Tại Gò Công, Tiền Giang, mô hình trồng sơ ri theo tiêu chuẩn sạch đã thu hút được các người dân, HTX và cả doanh nghiệp tham gia, tạo thành chuỗi giá trị bền vững.

Sản xuất theo quy trình của Nhật

Cây sơ ri được huyện Gò Công lựa chọn là một trong những loại cây chủ lực để phát triển sản xuất vì giống cây này thích nghi với điều kiện sinh thái của vùng Gò Công.

Hiện nay, HTX Sơ ri Gò Công (xã Long Thuận, thị xã Gò Công) đã nắm bắt được nhu cầu thị trường, thu hút được 90 thành viên trồng sơ ri chua trên diện tích trên 30ha. Để người dân thu được lợi nhuận từ loại cây này, HTX đã liên kết với doanh nghiệp chế biến là công ty TNHH một thành viên Nichirei Suco Việt Nam (100% vốn Nhật Bản) đào tạo kỹ thuật cho thành viên HTX.

Để đáp ứng yêu cầu thu mua nguyên liệu khắt khe của doanh nghiệp, các thành viên HTX buộc phải từ bỏ kỹ thuật trồng sơ ri cũ, thay vào đó là kỹ thuật trồng sơ ri theo tiêu chuẩn sạch của Nhật Bản để tạo ra trái sơ ri chất lượng cao và đồng đều.

Không chỉ cung cấp sản phẩm đồng đều hơn, chất lượng cao hơn bảo đảm sức khỏe người tiêu dùng, phương thức canh tác của HTX còn góp phần giúp các thành viên tiết kiệm nguyên, vật liệu, năng lượng, nước; giảm thiểu chất thải ngay tại quá trình sản xuất (hạn chế quả hỏng, dập) và đặc biệt là giúp bảo vệ môi trường vì trong quá trình sản xuất hầu như không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Những quy tắc khoa học, được doanh nghiệp hướng dẫn cụ thể đã tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho chính HTX và doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Văn Hoành, thành viên HTX, khi nông dân trồng sơ ri đăng ký cung cấp trái sơ ri nguyên liệu thì doanh nghiệp cử nhân viên kỹ thuật đến từng hộ hướng dẫn kỹ thuật từ khâu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sao cho bảo đảm an toàn, hiệu quả. Vườn trồng sơ ri cũng phải được cắt tỉa thông thoáng, xung quanh vườn phải đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn sinh học, có bể chứa rác thải và tường ngăn bảo vệ…

Nhờ áp dụng đúng quy trình sản xuất của doanh nghiệp, HTX hoàn toàn không lo đầu ra. Sản phẩm thu hoạch đều được doanh nghiệp đến thu mua tận nơi và trả tiền sòng phẳng nên các thành viên rất phấn khởi.

Lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường

Hiệu quả từ mô hình sản xuất sơ ri sạch theo chuỗi giá trị của HTX Gò Công đã tạo sức lan tỏa vì mang lại giá trị kinh tế lại bảo đảm môi trường. Thay vì ồ ạt phá vườn, trồng lẻ tẻ như trước, giờ đây, mô hình trồng sơ ri sạch đã thu hút hơn 400 hộ dân tham gia sản xuất, từ đó tạo thành vùng nguyên liệu rộng lớn khoảng 70ha,bảo đảm cung cấp nguyên liệu cho doanh nghiệp chế biến sơ ri đóng ngay trên địa bàn.

Đại diện Công ty Nichirei Suco Việt Nam cho biết, hiện công ty thu sơ ri của nông dân qua đại lý với giá 4.300 đồng/kg, chất lượng trái thu mua theo tiêu chuẩn của công ty. Quy trình canh tác sơ ri của Nhật cũng có những công đoạn, yêu cầu như đối với quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP. Đến thời điểm này, công ty đã ký hợp đồng tiêu thụ với 410 hộ trồng sơ ri trên diện tích khoảng 70ha, chủ yếu tập trung ở xã Bình Ân và Tân Đông thuộc huyện Gò Công Đông.

Bà Châu Thị Tuyết, Giám đốc HTX Gò Công, cho biết trong sản xuất, bảo vệ môi trường, sản xuất sạch chính là nhiệm vụ đối với HTX, đòi hỏi sự nỗ lực và quyết tâm cao của HTX, thành viên, người dân và doanh nghiệp.

Để phát huy hiệu quả của sản xuất sạch trong nâng cao giá trị kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, HTX liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, từng bước nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh.

Nhờ mô hình sản xuất của HTX, đến nay, hầu hết người dân đã chủ động áp dụng kỹ thuật sản xuất tiên tiến vào sản xuất hàng hóa, chú trọng các yếu tố bảo vệ môi trường để mang lại giá trị cao, thuận lợi đầu ra.

Theo Sở NN&PTNT Tiền Giang, mô hình sản xuất của HTX Gò Công đã góp phần phát triển loại cây ăn trái đặc sản của địa phương, không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa mà còn đầy tiềm năng để phục vụ chế biến xuất khẩu. Mô hình sản xuất này cũng là lực đẩy để tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng và thương hiệu cây sơ ri.

Huyền Trang