Chiều ngày 10/4, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý I/2017. Cụ thể, Báo hoạt động của khu vực DN, VEPR đánh giá dù tăng trưởng suy giảm, khảo sát về chỉ số quản trị nhà mua hàng (PMI) khu vực sản xuất vẫn được đánh giá cao. Sau khi giảm xuống còn 51,9 điểm trong tháng Một, PMI Việt Nam nhanh chóng phục hồi trở lại mức trên 54 điểm trong 2 tháng tiếp theo. Đáng chú ý, đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 5/2015 trở lại đây. Đặc biệt PMI Việt Nam vượt qua các nước láng giềng như Thái Lan (50,2 điểm), Philippines (53,8 điểm) hay Malaysia 49,5 điểm.

Chỉ có 33,7% đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh quý 1 tốt hơn so với quý trước

Tuy nhiên, VEPR lưu ý rằng chỉ số PMI của Việt Nam được tính toán dựa trên kết quả khảo sát 400 DN trong lĩnh vực sản xuất. Do đó, việc PMI tăng cao chỉ cho thấy rằng các DN trong lĩnh vực này vẫn đang đánh giá tích cực về tình hình sản xuất kinh doanh, chứ chưa đủ để đại diện cho toàn bộ DN trong nền kinh tế.

Trong khi đó, khảo sát điều tra về xu hướng kinh doanh của các DN ngành công nghiệp chế biến chế tạo do Tổng cục Thống kê thực hiện lại cho thấy xu hướng suy giảm rõ rệ. Trong số các DN tham gia khảo sát, chỉ có 33,7% đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh quý 1 tốt hơn so với quý trước. Tỷ lệ này cao hơn so với cùng kỳ năm 2016 (29,2%), nhưng thấp hơn nhiều so với trước (41,2%). Cùng với đó, có tới 24,5% số DN khảo sát cho rằng tình hình sản xuất kinh doanh khó khăn hơn. Trong các chỉ số thành phần, chỉ số về khối lượng sản xuất, đơn hàng và tồn kho là những chỉ số suy giảm rõ rệt nhất.

Đi cùng với suy giảm chung trong ngành công nghiệp, tình hình sử dụng lao động cũng giảm đáng kể trong quý 1. Tăng trưởng số lượng lao động tại thời điểm 1/3/3017 chỉ đạt 2,2%, mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong đó, lao động ngành khai khoáng giảm 4,8% còn ngành chế biến chế tạo chỉ tăng 2,7%. Suy giảm tăng trưởng lao động đến từ cả 3 khối DN nhà nước, DN tư nhân và DN có vốn đầu tư nước ngoài.

Đặc biệt, số lao động khu vực ngoài nhà nước thậm chí giảm 0,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài ra, theo VEPR, tình hình đăng kí DN vẫn tương đối ổn định trong quý 1. Số DN thành lập mới đạt 26.478 DN, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2016. Tuy số lượng DN thành lập mới chỉ tăng ở mức thấp so với cùng kỳ các năm trước, số vốn đăng ký mới trong nhóm ngành công nghiệp chế biến chế tạo lại có mức tăng đáng chú ý. Vốn đăng kí tại các DN thành lập mới trong khu vực này tăng 75,6% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng trung bình của cả nước.

Số DN tạm ngừng hoạt động tăng nhẹ trong khi cả lượng vốn đăng ký và tạo việc làm đều tăng đánh kể so với cùng kỳ năm trước. Số DN tạm ngừng hoạt động tăng 3%, ở mức 20.636 DN.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ tiếp tục đưa ra Nghị quyết số 19-2017/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Khác với các năm trước, Nghị quyết lần này mở rộng thêm 4 mục tiêu và các chỉ tiêu dựa trên 4 nhóm chỉ số quốc tế: Môi trường kinh doanh của ngân hàng thế giới, năng lực cạnh tranh toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới, năng lực đổi mới sáng tạo của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới và Chính phủ điện tử của Liên hợp quốc. Đồng thời, Nghị quyết 19/2017 cũng xác định nâng mục tiêu về môi trường kinh doanh nă 2017 lên mức trung bình của các nước ASEAN 4.

Với gần 250 chỉ tiêu cụ thể. 260 nhiệm vụ chủ trì và 181 nhiệm vụ phối hợp. Nhóm nghiên cứu VEPR cho rằng Nghị quyết 19 đang đặt mục tiêu rất tham vọng. Do đó, chính phủ cần phải thực hiện quyết tâm cũng như giám sát chặt chẽ các Bộ, ngành địa phương trong triển khai Nghị quyết, đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho DN phát triển. 

Lê Thuý