Điển hình như HTX Nhật Minh, ở tổ 3 Xuân Hòa, xã Tân Quang, huyện Bắc Quang. Nhận được nhiều chính sách hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh Hà Giang, HTX đã chủ động lựa chọn phương án sản xuất, kinh doanh phù hợp và tập hợp nguồn lực phát triển sản xuất gắn với thị trường, tham gia chuỗi giá trị hàng hóa, đồng thời đăng ký thương hiệu 2 sản phẩm chính là bồ kết túi lọc và trà thảo mộc hoa đu đủ.

Phát huy lợi thế địa phương

Chị Đinh Thị Thu, Giám đốc HTX Nhật Minh cho biết, xã Tân Quang là địa phương có tiềm năng về một số sản phẩm đặc trưng như bồ kết, hoa đu đủ, được người dân địa phương thường xuyên sử dụng trong đời sống, nhưng chưa được chế biến để nâng cao giá trị. 

Với mong muốn làm thế nào có thể thu mua, chế biến các sản phẩm như bồ kết, hoa đu đủ thành sản phẩm có giá trị gia tăng, chị Thu nung nấu khát vọng liên kết để nâng cao năng suất và chất lượng, ổn định thị trường tiêu thụ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Ý chí quyết tâm và khát vọng của chị Thu “như cá gặp nước” khi Liên minh HTX tỉnh Hà Giang phối hợp với UBND huyện Bắc Quang tổ chức tuyên truyền thành lập HTX kiểu mới.

Để hiểu rõ hơn HTX kiểu mới hoạt động với mô hình như thế nào, chị Thu cùng một số cá nhân có cùng chí hướng chủ động tìm hiểu các thông tin trên mạng, các lợi thế của địa phương, nắm bắt thị trường và thấy nhiều người đặc biệt quan tâm đến vấn đề chăm sóc sức khỏe.

Cùng với kiến thức và kinh nghiệm có được sau các chuyến khảo sát và tham quan một số mô hình sản xuất trà thảo dược ở Hà Nội và một số tỉnh, được sự hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh Hà Giang, UBND huyện Bắc Quang, tháng 11/2017, HTX Nhật Minh chính thức được thành lập với sự tham gia của 7 thành viên, vốn điều lệ là 1,5 tỷ đồng, ngành nghề chính là chuyên sản xuất các loại sản phẩm trà lá, hoa đu đủ để uống và bồ kết túi lọc, cao bồ kết để gội đầu.

Ngay sau đó, HTX bắt tay vào đầu tư trang thiết bị sản xuất, máy móc, khu vực sơ chế, chế biến, xây dựng phương án hoạt động chi tiết, phân chia từng tổ cho thành viên khảo sát thu mua nguyên liệu.

Ngoài 7 thành viên, HTX còn tuyển 9 lao động vào làm việc thường xuyên, trong đó có 4 lao động là người dân tộc Tày. Công việc sản xuất ban đầu chưa nhiều, nên người lao động và các thành viên chia nhau đi thu mua nguyên liệu từ nhiều địa phương khác nhau.

Được biết, ngoài diện tích 15ha của các thành viên, HTX Nhật Minh còn ký kết hợp đồng thu mua nguyên liệu ổn định của 34 hộ dân, chủ yếu là dân tộc Tày, Dao tại các xã Vô Điếm (Bắc Quang), xã Tân Nam (Quang Bình), xã Minh Tân (Vị Xuyên)… để phục vụ cho sản xuất, kinh doanh.

Chị Hoàng Thị Tình, dân tộc Tày, một trong những thành viên đầu tiên của HTX cho biết, gia đình chị trước đây chỉ sản xuất nông nghiệp, diện tích đất sản xuất ít, lại nằm trên triền dốc, chất đất không tốt nên cuộc sống có nhiều khó khăn. Sản suất vốn khó, lại thiếu kiến thức khoa học nên năng suất không cao và chủ yếu mang tính tự cung tự cấp là chính.

“Sau khi được vận động tham gia HTX, đến nay, gia đình tôi đã tận dụng trồng đu đủ trên toàn bộ diện tích đất nông nghiệp để cung cấp nguyên liệu cho HTX. Với hơn 1ha, mỗi năm gia đình tôi thu nhập được hơn 100 triệu. Từ khi tham gia HTX, gia đình tôi đã đủ ăn và không còn là hộ nghèo của địa phương nữa”, chị Tình phấn khởi cho biết.

Cung cấp sản phẩm thị trường cần

Thực tế trên thị trường hiện nay, nhiều sản phẩm được chiết xuất từ những loại cây rất mộc mạc nhưng có tác dụng rất lớn trong chăm sóc sức khỏe cho con người như lá và hoa đu đủ, quả bồ kết...

Dù biết là nhu cầu của thị trường rất lớn, nhưng với năng lực còn hạn chế nên HTX mới đầu tư hệ thống máy xay, máy sấy, máy ép mini với công suất nhỏ và đang phải đóng gói thủ công nên chưa có điều kiện để mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh.

Hiện, HTX có 2 nhà phân phối tại Hà Nội và TP.HCM, đồng thời có hơn 400 cửa hàng bày bán sản phẩm của HTX. Trung bình mỗi tháng khi chưa bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, lượng hàng của HTX bán ra đạt gần 300 triệu đồng/tháng, thu nhập bình quân người lao động đạt 6 triệu/người/tháng. 

“Để tạo việc làm nhiều hơn nữa cho người dân địa phương, HTX mong muốn được Nhà nước tạo điều kiện hỗ trợ cho vay vốn lãi suất ưu đãi để mua sắm máy móc thiết bị hiện đại, công suất cao hơn phục vụ sản xuất, chế biến”, chị Thu nói.

Chị Đinh Thị Thu, Giám đốc HTX Nhật Minh cho biết, HTX tạo việc làm tại chỗ cho đông đảo đồng bào dân tộc.

Khi đã đầu tư đồng bộ, HTX sẽ kết nạp thêm thành viên, bổ sung nguồn vốn kinh doanh, triển khai đăng ký mã vạch, truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm để người tiêu dùng yên tâm khi sử dụng, huy động các hộ thành viên tập trung mở rộng vùng chuyên canh trồng cây đu đủ, cây sả, bồ kết để cung cấp nguyên liệu cho HTX, vừa tạo thêm nhiều việc làm và thu nhập cho người dân địa phương.

Hiện nay, HTX đã nhận được nhiều đơn đặt hàng của người tiêu dùng tại các tỉnh thành như Hà Nội, TP.HCM, Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình… Với những tín hiệu khả quan bước đầu đã đem lại nguồn thu ổn định cho thành viên.

Năng động, sáng tạo tìm cho mình một hướng phát triển sản xuất, kinh doanh thích hợp, HTX Nhật Minh đang hướng tới mục tiêu trở thành một trong những HTX điển hình của huyện Bắc Quang hoạt động theo Luật HTX năm 2012, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Đây cũng chính là nền tảng để HTX đứng vững trong cơ chế thị trường, làm ăn có hiệu quả và là chỗ dựa vững chắc cho thành viên, người lao động.

Phạm Duy

Bài 2: Mở ra nhiều cơ hội