Việc HTX Đồng Quê phát triển mô hình du lịch cộng đồng (DLCĐ) mang lại nhiều lợi ích trong phát triển kinh tế bền vững cho địa phương. DLCĐ không chỉ giúp các thành viên và người dân nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái, mà còn là nơi để bảo tồn và phát huy những nét văn hóa độc đáo của địa phương...

Sinh kế bền vững

Hà Giang là một trong những cái nôi của mô hình HTX DLCĐ. Trong đó phải kể đến là mô hình HTX Đồng Quê đi vào hoạt động từ năm 2016 với vốn điều lệ 800 triệu đồng. HTX đã thu hút các thanh niên tham gia làm thành viên với dịch vụ chính là sản xuất các sản phẩm thủ công truyền thống và dịch vụ ăn uống (homestay).

Để phát triển loại hình dịch vụ du lịch này, HTX đã đầu tư xây dựng một nhà sàn với tổng diện tích 100 m2, khu khuôn viên 200 m2, phòng may các sản phẩm thổ cẩm lưu niệm, khu trưng bày các sản phẩm đan lát thủ công.

HTX cũng đầu tư mua sắm một số máy móc như máy khâu, máy vắt sổ, xe máy… để phục vụ chở khách trải nghiệm du lịch sinh thái bản làng, mua sắm những đồ dùng cần thiết.

Với mong muốn xây dựng nên không gian hoàn mỹ cho khách du lịch, các thành viên của HTX đã tự tay thiết kế và ngày ngày tân trang, từng bước hoàn thiện không gian khu nghỉ dưỡng. Sau một thời gian đi vào hoạt động, dịch vụ DLCĐ của HTX đã mang lại mức thu nhập bình quân 15 - 20 triệu/tháng cho mỗi thành viên.

Để phát triển và tạo điều kiện sinh kế bền vững cho các thành viên và người dân, HTX đã liên kết chặt chẽ cùng các cấp ngành địa phương, hỗ trợ người dân làm du lịch. HTX phối hợp với UBND tỉnh và các đơn vị lữ hành trong và ngoài tỉnh tổ chức các lớp đào tạo bồi dưỡng về dân ca, ẩm thực, dệt may, trò chơi dân gian và nghiệp vụ du lịch cho 30 thanh niên của xã Phương Độ.

Không ít thanh niên trong số đó đã chủ động sửa chữa, vệ sinh nhà cửa để đón, phục vụ khách du lịch đến tham quan. Bên cạnh đó, HTX cũng đề xuất với UBND tỉnh xây dựng chính sách đặc thù cho du lịch cộng đồng.

Song hành với việc khai thác tiềm năng sẵn có về du lịch, HTX còn chủ động khôi phục các lễ hội truyền thống của đồng bào các dân tộc, với các hoạt động như múa, hát các làn điệu dân ca, trình diễn Lễ cấp sắc và các trò chơi dân gian như thi đẩy gậy, thi giã bánh, thi thêu hoa trên vạt áo…

Du khách cũng không thể ngờ ngay Tp.Hà Giang lại có một không gian khám phá thiên nhiên, văn hóa và du lịch độc đáo do các thanh niên làm hướng dẫn viên du lịch.

Du lịch có trách nhiệm

Được các thành viên HTX hướng dẫn cách nhận biết và dệt thổ cẩm, chị Hoàng Hải Phương (Hà Nội) cho biết: “Việc dệt thổ cẩm khá lạ lẫm đối với tôi. Nhưng ngoài sự háo hức, thích thú với công việc dệt vải, tôi còn được tìm hiểu về quy trình làm một tấm vải đẹp, an toàn cho người sử dụng”.

Đối với các thành viên HTX, sau khi tổ chức hướng dẫn cho các khách du lịch cũng đã nhận thấy những tiềm năng từ DLCĐ.

Chị Nguyễn Thị Tiện - Giám đốc HTX Đồng Quê, cho biết: “Với lợi thế nằm ngay khu vực Tp.Hà Giang, giao thông không còn là vấn đề khó khăn đối với HTX và khách du lịch. Bên cạnh đó, lợi thế về văn hóa, ẩm thực cũng và đội ngũ thành viên trẻ là điều kiện thuận lợi để HTX thu hút ngày càng nhiều khách du lịch trong và ngoài nước”.

Hiện nay, một tuần HTX đón trên 50 lượt khách du lịch. Đến với HTX thường xuyên nhất là các du khách nước ngoài, như: Đức, Pháp, Mỹ, Đan Mạch, Thụy Điển...

Thời điểm lượng khách đông nhất là vào dịp Tết đến Xuân về, lễ hội Hoa Tam giác mạch. Thời điểm này, lượng khách thường tăng gấp 2, 3 lần so với ngày thường. Thậm chí có lúc HTX còn không đáp ứng được hết nhu cầu do lượng khách đổ về quá đông.

Từ khi có dịch vụ du lịch này, HTX đã liên kết chặt chẽ với người dân để phát triển dạng các loại hình, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch. Một bộ phận người dân đã được chuyển đổi ngành nghề như giảm bớt công việc khai thác cạn kiệt tài nguyên, hay nguồn dược liệu sang trồng rau đặc sản và làm dịch vụ du lịch.

Bước đầu, những hoạt động này đã góp phần nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân, nguồn tài nguyên thiên nhiên từ đó cũng được bảo tồn.

Điều làm cho du khách thấy bất ngờ khi đến với Phương Độ từ khi áp dụng mô hình DLCĐ là phong cảnh làng quê yên bình, đường làng, ngõ xóm được phong quang, sạch sẽ, người dân đã nhận thức được việc phát triển sản xuất gắn với đón khách du lịch đến tham quan và bảo vệ môi trường.

Mặc dù doanh thu từ du lịch cộng đồng chưa cao và chưa đủ lớn để khai thác hết tiềm năng sẵn có nhưng mô hình DLCĐ của HTX đã mở ra một hướng phát triển mới, khi tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho các thành viên và người dân.

Như Yến