Theo kế hoạch được các ngân hàng công bố, MB (MBB) dự kiến phát hành hơn 1,2 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 15%, đồng thời chào bán thêm gần 805,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. HDBank (HDB) cũng dự kiến phát hành tối đa hơn 1,25 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức bằng cổ phiếu cùng hơn 250 triệu cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ.

Bên cạnh hai ngân hàng trên, TPBank (TPB) dự kiến phát hành hơn 416 triệu cổ phiếu, VIB hơn 323 triệu cổ phiếu và MSB (MSB) 624 triệu cổ phiếu. VietBank (VBB) cũng đang triển khai phương án chào bán hơn 296 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu.

Nếu các kế hoạch được thực hiện đúng tiến độ, lượng cổ phiếu ngân hàng lưu hành trên thị trường sẽ tăng đáng kể trong nửa cuối năm. Điều này khiến nhóm cổ phiếu ngân hàng không chỉ là tâm điểm của câu chuyện tăng vốn, mà còn trở thành nguồn cung mới đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán.

Về phía ngân hàng, tăng vốn giúp củng cố vốn chủ sở hữu, nâng cao năng lực tài chính và tạo thêm dư địa để mở rộng tín dụng, tài sản sinh lời. Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục tăng, việc bổ sung vốn được xem là một trong những điều kiện quan trọng để các ngân hàng duy trì tốc độ tăng trưởng.

Tuy nhiên, đối với cổ đông, việc vốn điều lệ tăng mạnh không đồng nghĩa giá trị đầu tư sẽ tăng tương ứng.

Đặc biệt, với các phương án trả cổ tức bằng cổ phiếu hoặc phát hành cổ phiếu thưởng, ngân hàng thực chất chuyển một phần lợi nhuận hoặc nguồn vốn thuộc vốn chủ sở hữu thành vốn điều lệ. Cổ đông nhận thêm cổ phiếu nhưng không có lượng tiền mặt tương ứng được đưa thêm vào doanh nghiệp.

Khi số lượng cổ phiếu tăng lên, bài toán quan trọng là lợi nhuận có tăng đủ nhanh để theo kịp hay không. Nếu lợi nhuận tăng chậm hơn tốc độ tăng số cổ phiếu lưu hành, EPS có thể chịu áp lực pha loãng. Tương tự, nếu vốn chủ sở hữu tăng nhanh nhưng khả năng tạo lợi nhuận không cải thiện tương ứng, ROE cũng có nguy cơ suy giảm.

Đây là lý do nhà đầu tư cần nhìn xa hơn con số vốn điều lệ sau phát hành. Một ngân hàng tăng vốn 20-30% nhưng tín dụng, lợi nhuận và thu nhập trên mỗi cổ phiếu chỉ tăng ở mức thấp chưa chắc tạo ra giá trị tương ứng cho cổ đông. Ngược lại, nếu nguồn vốn mới nhanh chóng được đưa vào hoạt động kinh doanh, giúp mở rộng tài sản sinh lời và tạo ra mức tăng trưởng lợi nhuận cao hơn tốc độ tăng số cổ phiếu, tác động pha loãng có thể được hấp thụ.

Điểm đáng chú ý trong làn sóng tăng vốn lần này là sự khác biệt về phương thức phát hành. Với cổ phiếu trả cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng, áp lực lớn hơn nằm ở khả năng tạo ra tăng trưởng lợi nhuận đủ mạnh sau khi quy mô vốn tăng. Trong khi đó, với các đợt chào bán cho cổ đông hiện hữu, ngân hàng còn phải đối mặt với bài toán sức hấp thụ của nhà đầu tư.

Cổ phiếu ngân hàng đón lực đẩy từ làn sóng tăng vốn kỷ lục

Nếu lượng cổ phiếu mới được thị trường hấp thụ tốt, thanh khoản và quy mô vốn hóa của các ngân hàng có thể tiếp tục mở rộng. Ngược lại, tại những cổ phiếu có thanh khoản thấp hoặc triển vọng lợi nhuận chưa đủ thuyết phục, nguồn cung tăng nhanh có thể tạo thêm áp lực lên thị giá.

Do đó, khả năng hấp thụ không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu của cổ đông hiện hữu mà còn nằm ở kỳ vọng của thị trường đối với triển vọng kinh doanh của từng ngân hàng.

Trong bối cảnh hàng tỷ cổ phiếu mới chuẩn bị được bổ sung, có thể sẽ diễn ra sự phân hóa mạnh giữa các ngân hàng. Những nhà băng có nền tảng lợi nhuận tốt, khả năng mở rộng tín dụng, chất lượng tài sản được kiểm soát và hiệu quả sử dụng vốn cao sẽ có lợi thế hơn trong việc hấp thụ lượng cổ phiếu mới.

Ngược lại, tăng vốn nhưng không tạo ra tăng trưởng tương ứng có thể khiến cổ đông phải đối mặt với “hai lớp” áp lực: vừa chịu pha loãng EPS, vừa chịu nguy cơ định giá bị điều chỉnh nếu ROE suy giảm.

Châu Anh