Hành lang pháp lý về bảo vệ môi trường
Điều 43 Hiến pháp 2013 quy định: “Mọi người có quyền được sống trong môi trường trong lành và có nghĩa vụ bảo vệ môi trường (BVMT)”. Hiện nay, có 5 luật quy định về BVMT liên quan trực tiếp tới doanh nghiệp (DN): Luật BVMT 2014, Luật Tài nguyên nước năm 2012, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, Luật Thuế BVMT 2010, Luật Thuế tài nguyên năm 2009.
Luật BVMT 2014 số 55/2014/QH13 gồm 20 chương và 170 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2015. Luật BVMT 2014 đã cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp 2013, luật hóa chủ trương của Đảng, các chính sách mới về BVMT, mở rộng và cụ thể hóa một số nội dung về BVMT nhằm đáp ứng yêu cầu BVMT trong giai đoạn mới trên tinh thần kế thừa các nội dung của Luật BVMT 2005, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật BVMT 2005.
Luật hóa một số nội dung quan trọng
Luật BVMT 2014 đã luật hóa một số nội dung quan trọng của Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Kế hoạch xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”. Trong đó, quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và trách nhiệm của các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ TN&MT và UBND cấp tỉnh.
Luật BVMT 2014 tăng 5 chương và 34 điều, trong đó có những nội dung đã được cụ thể hóa với nhiều điểm mới so với Luật BVMT 2005.
Luật BVMT 2014 đưa ra quy định và bổ sung các hành vi mới bị cấm như: hành vi vận chuyển chất độc, chất phóng xạ, chất thải và chất nguy hại khác không đúng quy trình kỹ thuật về BVMT, thải chất thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, các chất độc, chất phóng xạ và chất nguy hại khác vào không khí, đưa vào nguồn nước hóa chất độc hại, chất thải, vi sinh vật chưa được kiểm định và tác nhân độc hại khác đối với con người và sinh vật, phá hoại, xâm chiếm trái phép di sản thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vượt quá quyền hạn hoặc thiếu trách nhiệm của người có thẩm quyền để làm trái quy định về quản lý môi trường.
Luật BVMT 2014 quy định mục riêng về BVMT đất, bao gồm 3 điều (Điều 59 - 61), trong đó có quy định chung về BVMT đất, quản lý môi trường đất và kiểm soát ô nhiễm môi trường đất. Theo đó, mọi hoạt động có sử dụng đất phải xem xét đến môi trường đất và giải pháp BVMT đất; các tổ chức, cá nhân được giao sử dụng đất phải có trách nhiệm BVMT đất; gây ô nhiễm môi trường đất phải có trách nhiệm xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường đất.
Theo Ts. Vũ Ngọc Hưng - Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường (Bộ Công Thương), do có sự thay đổi của Luật BVMT năm 2014, một số quy định mới về BVMT đã thay đổi để phù hợp với tình hình thực tế.
Trách nhiệm của các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã được quy định rõ
Thay đổi để phù hợp thực tế
Bên cạnh đó, có một số vướng mắc, phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện, như: thiếu quy định điều chỉnh các hành vi đối với hoạt động nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng và các hành vi liên quan đến quản lý chất thải và phế liệu, đánh giá tác động môi trường, kế hoạch BVMT, phương án cải tạo và phục hồi môi trường và một số hành vi khác cũng đã thay đổi.
Cộng với một số quy định về hành vi vi phạm còn rộng, chưa có tính răn đe đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm có mức độ nghiêm trọng, khối lượng xả thải lớn và chưa hợp lý đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm ở mức độ ít nghiêm trọng, chưa đảm bảo nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, chưa bảo đảm công bằng trong quá trình xử phạt.
Ngoài ra, mức xử phạt quy định một số hành vi còn thấp, chưa tương xứng với hành vi vi phạm, chưa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa ô nhiễm và thực tế, nhiều DN chịu nộp phạt thay cho việc xử lý ô nhiễm…
“Để bảo đảm phù hợp với các quy định của Luật BVMT năm 2014 và phù hợp với tình hình thực tế, thực hiện Chương trình công tác của Chính phủ năm 2015, Bộ TN&MT được giao chủ trì xây dựng Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT, đã lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và hiện đang được trình Chính phủ”, Ts. Vũ Ngọc Hưng cho biết.
Ngọc Cầm
Cà phê 'neo' giá cao sát năm mới, thị trường nín thở chờ nhịp bứt phá 2026
Đầu tư công tăng tốc, nhóm cổ phiếu hạ tầng hưởng lợi ra sao trong năm 2026?
Ngành dầu khí 2026: Thượng nguồn trở lại đường đua tăng trưởng
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Nông nghiệp bền vững làm “đầu tàu” xây dựng nông thôn mới ở Sơn La
Sơn La đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp bền vững. Trong đó, các HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất xanh, tuần hoàn không chỉ đóng vai trò là "bà đỡ" cho nông dân mà còn là động lực cốt lõi để hoàn thành các tiêu chí khó trong xây dựng Nông thôn mới.
Cách tiếp cận mới trong xây dựng nông thôn mới tỉnh An Giang
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, An Giang đang cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững khi lấy kinh tế hợp tác làm trụ cột tổ chức sản xuất, HTX và tổ hợp tác làm “bệ đỡ” để nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm ăn bài bản theo chuỗi giá trị.
'Vị ngọt' nông thôn mới trên những đồi chè
Xã Vô Tranh (Thái Nguyên) đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao nhờ phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của cây chè. Trong đó, mô hình HTX đã dẫn dắt kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị cây chè truyền thống, từ đó tạo nên diện mạo mới hiện đại và bền vững cho địa phương.
Thay đổi tư duy để phát triển kinh tế nông thôn ở Thái Nguyên
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây nhà văn hóa, mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại Thái Nguyên, sự trỗi dậy của các HTX kiểu mới đang cho thấy, chỉ khi thay đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, nông thôn mới mới có thể phát triển bền vững.
Nông thôn mới Vĩnh Long nhìn từ quyết tâm 'muốn đi xa phải đi cùng nhau'
Xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Long không chỉ là câu chuyện của hạ tầng hay danh hiệu, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và chất lượng sống của người dân nông thôn.
Từ công nghiệp không khói đến những ‘ngòi nổ’ trong nông thôn mới Lào Cai
Quá trình xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai những năm gần đây cho thấy một bức tranh chuyển động mạnh mẽ, trong đó kinh tế hợp tác với nòng cốt là các HTX, tổ hợp tác đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
