Báo cáo xu hướng sản xuất kinh doanh ngành công nghiệp chế biến, chế tạo quý III, dự báo quý IV/2019 của Tổng cục Thống kê mới công bố cho thấy có đến hơn 88% doanh nghiệp (DN) trên cả nước được khảo sát dự báo số lượng đơn hàng xuất khẩu (XK) mới trong quý IV/2019 sẽ tăng khả quan hơn và giữ ổn định so với quý III.

Doanh nghiệp lạc quan

Trong đó, các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được cho là có mức độ lạc quan nhất về đơn hàng mới. Các ngành sản xuất có tỷ lệ DN dự báo đơn hàng XK quý IV/2019 tăng cao gồm sản xuất đồ nội thất, mặt hàng điện tử, may mặc - da giày, dược phẩm, chế biến thực phẩm, thiết bị điện…

Có thể nói, kết quả khảo sát phần nào phản ánh sự kỳ vọng của DN vào thị trường XK vào những tháng ngắn ngủi còn lại của năm nay khi mà tình hình XK trước đó của nhiều ngành hàng đối mặt không ít khó khăn.

Chẳng hạn như với ngành dệt may, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), cho biết năm nay dự kiến có thể sẽ đạt kim ngạch XK khoảng 39,5 - 40 tỷ USD. Trong đó, 4 thị trường trọng tâm là Mỹ (chiếm 42%), EU (khoảng 22%), Nhật Bản (20%), Hàn Quốc (15%). Tuy nhiên, các nhà thu mua ở những thị trường này luôn đặt sức ép về việc giảm giá sản phẩm.

“Tôi tin là dù thị trường XK có khó khăn chung nhưng ngành dệt may Việt Nam năm nay vẫn kỳ vọng XK đạt 40 tỷ USD và có đà phát triển tốt. Bởi vì sau những diễn biến của thị trường thương mại toàn cầu thì chúng ta đã có chiến lược chuyển dịch một số thị trường”, ông Giang chia sẻ.

Với mặt hàng đồ gỗ nội thất, theo quan sát của ông Nguyễn Chánh Phương, Giám đốc công ty AA Long An, Mỹ vẫn là thị trường XK chính yếu (chiếm hơn 40% sản lượng XK của toàn ngành đồ gỗ) và tăng trưởng XK vào thị trường này năm nay là hơn 30%.

Các sản phẩm đồ gỗ nội thất của Việt Nam với mẫu mã ở mức độ trung bình lại rất phù hợp với thị trường Mỹ (vốn yêu cầu giá cả vừa phải), nên các DN trong ngành này có niềm tin là đơn hàng mới từ Mỹ sẽ tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm. Trong khi đó, việc XK đi EU được cho là khó khăn hơn.

Với XK của ngành hàng điện tử mà chủ lực là Samsung, việc hãng điện thoại này mới ra mắt dòng sản phẩm mới và XK đi nhiều thị trường được hy vọng sẽ hỗ trợ gia tăng kim ngạch XK trong các tháng còn lại của năm nay.

Theo dự báo, 3 tháng còn lại của năm 2019 là giai đoạn cao điểm cho các DN tập trung sản xuất, đặc biệt là nhóm hàng điện tử tiêu dùng (điện thoại, tivi,..) khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao.

Các dòng sản phẩm điện thoại của Samsung ra mắt vào quý III/2019 sẽ hỗ trợ cho ngành sản xuất điện thoại và linh kiện trong khi giai đoạn Lễ Tạ ơn và Giáng sinh (quý IV) là cao điểm cho mua sắm tiêu dùng.

Tranh thủ cơ hội

Bộ Công Thương nhận định ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy tính, sản phẩm quang học bắt đầu phục hồi từ giữa quý II/2019 và đang lấy lại đà tăng trưởng. Đây là dấu hiệu tích cực của ngành này sau khi liên tục tăng trưởng âm so với cùng kỳ năm trước trong nửa đầu năm nay.

Giới phân tích nhận định trong 3 tháng cuối năm 2019, XK hàng hóa của Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với động lực chính là các nhóm ngành truyền thống như dệt may, giày dép và đồ gỗ…

Không chờ đến quý cuối của năm, kim ngạch XK trong quý III/2019 có xu hướng cao hơn so với quý II do nhiều mặt hàng bước vào thời kỳ cao điểm XK. Theo chu kỳ, XK hàng hóa thường tăng cao trong những tháng cuối năm do đây là thời kỳ cao điểm cho mua sắm tiêu dùng trong các dịp lễ tết.

Đặc biệt là XK của Việt Nam sang thị trường Mỹ dự báo tiếp tục tăng trưởng tích cực trong quý IV/2019 khi các nhà nhập khẩu nước này đẩy mạnh tìm kiếm hàng hóa thay thế hàng Trung Quốc và các cơ sở sản xuất mới sau khi dịch chuyển đầu tư.

Theo lưu ý của Bộ Công Thương, nếu DN Việt Nam trong các ngành hàng như máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, thủy sản, đồ gỗ, nội thất… nhanh nhạy, chủ động thông tin, tìm ra những lợi thế để khai thác, tranh thủ cơ hội để vươn lên, chiếm lĩnh thị phần, tăng khả năng cạnh tranh, đáp ứng được tiêu chuẩn, nhu cầu và tăng khả năng XK thì sẽ nắm bắt cơ hội tốt hơn.

Về vấn đề cạnh tranh, khảo sát của Tổng cục Thống kê cho thấy tính cạnh tranh của hàng trong nước vẫn là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DN khi có tới 59% DN cho rằng yếu tố này ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của họ.

Ngoài ra, chi phí sản xuất cũng là mối quan tâm lớn. Có tới hơn 90% DN được khảo sát đã dự báo trong quý IV/2019, chi phí sản xuất cho một đơn vị sản phẩm chính tăng và giữ nguyên so với quý trước đó.

Để duy trì sự lạc quan của DN về đơn hàng mới, điều mong mỏi vẫn là giảm chi phí đầu vào. DN cũng cần đầu tư công nghệ mới, quảng bá thương hiệu, nâng sức cạnh tranh và nhất là có nhiều cơ hội kết nối giao thương với các nhà xuất nhập khẩu.

Thế Vinh