Hà Nam đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ cao vào sản xuất hàng hóa. Việc này đòi diện tích sản xuất phải lớn. Việc xây dựng các mô hình sản xuất theo hướng hàng hóa, đi đầu là các HTX, Tổ hợp tác chính là một trong những nội dung quan trọng giúp Hà Nam từng bước giải quyết vấn đề tích tụ ruộng đất.

Tăng hiệu quả sử dụng đất

Tại xã Trác Văn, mô hình sản xuất rau hữu cơ của HTX Trác Văn là minh chứng cho mô hình sản xuất hiệu quả, mang lại nhiều lợi ích cho ngành nông nghiệp địa phương.

Ban đầu, HTX chỉ có 5-6 thành viên nhưng ruộng sản xuất vừa nhỏ lại nằm cách xa nhau, gây bất lợi cho việc sản xuất đồng bộ. Trước thực trạng trên, HTX đã cùng chính quyền địa phương thực hiện chuyển đổi diện tích sản xuất của các thành viên về cùng một nơi để thuận tiện cho quá trình sản xuất. Đến nay, khu sản xuất của HTX đã “về một mối” và rộng hơn 6 ha với hàng chục hộ tham gia sản xuất.

Nhờ áp dụng sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, liên kết được với doanh nghiệp bao tiêu đầu ra và hỗ trợ đầu vào, mô hình sản xuất của HTX đã hoạt động ngày càng hiệu quả.

Ông Nguyễn Văn Phóng, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp xã Trác Văn cho biết: Lúc đầu người dân còn băn khoăn, lo lắng vì chưa biết hiệu quả thế nào, sản phẩm được bán đi đâu. Nhưng hiện sản phẩm sản xuất ra được tiêu thụ đúng với giá cam kết đã ký với doanh nghiệp, các thành viên tham gia có thu nhập ổn định.

Từ mô hình sản xuất của HTX sản xuất rau hữu cơ xã Trác Văn, năm 2017, huyện Duy Tiên chỉ đạo nhân rộng trong toàn huyện với chủ trương mỗi xã tích tụ ít nhất 10 ha đất để trồng rau, củ, quả sạch, rau hữu cơ làm vệ tinh cho các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Việc sản xuất tập trung đã giúp thay đổi đổi nhận thức của tiêu dùng về sản phẩm rau an toàn, đồng thời góp phần nâng cao đời sống của người dân.

Hay tại xã Yên Bắc, Duy Tiên, ban đầu người dân đã tự chuyển đổi diện tích ruộng cho nhau để có thể sản xuất ở những diện tích lớn. Tuy nhiên, khi đi vào chuyển đổi gặp không ít khó khăn nên HTX đã liên kết với HTX Yên Bắc, bàn bạc kỹ lưỡng với người dân, thống nhất giá thuê và thời gian thuê nên các thành viên yên tâm sản xuất. Đến nay, HTX đã hợp đồng thuê đất, chuyển đổi đất với 100 hộ dân với thời gian 10 năm để phục vụ sản xuất lúa hàng hóa.

Khi tích tụ ruộng đất, HTX đã cho máy ủi bờ vùng, bờ thửa, san gạt để thành cánh đồng lớn,dễ dàng áp dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa sản xuất, nhờ đó năng suất nâng cao, HTX cũng liên kết với doanh nghiệp để hỗ trợ thành viên đầu ra.

Tích tụ ruộng đất là điều kiện để phát triển ngành nông nghiệp

Không chỉ dừng lại ở các HTX, nhiều hộ dân cũng chủ động tích tụ theo hình thức thỏa thuận giữa các hộ với nhau. Chẳng hạn như, tại huyện Lý Nhân, Kim Bảng đã có một số hộ gia đình mạnh dạn thuê hoặc dồn đổi ruộng đất của người dân để sản xuất các loại rau với quy mô đến hàng chục mẫu. Họ cũng đầu tư hàng trăm triệu đồng trở lên để áp dụng CNC cho sản xuất như: Làm khung nhà màn, nhà lưới, lắp đặt hệ thống vòi phun nước tự động tưới cho cây trồng và áp dụng quy trình chăm sóc VietGAP… Thông qua việc thuê, mượn ruộng đất, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng/ha/vụ, cao hơn nhiều lần so với sản xuất nhỏ lẻ.

Bảo đảm quyền lợi

Tích tụ ruộng đất dưới bất kỳ hình thức nào cũng góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, qua đó tăng thu nhập cho người sản xuất nông nghiệp.

Hà Nam hiện có 46 xã xây dựng được 55 mô hình tích tụ ruộng đất với tổng diện tích 578 ha của 1.885 hộ tham gia chuỗi sản xuất nông sản hàng hóa an toàn. Địa phương cũng thu hút được công ty VinEco (Tập đoàn Vingroup) phát triển nông nghiệp. Đơn vị này đã tổ chức khảo sát 40 HTX, nhóm hộ, hộ nông dân và đã ký kết hợp đồng liên kết được với 24/40 hộ.

Hiện đã có 5/24 hộ, cơ sở sản xuất rau củ sạch đưa 76,6 tấn sản phẩm nông nghiệp sạch lên kệ tại hệ thống siêu thị Vinmart, giá bán tăng từ 15-25% so với giá bán tại địa phương. Giá trị sản xuất trong các khu nông nghiệp ứng dụng CNC, khu sản xuất ngoài trời đạt 1.200 triệu đồng/ha/năm, khu trong nhà kính đạt 4.500 triệu đồng/ha/năm.

Để tránh trường hợp khi thuê, mượn ruộng đến giữa chừng bị bẻ kèo, Hà Nam đang đẩy mạnh vai trò của HTX khi là đơn vị đứng ra với tư cách pháp nhân rõ ràng có thể làm cầu nối giữa người dân, doanh nghiệp để thuê đất hiệu quả. Thông qua HTX, người dân có thể bảo đảm quyền lợi, tránh tình trạng được mùa, mất giá.

Để chủ trương tích tụ ruộng đất phát huy hiệu quả, Hà Nam đang cùng các địa phương và ngành nông nghiệp tiếp tục đồng hành với người dân và doanh nghiệp để tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh khi thực hiện việc tích tụ và nhân rộng các mô hình có hiệu quả.

Trong đó, tỉnh tiếp tục nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai, tập trung nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân hiểu, chấp hành nghiêm. Cùng với đó, tỉnh đang đôn đốc các doanh nghiệp, HTX sản xuất trong khu nông nghiệp ứng dụng CNC đẩy nhanh tiến độ đầu tư, sớm đi vào sản xuất để trở thành hạt nhân, vùng lõi dẫn dắt các hộ dân chung quanh phát triển.

Huyền Trang

Tích tụ ruộng đất là điều kiện để phát triển ngành nông nghiệp