/con. Con giống của HTX đều được đánh giá cao vì cho hiệu quả rõ rệt.

Ngoài nuôi thỏ, mỗi thành viên còn gắn với trồng cây nông nghiệp, hoạt động dịch vụ kèm theo, từ đó tạo việc làm, tạo mối liên kết nhằm phát triển HTX theo hướng bền vững. Ban giám đốc cũng phát huy các đầu mối sẵn có, chủ động xây dựng kế hoạch liên kết, tìm kiếm thị trường, ký hợp đồng với các đơn vị, doanh nghiệp để mở rộng thị trường.

Cùng với đó, HTX thực hiện tư vấn, hỗ trợ cung cấp thức ăn chăn nuôi và kỹ thuật cho thành viên và người dân. Các thành viên cũng tích cực tham gia các chương trình hội thảo, liên kết, giao lưu học hỏi kinh nghiệm, quảng bá, giới thiệu sản phẩm trong và ngoài tỉnh để nâng cao kinh nghiệm sản xuất.

Để tránh tình trạng cung vượt cầu, Ban giám đốc HTX luôn chú trọng nghiên cứu thị trường để có phương án xây mở rộng quy mô phù hợp theo từng thời điểm, từng năm để từ đó giúp các thành viên nâng cao giá trị kinh tế, gắn bó với mô hình HTX kiểu mới.

Huyền Trang