Từ những nếp nhà ở xứ Thanh ấm êm tình cảm gia đình đến các tổ hợp tác rộn rã tiếng máy đan tre nơi vùng cao Quảng Trị, hàng vạn phụ nữ và trẻ em dân tộc thiểu số đang từng ngày tự tin làm chủ vận mệnh, viết tiếp ước mơ bằng chính nội lực của mình.

Tạo dựng sinh kế tự chủ cho phụ nữ vùng cao Quảng Trị

Nhìn lại hành trình giai đoạn 2021 - 2025, Dự án 8 mang tên “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” đã khơi nguồn khát vọng đổi thay trên khắp mọi miền đất nước. Những tấm gương mạnh dạn vượt lên định kiến, khẳng định vai trò và vị thế vững chắc trong gia đình cũng như ngoài xã hội chính là minh chứng rõ rệt nhất cho sự lan tỏa của dự án.

Một trong những dấu ấn nổi bật trong nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ dân tộc thiểu số được thể hiện rõ nét tại tỉnh Quảng Trị. Trong giai đoạn 2021 - 2025, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị đã chủ động rà soát các mô hình sinh kế, tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX) do phụ nữ làm chủ hoặc đồng làm chủ.

Cấp tỉnh đã lựa chọn 8 mô hình tổ nhóm sinh kế và HTX có nhu cầu để hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh, đồng thời hỗ trợ 1 HTX và 2 THT xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu và thiết kế bộ nhận diện thương hiệu. Hàng loạt lớp đào tạo về quản lý tài chính hộ gia đình, nghĩa vụ thuế, tiếp cận tài chính vi mô và tín dụng khởi nghiệp đã giúp chị em vững vàng phát triển kinh tế.

Sức sống mới ấy hiện diện rộn ràng tại xã vùng cao Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị, nơi THT mây tre đan đang mở ra con đường sinh kế vững chắc cho đồng bào. Chị Hồ Thị Thanh, Tổ trưởng THT chia sẻ: Trước đây chị em chưa quen nghề, chỉ quanh quẩn với việc nội trợ bếp núc và phụ thuộc hoàn toàn vào nam giới.

Nhờ sự tiếp sức kịp thời từ Dự án 8 và Văn phòng dự án Plan Quảng Bình (cũ) với các trang thiết bị hiện đại như máy chẻ tre, máy vuốt mây cùng các lớp hướng dẫn tận tình, tay nghề của chị em tiến bộ rõ rệt.

Giờ đây, các thành viên không chỉ làm ra các sản phẩm mây tre thông thường mà còn phát triển quà lưu niệm mang tính nghệ thuật cao, được thị trường đón nhận, giúp phụ nữ có thu nhập riêng và tự chủ chi tiêu trong gia đình.

Để tiếp tục mở rộng hiệu quả, chị Hồ Thị Thanh bày tỏ mong muốn thời gian tới dự án sẽ tăng cường các lớp tập huấn cầm tay chỉ việc ngay tại bản làng, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để chị em tham gia, đồng thời hỗ trợ tổ hợp tác mở rộng mạng lưới tiêu thụ và xây dựng chiến lược quảng bá dài hơi trên không gian số.

Gieo mầm hạnh phúc và bình đẳng nơi bản làng xứ Thanh

Nếu Quảng Trị ghi dấu ấn mạnh mẽ bằng những mô hình phát triển sinh kế thì tại tỉnh Thanh Hóa, Dự án 8 đã thực sự chạm tới từng ngóc ngách đời sống gia đình, lay chuyển những nếp nghĩ, cách làm cố hữu. Báo cáo tại hội nghị tổng kết giai đoạn 2021 - 2025 của tỉnh, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa Bùi Thị Mai Hoan khẳng định Dự án 8 mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hướng tới mục tiêu thay đổi nhận thức, xóa bỏ định kiến giới, nâng cao vị thế và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ và trẻ em.

Tại Thanh Hóa, dự án được triển khai trên địa bàn 318 thôn bản thuộc 96 xã của 12 huyện trước đây, nay là 62 xã sau sắp xếp đơn vị hành chính. Tỉnh đã hoàn thành toàn bộ 4 nội dung trọng tâm và đạt, vượt cả 9 chỉ tiêu cốt lõi. Địa phương đã thành lập, duy trì 297 tổ truyền thông cộng đồng, hỗ trợ 20 mô hình sinh kế và tổ hợp tác ứng dụng công nghệ 4.0, xây dựng 65 Địa chỉ tin cậy, 83 câu lạc bộ Thủ lĩnh của sự thay đổi, nâng cao năng lực cho hơn 400 lượt cán bộ nữ dân tộc thiểu số tham gia hệ thống chính trị.

Sự chuyển biến ấy được đo đếm bằng chính nụ cười và hạnh phúc của mỗi người dân tộc Thái nơi rẻo cao Thanh Hóa. Tại thôn Hồn Tỉnh, xã Thanh Sơn, chị Vi Thị Kim tự hào kể về mái ấm của mình, nơi người chồng luôn chủ động chia sẻ gánh nặng gia đình, đảm đương việc bếp núc, dọn dẹp nhà cửa và dạy con học bài. Mọi quyết định lớn nhỏ trong nhà đều được hai vợ chồng bàn bạc kỹ lưỡng.

Còn ở thôn Đồng Sán, xã Thanh Quân, cô Hà Thị Nguyên khiến xóm giềng nể phục bởi sự thấu hiểu dành cho con dâu. Khi con dâu mang thai, cô ân cần khuyên nhủ con trai quan tâm vợ, động viên con dâu ăn uống, nghỉ ngơi và khám thai đúng kỳ, gìn giữ mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu thân thiết.

Ngân hàng Việt duy nhất được IFC vinh danh toàn cầu về tài chính bình đẳng giới

Việt Nam dẫn đầu về bình đẳng giới trong công việc và ở gia đình

Trong ký ức của bà Bùi Thị Mai Hoan, kỷ niệm sâu sắc nhất là lần gặp gỡ chị Vi Thị Đương tại thôn Đồng Sán, xã Thanh Quân. Từng là nạn nhân cam chịu cuộc sống hôn nhân bạo lực, chị Đương nhờ được Tổ truyền thông cộng đồng cùng mô hình Địa chỉ tin cậy tư vấn, hỗ trợ pháp lý và tâm lý đã dũng cảm vượt qua bóng tối quá khứ, tự tin đứng lên làm chủ cuộc đời mình.

Quyết tâm vươn mình trong giai đoạn phát triển mới

Đánh giá về kết quả chung của toàn bộ quá trình, ông Hà Việt Quân, Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi ghi nhận nỗ lực chủ động của Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp từ khâu lập kế hoạch đến hướng dẫn và giải ngân nguồn vốn.

Thời gian qua, Dự án 8 đã góp phần mang lại một diện mạo mới, đổi thay tại nhiều bản làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên cả nước. Các mô hình, hoạt động triển khai đã đạt được những kết quả tích cực và nhất là được người dân đón nhận, ủng hộ, bước đầu tác động đến tư tưởng, nhận thức, đời sống của phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Qua đó, mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho từng địa phương được hưởng lợi và được các cấp ủy, chính quyền địa phương đánh giá cao.

Dù đạt nhiều kết quả nổi bật, song ông Hà Việt Quân cũng thẳng thắn chỉ rõ một số khó khăn, vướng mắc trong vận hành do đây là chương trình mới mẻ, lần đầu tiên thực hiện. Ông Hà Việt Quân nhấn mạnh các cấp Hội cần chủ động phân cấp, phân quyền, phân trách nhiệm rõ ràng, rà soát khắc phục những điểm nghẽn để tạo đà bứt phá cho chặng đường tới. 

Trong giai đoạn mới (2026-2030), việc triển khai Dự án 8 được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao nhận thức, thay đổi định kiến giới, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, bảo vệ, chăm sóc phụ nữ và trẻ em, thúc đẩy thực hiện mục tiêu bình đẳng giới và tập trung giải quyết có hiệu quả một số vấn đề cấp thiết của phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Hoàng Hà