Làm công nhân cho một công ty may mặc ở tỉnh Bình Dương nhiều năm nay, nhưng do công ty cắt giảm lao động vì ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên anh Đào Văn Thái (35 tuổi, quê Định Quán, Đồng Nai) đã phải trở về địa phương và hiện chưa có công việc mới.

Cứu vãn tình trạng thất nghiệp

Mất việc ở Bình Dương, gia đình thuộc hộ nghèo, trở về huyện Định Quán cũng không có việc làm, gia đình anh Thái phải nhờ bố mẹ giúp đỡ để sống qua ngày…

Không chỉ anh Thái, tình trạng doanh nghiệp điêu đứng vì ảnh hưởng của dịch Covid-19 đang khiến cho nhiều lao động có xuất thân từ vùng nông thôn mất việc. Qua số liệu khảo sát mới đây của Tổng cục Thống kê, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên trong quý I/2020 vừa qua có tới 21,6% lao động bị mất việc làm.

Tỷ lệ thất nghiệp được cho là đang tăng lên, tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi từ 15 cũng ở mức cao nhất 5 năm. Và những trường hợp lao động mất việc, rồi về quê sinh sống và thất nghiệp như anh Thái hiện nay khá nhiều.

Để cứu vãn phần nào tình trạng lao động thất nghiệp rồi trở về vùng quê nông thôn, một số công ty chuyên về phát triển nguồn nhân lực đã tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp và người mất việc vì ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Thậm chí, có công ty còn ra mắt ứng dụng công nghệ AI/Computer Visio để tạo cơ hội việc làm mới cho nguồn lao động đang mất việc. Chẳng hạn như Công ty TopDev lập ra trang mạng covid.topdev.vn nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận danh sách rất nhiều ứng viên đang tìm việc mới, chỉ vài thao tác gõ từ khóa tìm kiếm hoặc sử dụng bộ lọc sẽ cho ra kết quả những nhân sự phù hợp với nhu cầu.

Ông Nguyễn Hữu Bình, Tổng giám đốc của TopDev cho biết, việc này nhằm hướng đến việc cung cấp cho các ứng viên đang thất nghiệp có cơ hội trải nghiệm và truyền tải CV online (những thông tin chi tiết về trình độ học vấn, kinh nghiệm làm việc, kỹ năng công việc dùng khi ứng tuyển và xin việc) của mình trên một nền tảng công nghệ được đảm bảo về tính an toàn, xác thực. 

Theo ông Bình, đây là một dự án được xem là một bước đi khá liều lĩnh, vì hỗ trợ hoàn toàn miễn phí nên sẽ tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến doanh thu của công ty.

“Nhưng trước tình hình 34% doanh nghiệp đang phải cắt giảm chi phí, quy mô hoạt động và sa thải nhân sự, với mong muốn hỗ trợ xã hội và cộng đồng, tôi nhận được sự ủng hộ của Hội đồng quản trị cũng như sự động viên của đội ngũ dưới quyền khi triển khai dự án này”, ông Bình nói.

Có thể thấy, việc thiết lập các mô hình kết nối giữa doanh nghiệp với lao động mất việc do Covid-19 rất cần được nhân rộng trong lúc này, nhất là với các lao động nông thôn. 

HTX cùng chung tay

Bởi thực tế hiện nay, nhiều lao động nông thôn trên cả nước gặp khó khăn do mất việc làm. Người tha hương mòn mỏi chờ việc ở các vùng ngoại tỉnh, người trở về địa phương tằn tiện sống qua ngày. 

Ngoài ra, có thể cũng cần kết nối giữa các HTX ở địa phương với nguồn lao động bị mất việc trở về quê, nhất là những HTX có mô hình hay ở trong các làng nghề truyền thống để giải quyết việc làm cho lao động địa phương.

Đơn cử như ở tỉnh Phú Thọ hiện có 75 làng nghề, thuộc 4 nhóm ngành nghề chính là: nghề chế biến, bảo quản nông lâm thủy sản, nghề thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, mây tre đan, nghề gây trồng, kinh doanh sinh vật cảnh, nghề xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng. 

Các hoạt động của làng nghề ở Phú Thọ đang duy trì việc làm cho trên 15.000 lao động, tạo ra thu nhập gần 1.300 tỷ đồng mỗi năm. Hiện nay, tỉnh này đang phát triển các HTX từ làng nghề để xây dựng nông thôn mới và nhằm tập trung các nguồn lực về vốn, con người, kiến thức kinh nghiệm để phát triển các sản phẩm truyền thống.

Đến nay, tỉnh Phú Thọ đã có 12 HTX phát triển từ nền tảng của làng nghề, sản phẩm đã được tạo lập, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể, giúp cho hoạt động kinh doanh sản phẩm của làng nghề được tốt hơn. 

Vì vậy, nếu các HTX này hoạt động hiệu quả sẽ thu hút đáng kể nguồn lao động ở nông thôn ở Phú Thọ khi mà vấn đề tìm kiếm việc làm mới hậu Covid-19 ở vùng thành thị ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Từ những người lao động nông thôn bị thất nghiệp như anh Thái ở Đồng Nai trong phía Nam, rồi việc kết nối doanh nghiệp với người bị mất việc cho đến việc giải quyết việc làm cho nguồn lao động ở các làng nghề tại một địa phương miền Bắc như tỉnh Phú Thọ, tất cả đều cho thấy việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn rất cần được ưu tiên. Và HTX ở các địa phương cũng cần chung tay trong việc này.

  Thanh Loan