Làng nghề Vân Chàng (Nam Định): Ô nhiễm triền miên, dân khát nước sạch
Có truyền thống hơn 400 năm, làng nghề cơ khí, tái chế Vân Chàng (xã Nam Giang, huyện Nam Trực, Nam Định) đang phát triển mạnh, góp phần nâng cao đời sống kinh tế cho người dân. Tuy nhiên, sự phát triển thiếu quy hoạch, cơ sở vật chất và cách thức sản xuất lạc hậu đang khiến môi trường tại đây bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Vân Chàng là làng nghề truyền thống chuyên sản xuất phụ tùng xe đạp, xe máy, chậu nhôm, cán kéo kim loại, mạ đồng, nhôm... Đây là một trong những làng nghề được liệt vào danh sách ô nhiễm nghiêm trọng về khí thải, tiếng ồn, bụi và nhất là nước thải.
Nguồn nước bị “đầu độc”
Theo thống kê của Phòng TN&MT huyện Nam Trực, nguyên liệu đầu vào tại Vân Chàng chủ yếu là phế liệu, phế phẩm (chiếm 90%) được thu gom, phân loại chuyển về nơi sản xuất với số lượng rất lớn. Điển hình như sắt thép là 6.000 tấn/tháng, nhôm 800 tấn/tháng, than đá 500 tấn/tháng, điện năng 36.000 kW/tháng, nước 1.000 m3/tháng.
Về hóa chất độc hại, mỗi năm Vân Chàng sử dụng khoảng 100 tấn xút, 70 tấn Natricabonat, 15 tấn H2SO4, 100 tấn Nitrat natri… Hàng ngày, có tới 500 m3 nước thải, từ 20 - 25 tấn rác thải phát sinh trong quá trình sản xuất. Đáng lo ngại là lượng chất thải này hiện khó kiểm soát được vì ý thức kém của người dân.
Ô nhiễm triền miên, chất thải lắng đọng đã “đầu độc” nguồn nước, khiến nước sạch trở thành nỗi khát khao của người dân làng nghề Vân Chàng và những khu vực lân cận. Theo thống kê, 100% giếng nước (kể cả giếng khoan) trên địa bàn bị ô nhiễm. Hệ thống thoát nước, kênh mương, ao hồ trở thành nơi chứa chất thải, luôn ở trong tình trạng tắc nghẽn, ô nhiễm nghiêm trọng.
Chị Nguyễn Thị Liên - người dân Vân Chàng, chia sẻ: “Ô nhiễm đã hàng chục năm nay rồi, các nhà xưởng cứ vô tư xả thải ra môi trường nên vậy. Giờ nước sạch là ước mơ của người dân chúng tôi. Với những nhà có nước máy thì còn đỡ, chứ phần lớn người dân trong làng vẫn phải sử dụng nước giếng, lọc qua mấy lần vẫn thấy không yên tâm”.
Không chỉ ô nhiễm nguồn nước, tình trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm tiếng ồn tại Vân Chàng cũng rất đáng lo ngại. “Các nhà xưởng hoạt động ngày đêm xả khói đen kịt, nên không khí lúc nào cũng ngột ngạt, khó chịu. Xe cộ, máy móc hoạt động suốt ngày, gây ồn ào khiến chúng tôi không lúc nào được yên. Sức khỏe ngày càng yếu, xảy cái là mắc bệnh, đặc biệt là các bệnh liên quan đến hô hấp, da liễu, phụ khoa”, anh Hoàng Văn Mạnh, một người dân bức xúc, nói.
Xưởng rèn của một hộ gia đình ở Vân Chàng
Mù mờ lối thoát
Ông Nguyễn Văn Hưởng - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Nam Trực, cho biết: “Nam Trực có hơn 17 làng nghề (12 làng nghề đã được công nhận), vì vậy, ô nhiễm là vấn đề rất nan giải. Trong đó, ô nhiễm tại làng nghề Vân Chàng là một trong những “điểm nóng” của huyện. Địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp khắc phục. Tuy nhiên, vì nhiều khó khăn, nên tình trạng ô nhiễm vẫn rất nghiêm trọng”.
Theo ông Hưởng, khó khăn lớn nhất tại Vân Chàng hiện tại là cơ sở vật chất sản xuất quá lạc hậu. Máy móc thiết bị sản xuất đều trong tình trạng quá cũ kỹ, phần lớn là do người dân địa phương tự thiết kế, lắp đặt, khiến cho lượng tiêu hao nguyên liệu, chất thải tăng lên rất cao.
Khó khăn thứ hai là công tác quản lý, xử lý vi phạm của chính quyền cũng gặp nhiều khó khăn. Các hành vi xả thải bừa bãi vẫn thường xuyên bị phát hiện, tuy nhiên, các lực lượng chức năng vẫn chỉ dừng lại mở mức phạt cảnh cáo, nhắc nhở, vì… “tình làng nghĩa xóm”.
“Hiện tại, cả huyện có 3 nhà máy cung cấp nước sạch, nhưng công suất đều nhỏ, chưa thể đáp ứng được nhu cầu của người dân. Bên cạnh đó, các trạm bơm nước cũng ở xa nhà dân, chi phí xây lắp đường ống rất lớn, gây rất nhiều khó khăn cho người dân.
Trước năm 2010, được sự hỗ trợ của Thụy Sĩ, huyện đã lắp được 141 ống khói cho các hộ nhúng rửa sản phẩm, đúc nhôm, hỗ trợ 195 hộ xây ống khói, hố ga, tuy nhiên tình trạng ô nhiễm vẫn còn rất nặng nề”, ông Hưởng cho biết.
Những khó khăn từ nhiều phía đang khiến tình trạng ô nhiễm môi trường tại Vân Chàng ngày càng nghiêm trọng. Trong khi chính quyền vẫn loay hoay chưa tìm được lối thoát, thì bản thân người dân làm nghề cần tự nâng cao ý thức, thực hiện tốt những quy định về môi trường, để bảo vệ chính sức khỏe của mình. Ý thức của người dân cũng là giải pháp tốt nhất trong thời điểm hiện tại.
Văn Hiến
Ngành dầu khí 2026: Thượng nguồn trở lại đường đua tăng trưởng
Cá tra Việt Nam duy trì triển vọng tích cực giữa nhiều sức ép cạnh tranh
Đầu tư công tăng tốc, nhóm cổ phiếu hạ tầng hưởng lợi ra sao trong năm 2026?
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Nông nghiệp bền vững làm “đầu tàu” xây dựng nông thôn mới ở Sơn La
Sơn La đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp bền vững. Trong đó, các HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất xanh, tuần hoàn không chỉ đóng vai trò là "bà đỡ" cho nông dân mà còn là động lực cốt lõi để hoàn thành các tiêu chí khó trong xây dựng Nông thôn mới.
Cách tiếp cận mới trong xây dựng nông thôn mới tỉnh An Giang
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, An Giang đang cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững khi lấy kinh tế hợp tác làm trụ cột tổ chức sản xuất, HTX và tổ hợp tác làm “bệ đỡ” để nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm ăn bài bản theo chuỗi giá trị.
'Vị ngọt' nông thôn mới trên những đồi chè
Xã Vô Tranh (Thái Nguyên) đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao nhờ phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của cây chè. Trong đó, mô hình HTX đã dẫn dắt kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị cây chè truyền thống, từ đó tạo nên diện mạo mới hiện đại và bền vững cho địa phương.
Thay đổi tư duy để phát triển kinh tế nông thôn ở Thái Nguyên
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây nhà văn hóa, mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại Thái Nguyên, sự trỗi dậy của các HTX kiểu mới đang cho thấy, chỉ khi thay đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, nông thôn mới mới có thể phát triển bền vững.
Nông thôn mới Vĩnh Long nhìn từ quyết tâm 'muốn đi xa phải đi cùng nhau'
Xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Long không chỉ là câu chuyện của hạ tầng hay danh hiệu, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và chất lượng sống của người dân nông thôn.
Từ công nghiệp không khói đến những ‘ngòi nổ’ trong nông thôn mới Lào Cai
Quá trình xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai những năm gần đây cho thấy một bức tranh chuyển động mạnh mẽ, trong đó kinh tế hợp tác với nòng cốt là các HTX, tổ hợp tác đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
