Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, hàng nghìn hộ dân ở huyện Sốp Cộp đã được hỗ trợ cây, con giống, chuyển đổi dần các hình thức chăn nuôi, trồng trọt nhỏ lẻ trước kia sang các mô hình HTX, đồng thời từng bước áp dụng khoa học kỹ thuật để mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Không trông chờ, ỷ lại

Ông Vì Văn Sơn, ở xã biên giới Nậm Lạnh, là một trong những người tiên phong trong chuyển đổi việc chăn nuôi đại gia súc theo hình thức thả rông sang nuôi nhốt tập trung. Để thuận lợi trong quá trình chăn nuôi, ông đã đứng ra vận động thành lập HTX Pu Ngua, bản Bánh Han.

Ông Vì Văn Sơn chia sẻ, trước đây gia đình chủ yếu làm ruộng, nương và nuôi trâu bò theo hình thức thả rông trên bãi. Tuy nhiên, ông nhận thấy việc thả rông trâu bò có nguy cơ rủi ro cao, khó phòng tránh dịch bệnh. Vì thế, từ năm 2019, ông và một số hộ dân đã thành lập HTX.

HTX Pu Ngua đã xây dựng chuồng trại, mua con giống nuôi bò sinh sản nhốt chuồng. Các thành viên cũng thống nhất chuyển đổi diện tích cây ngô, sắn kém hiệu quả sang trồng hơn 1 ha cỏ gine, cỏ voi và cây chít để làm thức ăn cho bò.

Theo anh Mòng A Lử, bản Púng Tòng, thành viên HTX: "Trước đây, gia đình tôi nuôi trâu, bò thả rông trên bãi chăn thả, nên thời gian nuôi lâu, phải mất hơn một năm mới có thể xuất bán, lại dễ bị bệnh. Sau khi được tuyên truyền, vận động, tôi dựng chuồng nuôi và trồng cỏ voi làm thức ăn cho trâu bò để nuôi vỗ béo. Tôi nhận thấy hình thức nuôi nhốt này, trâu bò phát triển tốt, ít bị bệnh, cứ 6 tháng là có thể bán được. Gia đình tôi hiện có 3 con bò, 1 con trâu. Mỗi năm, tôi bán 2 - 3 con bò, thu nhập từ 30 - 50 triệu đồng".

Việc xây dựng mô hình tập trung trong chăn nuôi đã giúp các hộ dân kiểm soát được dịch bệnh và chăm sóc đại gia súc được tốt hơn. Cùng với đó, từ khi thành lập HTX, các thành viên đã được hỗ trợ bò giống và chi phí xây dựng chuồng trại từ các chương trình giảm nghèo. Đến nay đã thấy được hiệu quả ban đầu, bò phát triển tốt và sinh sản. Hiện, các thành viên trong HTX không còn gia đình nào thuộc diện hộ nghèo.

Lãnh đạo UBND xã Nậm Lạnh cho biết, là xã vùng III, biên giới của huyện Sốp Cộp, những năm qua, chính quyền xã Nậm Lạnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từng bước giúp người dân vươn lên thoát nghèo, cải thiện đời sống.

Xã đã xây dựng và thực hiện 3 giải pháp trọng tâm trong công tác xóa đói, giảm nghèo, gồm cải tạo, chuyển đổi vườn tạp thành các loại cây có giá trị kinh tế; phát triển các mô hình chăn nuôi; đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Đặc biệt, xã Nậm Lạnh tiếp tục xây dựng các mô hình HTX sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, từng bước nâng cao thu nhập, phấn đấu từ nay đến năm 2025, mỗi năm giảm 3% hộ nghèo trở lên.

KTTT, HTX là giải pháp quan trọng xóa đói giảm nghèo

Tại xã Sốp Cộp, HTX Long Hiếu, bản Hua Mường, đã tiên phong trồng cây dược liệu, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho các thành viên và nhiều lao động địa phương.

Đến nay, HTX có trên 20 thành viên, giải quyết việc làm thường xuyên cho 30 lao động địa phương. Hàng năm, HTX thu mua từ 75 - 80 tấn dược liệu các loại, 2.800 - 3.000 tấn ngô, sắn, quả tươi các loại cho nhân dân trong huyện.

Đầu năm 2023, HTX đã ươm 400 nghìn cây giống phục vụ trồng 20 ha cây đẳng sâm từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Hiện nay, HTX đã cung ứng hơn 100 nghìn cây giống cho trên 50 hộ ở các xã giáp trung tâm huyện.

Anh Lại Đình Hiến, Giám đốc HTX Long Hiếu cho biết: Năm 2020, HTX trồng 1 ha cây hà thủ ô tại bản Nà Lốc, xã Sốp Cộp, 2 năm sau cho thu hoạch, sản lượng đạt 6 tấn củ tươi, thu trên 350 triệu đồng. Từ thành công ban đầu, HTX đã đầu tư cho 11 thành viên trồng gần 30 ha cây dược liệu, gồm các loại cây sa nhân tím, khôi nhung, cây cát sâm, gừng tại xã Nậm Lạnh, Mường Lèo. Trong đó, 20 ha gừng trồng tại xã Mường Lèo đã cho thu hoạch, còn các loại cây khác đang phát triển tốt.

Tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), HTX đã hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, mẫu mã, bao bì sản phẩm. Năm 2022, sản phẩm “Viên hà thủ ô mật ong rừng Sốp Cộp” được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh. Đến nay, HTX đã bán ra thị trường gần 3.000 hộp, giá bán trung bình là 300 nghìn đồng/hộp cho các cửa hàng, siêu thị trong tỉnh và các tỉnh, thành phố như: Hải Dương, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hà Nội.

Tham gia HTX từ những ngày đầu, anh Lò Văn Nam, bản Phỏng chia sẻ: "Tôi được hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, quy trình chăm sóc an toàn, cách sử dụng thuốc, phân bón, từ đó áp dụng vào thực tế sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP để nâng cao chất lượng sản phẩm. Gia đình tôi trồng hơn 2 ha cây sa nhân tím dưới tán rừng và gần 1 ha cây ăn quả, năm 2022 thu gần 2 tấn quả sa nhân tươi, bán được hơn 70 triệu đồng, 3 tấn quả các loại thu trên 30 triệu đồng. Thu nhập từ trồng dược liệu và cây ăn quả hiệu quả cao nhiều lần so với trồng ngô, sắn".

Nỗ lực xóa nghèo đem lại cuộc sống ấm no cho người dân.

Huyện Sốp Cộp có 8 xã, hơn 120km đường biên giới giáp nước bạn Lào, 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Bằng nhiều nguồn vốn hỗ trợ, trụ sở làm việc của 100% số xã, nhà văn hóa xã, trường học, trạm y tế được xây dựng kiên cố, khang trang; 100% số bản được sử dụng điện lưới quốc gia; hơn 90% số hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; đường đến trung tâm 8 xã được rải nhựa, đổ bê tông...

Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025) của huyện giảm từ 4-5%/năm, phấn đấu đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 25%.

Ông Đào Đình Thi, Chủ tịch UBND huyện Sốp Cộp cho biết, những năm qua, huyện Sốp Cộp đã quan tâm thực hiện các chương trình giảm nghèo nhanh, bền vững theo Nghị quyết 30a của Chính phủ. Đồng thời, huyện lồng ghép, tiến hành song song với Chương trình 135 đã thực hiện trước đó.

Những hình thức chăn nuôi, trồng trọt kém hiệu quả được loại bỏ dần, thay vào đó, huyện tích cực vận động tuyên truyền và hỗ trợ cho người dân chuyển đổi sang các mô hình phát triển kinh tế phù hợp, đặc biệt là tập trung xây dựng các mô hình KTTT, HTX hoạt động hiệu quả, gắn với chuỗi giá trị sản phẩm.

"Đến nay, mặc dù còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao nhưng với sự chung tay, chung sức giữa chính quyền và nhân dân huyện Sốp Cộp, kết hợp với nguồn hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia, huyện Sốp Cộp sẽ sớm thoát khỏi huyện nghèo”, ông Đào Đình Thi chia sẻ.

Thu Hiền