Tại kỳ họp thứ năm, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra ngày 14/7, thay mặt UBND Thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã trình bày báo cáo tóm tắt về công tác chỉ đạo, điều hành, kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thu chi ngân sách 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Theo đó, Hà Nội xác định mục tiêu tăng trưởng hai con số là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đồng thời quyết tâm hoàn thành 22/22 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Để hình thành các động lực tăng trưởng mới, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GRDP, một trong những giải pháp được nhắc đến là hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu mở rộng thị trường và tận dụng hiệu quả các FTA.

Phấn đấu tăng xuất khẩu từ 12% mỗi năm

Vừa qua, Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 229/KH-UBND ngày 15/6 về đẩy mạnh xuất khẩu trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 -2030. 

Trong đó, Hà Nội đặt mục tiêu cụ thể, phấn đấu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu từ 12% trở lên mỗi năm trong giai đoạn này. Thành phố sẽ tập trung tăng trưởng xuất khẩu theo khu vực, thị trường; theo ngành hàng xuất khẩu chủ lực; theo nhóm doanh nghiệp xuất khẩu; theo hạ tầng, dịch vụ và năng lực hỗ trợ xuất khẩu; chuyển đổi số, khoa học công nghệ, tiêu chuẩn và chất lượng hàng hóa xuất khẩu. 

Đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu tăng tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt trên 50% tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu.

Kề hoạch đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chính, bao gồm: phát triển thị trường xuất khẩu và tận dụng hiệu quả FTA; phát triển ngành hàng xuất khẩu chủ lực và sản phẩm có giá trị gia tăng cao; hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu theo từng nhóm đối tượng; phát triển hạ tầng logistics phục vụ xuất khẩu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và thương mại điện tử trong xuất khẩu; xúc tiến thương mại quốc tế và quảng bá thương hiệu xuất khẩu; cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ chính sách tín dụng, thuế và hải quan; phát triển nguồn nhân lực xuất khẩu và năng lực quản trị doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực điều hành xuất khẩu

Xuất khẩu phục hồi rõ nét từ quý II

6 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Thủ đô ghi nhận sự phục hồi tích cực, đặc biệt từ quý II. Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 10,585 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước.

Các nhóm hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng so với cùng kỳ là máy móc thiết bị phụ tùng (1,551 tỷ USD, tăng 4,9%); máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện (1,537 tỷ USD, tăng 18,1%); phương tiện vận tải và phụ tùng (1,411 tỷ USD, tăng 4,4%); hàng nông sản (891 triệu USD, tăng 10,6%); xăng dầu (627 triệu USD, gấp 2,2 lần cùng kỳ); thủy tinh và các sản phẩm từ thủy tinh (184 triệu USD, tăng 15,8%). 

Tại hội nghị giao ban do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức hồi đầu tháng 7, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, hoạt động xuất khẩu của thành phố đã phục hồi rõ từ quý II. Trong tháng 5 và tháng 6, kim ngạch đều đạt mức trên 2 tỷ USD/tháng.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu năm 2026 đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12%, tương đương kim ngạch 23,256 tỷ USD, 6 tháng cuối năm Hà Nội cần xuất khẩu thêm 12,671 tỷ USD, bình quân 2,112 tỷ USD/tháng. 

Theo ông Hiệp, đây là mục tiêu thách thức trong bối cảnh biến động địa chính trị và chi phí logistics tiếp tục gây sức ép lên doanh nghiệp. Hàng rào kỹ thuật tại nhiều thị trường ngày càng gia tăng. Nhiều tiêu chuẩn đã chuyển từ khuyến khích sang bắt buộc.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu của Hà Nội cần được đa dạng mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, năng lực của doanh nghiệp còn hạn chế, thể hiện ở khả năng xây dựng thương hiệu, marketing quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới hay đàm phán với các nhà nhập khẩu. 

Việc tận dụng các FTA cũng chưa tương xứng với tiềm năng. Không ít doanh nghiệp chưa nắm chắc quy tắc xuất xứ, thủ tục chứng nhận, tiêu chuẩn kỹ thuật và những điều kiện cần thiết để hưởng ưu đãi thuế quan.

Theo ông Nguyễn Thế Hiệp, xuất khẩu không chỉ là một chỉ tiêu về thương mại mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy sản xuất công nghiệp, logistics, thương mại điện tử, phát triển làng nghề, sản phẩm OCOP, nông nghiệp chủ lực và nâng cao năng lực hội nhập của doanh nghiệp Thủ đô. Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phát huy vai trò quản lý nhà nước, tích cực hỗ trợ doanh nghiệp khai thác thị trường, tìm kiếm đối tác và khôi phục đơn hàng, thúc đẩy hoạt động sang thị trường nước ngoài, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu.

Hỗ trợ doanh nghiệp theo từng thị trường, ngành hàng

Trong các kế hoạch năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, Sở Công Thương Hà Nội đã xây dựng nhiều giải pháp để tập trung hỗ trợ doanh nghiệp theo từng nhóm thị trường và ngành hàng trọng tâm, thế mạnh, thông qua sự phối hợp của Bộ Công Thương và đặc biệt là hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài.

Cụ thể, theo ông Nguyễn Thế Hiệp, đối với thị trường Hoa Kỳ và Nhật Bản, thành phố tập trung hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục đơn hàng gỗ và sản phẩm gỗ. Các thương vụ được đề nghị hỗ trợ kết nối với các chuỗi phân phối nội thất, nhà bán lẻ, nhà nhập khẩu và nhà mua hàng ổn định; đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp về hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, quy trình kiểm soát xuất xứ và cảnh báo phòng vệ thương mại.

Với ngành dệt may và da giày tại Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc, trọng tâm hỗ trợ là tháo gỡ khó khăn thông qua việc cập nhật xu hướng tiêu dùng, tiêu chuẩn sinh thái, tiêu chuẩn lao động và yêu cầu về chuỗi cung ứng bền vững. Thành phố cũng mong muốn kết nối doanh nghiệp Hà Nội với các kênh mua hàng của Aeon, Lotte, Walmart và các chuỗi bán lẻ, nhà nhập khẩu lớn.

Đối với thị trường EU, Trung Quốc, ASEAN, nhóm ngành hàng được hỗ trợ thúc đẩy là máy móc, thiết bị, phụ tùng, điện tử và các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. Sở Công Thương Hà Nội đề nghị các thương vụ hỗ trợ giới thiệu nhu cầu đặt hàng, kết nối doanh nghiệp với các tập đoàn công nghiệp, doanh nghiệp FDI và nhà sản xuất trong chuỗi cung ứng đa quốc gia.

Tại ASEAN, EU, Trung Quốc và Trung Đông, Hà Nội định hướng đa dạng hóa xuất khẩu nông sản chế biến, thực phẩm, sản phẩm OCOP và các mặt hàng làng nghề. Doanh nghiệp được cung cấp thông tin cụ thể các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật, hàng rào kỹ thuật, yêu cầu về bao bì, nhãn mác, chứng nhận Halal và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Về công tác phối hợp, hỗ trợ từ hệ thống các Thương vụ, đại diện Sở Công Thương Hà Nội đề xuất, thông tin thị trường cần được cung cấp theo hướng “may đo”. Thay vì những báo cáo chung, thông tin cần cụ thể theo ngành hàng, nhóm sản phẩm, tiêu chuẩn, kênh phân phối và nhà nhập khẩu, qua đó tăng khả năng chuyển hóa cơ hội thị trường thành đơn hàng thực tế.

Ông Hiệp cũng đề xuất thiết lập cơ chế kết nối định kỳ giữa Sở Công Thương Hà Nội với các thương vụ tại thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, ASEAN và Trung Đông. Các bên sẽ trao đổi danh mục doanh nghiệp, sản phẩm, nhu cầu hỗ trợ, danh sách nhà nhập khẩu tiềm năng; hỗ trợ xác minh giới thiệu đối tác nhập khẩu uy tín, cảnh báo sớm rủi ro về lừa đảo thương mại, thanh toán, tranh chấp hợp đồng, phòng vệ thương mại và thay đổi tiêu chuẩn nhập khẩu.

Hà Nội cũng mong muốn được hỗ trợ trong các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, đặc biệt là các chương trình chuyên đề về hàng thủ công mỹ nghệ, gỗ, dệt may, da giày, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP, công nghiệp hỗ trợ và thương mại điện tử xuyên biên giới. 

"Hà Nội có tiềm năng, lợi thế với nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề, sản phẩm OCOP có thể tham gia các kênh xuất khẩu truyền thống và thương mại điện tử xuyên biên giới", Phó Giám đốc Sở Công Thương khẳng định.

Bên cạnh đó, thành phố đề nghị Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến thương mại và hệ thống thương vụ hỗ trợ xây dựng cơ chế phối hợp với các doanh nghiệp FDI bán lẻ, phân phối có thương hiệu đang hoạt động tại Hà Nội và Việt Nam. Trọng tâm là lựa chọn các nhóm sản phẩm tiềm năng, hướng dẫn doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào, tổ chức tuần hàng hoặc chương trình giới thiệu hàng Hà Nội tại hệ thống phân phối, đồng thời phối hợp quảng bá, kết nối và theo dõi kết quả sau xúc tiến. Đây được xem là một trong những con đường hiệu quả để doanh nghiệp Hà Nội từng bước đưa sản phẩm vào các hệ thống phân phối quốc tế.

Hà Nội xác định 2026 là năm cần tăng tốc mạnh mẽ để hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số, đóng góp vào mục tiêu chung của thành phố. Sở Công Thương Hà Nội cam kết chủ động phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, ngành hàng, nhu cầu thị trường, đồng thời làm đầu mối tiếp nhận xử lý và kết nối các yêu cầu hỗ trợ từ hệ thống thương vụ, giúp doanh nghiệp Thủ đô mở rộng thị trường, khôi phục đơn hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng tốt hơn với những biến động của thương mại toàn cầu.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), thời gian qua Bộ đã tích cực triển khai đề án đưa hàng Việt Nam tham gia vào hệ thống phân phối của các nhà phân phối nước ngoài. Hà Nội và TP HCM là hai địa phương đi đầu trong việc tham gia đề án này. Đối với những sản phẩm công nghệ cao, Cục Xúc tiến thương mại đã tham mưu lãnh đạo Bộ ưu tiên và dành nhiều nguồn lực hơn cho việc hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp tham gia vào những sự kiện thương mại quốc tế.

Đỗ Kiều