Trong sản xuất nông nghiệp, huyện Quản Bạ chủ yếu trồng cây ngô. Những dải vườn ngô xanh ngút mắt đã sản sinh ra một loại rượu ngon đặc biệt có hương vị làm từ men lá.

Đến nay, “Rượu ngô Thanh Vân” dần khẳng định thương hiệu, giá trị, đồng thời, sự hoạt động năng động của HTX đã và đang giúp giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Từ truyền thống đến hiện đại

Rượu ngô Thanh Vân được làm từ nguyên liệu chính là ngô và men lá, chưng cất trong thùng gỗ, tạo nên hương vị đặc trưng riêng. Trong đó, men lá để nấu rượu ngô do đồng bào tự làm từ 36 loại lá quý trên rừng. Lá hái về được trộn với bột kê, bột ngô nếp, ngô tẻ tạo thành hỗn hợp, sau đó vo thành bánh, đem ủ khoảng 3 ngày, khi thấy mốc trắng thì lấy ra phơi khô.

Trước đây, rượu Thanh Vân được khách xa gần tìm kiếm. Chính quyền địa phương hỗ trợ nhân dân thành lập làng nghề, rồi HTX Rượu ngô Thanh Vân được ra đời vào năm 2008. Thế nhưng, do cách quản lý, điều hành, do các quy định mới chưa khoa học, hợp lý nên đã làm giảm đi thương hiệu của làng nghề truyền thống và HTX rượu Thanh Vân.

Với sự quan tâm của các cấp, các ngành hỗ trợ để khôi phục lại hoạt động của HTX và quyết tâm phát triển thương hiệu “Rượu ngô Thanh Vân”.

Anh Ngô Mạnh Hồng - Giám đốc HTX Rượu ngô Thanh Vân, cho biết: “HTX mới được kiện toàn lại vào giữa năm 2017, được đầu tư dây chuyền chưng cất rượu của Đức và máy khử Aldehyde do Tổng công ty CP Rượu, bia, nước giải khát Hà Nội hỗ trợ. Cả HTX hiện có 40 thành viên là các hộ ở thôn Mã Hồng, Lùng Càng, Lùng Cúng cùng đóng góp cổ phần và tham gia nấu rượu bán cho HTX”.

Để bảo đảm ATVSTP, vệ sinh môi trường, quy trình sản xuất rượu của HTX được quản lý khép kín từ khâu sản xuất men lá và ngô cho các hộ thành viên nấu. Sau khi có rượu thành phẩm, HTX kiểm tra và thu mua lại, ủ trong kho khoảng 15 ngày.

Sau thời gian ủ, rượu được chuyển sang dây chuyền chưng cất và khử Aldehyde, kiểm tra nồng độ cồn và đóng chai.

Khẳng định thương hiệu

Hiện nay, HTX có hai sản phẩm chính là rượu 25 độ và rượu 29 độ, có giá bán 46.000 đồng/chai, đã được chứng nhận bảo đảm về chất lượng tại các cơ quan chức năng và các hội chợ thương mại. Bên cạnh đó, HTX còn nghiên cứu sản xuất thêm một số loại rượu thuốc của dân tộc Bố Y có giá 300.000 đồng/chai.

Bà Hầu Thị Chấu - thành viên HTX, cho biết: “Trước kia tôi thường nấu rượu mang đi bán ở các chợ phiên, nay ở nhà nấu rượu bán cho HTX, có đầu ra và thu nhập ổn định hơn. Hiện tại, nhà tôi bán cho HTX với giá 20.000 đồng/lít rượu, thu nhập bình quân cũng được 8 - 10 triệu đồng/tháng”.

Nhờ bảo đảm uy tín về chất lượng, ATVSTP, thị trường tiêu thụ rượu ngô Thanh Vân đã được mở rộng đến các tỉnh Thái Nguyên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội, Tp.HCM… HTX hiện đã có 8 đại lý bán hàng ở các tỉnh, thành phố và nhập của thành viên khoảng 1.000 lít rượu hàng tuần để bán ra thị trường.

“Đến Quản Bạ, ngoài cảnh quan rất đẹp, thức ăn ở thị trấn Tam Sơn ngon, lại còn có rượu ngô Thanh Vân rất tuyệt vời. Càng tuyệt vời hơn khi nó được làm trên Công viên Địa chất toàn cầu - Cao nguyên đá, từ các làng, bản của đồng bào Mông với bản sắc văn hóa rất đậm đà. Điều này, khiến rượu ngô Thanh Vân đặc biệt hơn nhiều sản phẩm cùng loại khác”, anh Nguyễn Tiến Đông cùng Đoàn du khách từ Tp.HCM đến tham quan tại huyện Quản Bạ, chia sẻ.

Có thể khẳng định, việc HTX Rượu Thanh Vân trở lại hoạt động theo đúng Luật HTX đã góp phần bảo đảm thu nhập ổn định cho các hộ dân địa phương. Đồng thời, góp phần quan trọng vào việc xây dựng một địa chỉ sản xuất an toàn với hàng hóa bảo đảm nguồn gốc, xuất xứ.

Sự năng động của HTX thời gian qua cho thấy không chỉ khai thác được tiềm năng, thế mạnh của địa phương Quản Bạ mà còn góp phần thúc đẩy phát triển du lịch - dịch vụ trên vùng cao nguyên đá còn nhiều khó khăn.

Hà Xuyên