Kinh tế hợp tác góp sức xây dựng nông thôn mới Tây Hòa (Bài 1): Xóa đói, giảm nghèo ở vùng dân tộc thiểu số
Chọn cỡ chữ
Kinh tế hợp tác góp sức xây dựng nông thôn mới Tây Hòa (Bài 1): Xóa đói, giảm nghèo ở vùng dân tộc thiểu số
LTS: Kể từ khi Luật HTX năm 2012 có hiệu lực (tháng 7/2013) và huyện Tây Hòa (tỉnh Phú Yên) tập trung triển khai các nhiệm vụ trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, đặc biệt ở 4 xã miền núi là Hoà Mỹ Tây, Sơn Thành Đông, Hòa Thịnh và Sơn Thành Tây (với dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số Ê Đê, Tày, Nùng, Ba Na, Chăm, Chăm H’roi, Thái, Hoa, Prai, Mường, Tà Ôi sinh sống), đời sống người dân ngày càng được cải thiện, thoát nghèo bền vững và dần vươn lên khá giả.
Thay đổi trong cách nghĩ, cách làm kinh tế tập thể, cùng với sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời và linh hoạt của cấp ủy, chính quyền địa phương là những điều kiện tiên quyết giúp phát triển HTX một cách bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới (NTM) ở huyện Tây Hòa.
Gắn với xây dựng nông thôn mới
UBND huyện Tây Hòa cho biết, mục tiêu đến cuối năm 2021, huyện phấn đấu giảm thêm 180 hộ nghèo. Để đạt mục tiêu này, huyện đang triển khai hàng loạt chính sách và dự án giảm nghèo: Chính sách tín dụng ưu đãi; hỗ trợ cho lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; dự án hỗ trợ sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững trên địa bàn các xã ngoài Chương trình 30a và Chương trình 135…
Mô hình sản xuất lúa giảm mật độ gieo sạ tại xã Hòa Mỹ Tây (huyện Tây Hòa).
Đặc biệt, UBND huyện Tây Hoà nhận định, là huyện nông nghiệp, vùng đồng bằng trồng lúa lớn với sản lượng bình quân hằng năm chiếm gần 1/3 tổng sản lượng toàn tỉnh Phú Yên (gần 100.000 tấn/320.000 tấn), bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ và cung cấp cho các vùng khác, để giảm nghèo bền vững phải gắn với xây dựng NTM.
Theo đó, bên cạnh việc hoàn thiện các tiêu chí theo quy định, huyện đặc biệt quan tâm đến tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, củng cố và phát triển HTX nhằm tạo sự thay đổi thực chất trong đời sống, sản xuất của người dân nông thôn theo hướng phát triển bền vững, nguồn thu nhập ổn định và tăng trưởng.
Với 4 xã miền núi có nhiều đồng bào DTTS sinh sống thuộc diện khó khăn, Ban Thường vụ Huyện ủy chỉ đạo Đảng ủy các xã quyết liệt đổi mới phương thức lãnh đạo, chọn mũi nhọn phát triển kinh tế - xã hội gắn với gương mẫu của đảng viên trong việc áp dụng khoa học - kỹ thuật mới vào sản xuất, thực hiện hiệu quả các mục tiêu xây dựng NTM.
Cụ thể, Đảng ủy 4 xã miền núi tập trung lãnh đạo chính quyền, khuyến khích các đoàn thể chính trị - xã hội phối hợp với hệ thống ngân hàng trên địa bàn huyện tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ nghèo, nhân dân ở địa phương vay vốn phát triển kinh tế, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của 4 xã miền núi giảm rõ rệt, trong đó 3 xã đã được công nhận xã NTM. Xã Sơn Thành Tây đang hoàn thiện các thủ tục hồ sơ đề nghị công nhận xã NTM trong thời gian tới.
Định hướng thoát nghèo bền vững
Ông Phan Quốc Nông, dân tộc E Đê ở thôn Sơn Tây, xã Sơn Thành Tây chia sẻ: “Trước đây, nhà tôi nghèo lắm. Trăn trở mãi với bài toán kinh tế, gia đình tôi khởi nghiệp bằng cách trồng tiêu và chăn nuôi, nhờ đó có thu nhập ổn định, không những lo cho gia đình mà còn giải quyết công ăn việc làm cho một số hộ nghèo trong xã”.
Còn gia đình ông Hồ Quốc Trị, dân tộc Tà Ôi, xã Sơn Thành Đông, với mô hình trồng lúa nước, trồng rừng kết hợp nuôi heo thịt, heo giống đã có thu nhập ổn định, vươn lên làm giàu chính đáng.
Nhiều hộ gia đình DTTS ở xã Sơn Thành Đông, huyện Tây Hòa đã thoát nghèo nhờ được hỗ trợ vốn để mua con giống và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi.
Có được kết quả như ngày hôm nay, ông Nông và ông Trị cho biết, huyện đã có chính sách hỗ trợ cho người nghèo về sản xuất, sinh hoạt như: hỗ trợ vốn, kỹ thuật, giống cây, con, hướng dẫn về kinh nghiệm làm ăn… góp phần giúp nhiều hộ nghèo vươn lên thoát nghèo.
“Những năm trước, gia đình tôi thuộc hộ nghèo trong thôn, nhờ có chính sách hỗ trợ người DTTS thoát nghèo, gia đình tôi được vay 30 triệu đồng với lãi suất ưu đãi để mua heo giống về chăn nuôi. Nhờ nguồn vốn này, đến nay gia đình tôi đã trả hết nợ và có cuộc sống ổn định. Vì vậy, từ đầu năm nay, gia đình tôi đã làm đơn xin ra khỏi hộ nghèo”, ông Trị cho hay.
UBND xã Sơn Thành Đông cho biết, xác định xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống người dân là một trong những đích đến của xây dựng NTM. Trong những năm qua, xã Sơn Thành Đông đã chú trọng đẩy mạnh thực hiện các tiêu chí giảm nghèo gắn với xây dựng NTM. Nhờ đó, đã mang lại những kết quả tích cực trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn xã, cải thiện đời sống nhân dân, làm thay da đổi thịt bộ mặt nông thôn miền núi, DTTS.
Thực hiện xây dựng xã NTM nâng cao gắn với thực hiện đề án đưa xã Sơn Thành Đông lên thị trấn trước năm 2025, đến nay xã đạt được 7/15 tiêu chí. Các tiêu chí đạt gồm tiêu chí số 2 về điện, tiêu chí số 6 về phát triển sản xuất, tiêu chí số 7 về hộ nghèo, tiêu chí số 9 về tổ chức sản xuất, tiêu chí số 12 về văn hóa, tiêu chí số 14 về hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật và tiêu chí số 15 về quốc phòng, an ninh; 8 tiêu chí chưa đạt tiếp tục phấn đấu hoàn thành xong trước cuối năm 2021.
UBND xã cũng đã kiến nghị cấp trên hỗ trợ nguồn vốn đầu tư kịp thời để nâng cao một số tiêu chí như cơ sở vật chất văn hóa, trường học; hướng dẫn các giải pháp cụ thể để nâng cao các tiêu chí NTM của xã.
Từ những vườn sầu riêng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, yêu cầu tổ chức lại sản xuất đang trở nên cấp thiết. Ở đó, HTX trở thành điểm tựa hoàn thiện sản xuất, giảm nguy cơ bị ép giá và từng bước đưa nông sản địa phương tiến sâu vào chuỗi giá trị.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (thường gọi là Chương trình 1719, và nay đã được tích hợp) đã tạo nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thiếu mặt bằng sản xuất, khó đáp ứng điều kiện vay vốn, chưa rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi khi tham gia chuỗi liên kết đang là những nút thắt khiến nhiều HTX vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó mở rộng quy mô.
Ở vùng núi cao Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nơi địa hình hiểm trở, đất canh tác kém màu mỡ và điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Văn Ngọc, chàng trai dân tộc Tày ở thôn Bản Ké, đã chọn phát triển cây ớt gió để tạo sinh kế.
Trong bối cảnh vẫn còn những đánh giá vai trò HTX chưa đúng mức, chính những thành quả cụ thể từ cơ sở – nơi người dân có việc làm, có thu nhập và gắn bó với sản xuất – đã trở thành minh chứng thuyết phục nhất. Thực tiễn không chỉ phản bác mà còn củng cố nền tảng niềm tin xã hội.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Nhiều HTX có sản phẩm, vùng nguyên liệu và đơn hàng tiêu thụ nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có. Bên cạnh những điểm nghẽn về vốn, thị trường và nhân lực, hạn chế trong năng lực quản trị đang là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến...