Đồng bào vùng biên Vị Xuyên đoàn kết phát triển kinh tế (Bài 2): Phát huy thế mạnh lâm nghiệp
Chọn cỡ chữ
Đồng bào vùng biên Vị Xuyên đoàn kết phát triển kinh tế (Bài 2): Phát huy thế mạnh lâm nghiệp
Vị Xuyên là một trong những địa phương có thế mạnh đặc biệt về lâm nghiệp ở tỉnh Hà Giang. Để khai thác tiềm năng này, huyện đã tích cực phát huy hiệu quả của các HTX trong vai trò “bà đỡ” giúp người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao giá trị sản phẩm, hướng đến phát triển kinh tế rừng trồng bền vững thông qua các dịch vụ hỗ trợ.
Theo thống kê, huyện Vị Xuyên hiện có trên 103.000 ha đất rừng, trong đó diện tích rừng tự nhiên là 89.709 ha, còn lại là rừng trồng. Bình quân mỗi năm, huyện trồng mới được trên 300 ha rừng theo chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Sau khoảng 7 - 8 năm, mỗi ha rừng trồng cho thu nhập trung bình 50 - 70 triệu đồng.
Hiệu quả kinh tế rừng
Gia đình ông Cấn Văn Cương, dân tộc Tày, xã Đạo Đức là một trong những hộ dân gắn bó lâu năm với nghề trồng rừng. Đến nay, gia đình ông đang trồng và chăm sóc gần 10 ha rừng, kết hợp chăn nuôi đàn dê thả đồi hơn 30 con.
Kinh tế rừng là một trong những mũi nhọn xóa đói, giảm nghèo của huyện Vị Xuyên.
“Trên nền tảng kinh tế rừng, gia đình tôi mở thêm một cửa hàng tạp hóa, tổng doanh thu mỗi năm bình quân đạt trên 200 triệu đồng. Từ một hộ gặp nhiều khó khăn về thu nhập, nhà tôi nay đã vươn lên hàng khá giả, không còn lo cơm ăn, áo mặc”, ông Cương bộc bạch.
Theo lãnh đạo UBND xã Đạo Đức, ông Cương cũng như nhiều hộ dân đồng bào dân tộc thiểu số trong xã luôn tích cực phát triển kinh tế để giảm nghèo và từng bước làm giàu từ nghề rừng, nhờ đó góp phần duy trì tốt công tác trồng, chăm sóc, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn.
Không chỉ tại xã Đạo Đức, để kinh tế rừng phát triển tương xứng tiềm năng, huyện Vị Xuyên đang tích cực thành lập, phát huy hiệu quả của các HTX trồng rừng tại một số địa phương có lợi thế về đất lâm nghiệp như Kim Thạch, Bạch Ngọc, Ngọc Minh, Thuận Hòa...
Được thành lập vào đầu năm 2016 tại xã Kim Thạch, HTX Dân quân trồng rừng xã Kim Thạch được giao 80 ha đất lâm nghiệp để trồng rừng kinh tế. Chỉ sau gần một năm đi vào hoạt động, HTX đã phát huy hiệu quả, phủ xanh toàn bộ đất trống, đồi núi trọc được giao và tạo việc làm cho các thành viên.
Với thành công của HTX Kim Thạch, huyện Vị Xuyên đã trực tiếp kiểm tra, đánh giá và chỉ đạo nhân rộng mô hình HTX dân quân trồng rừng trên địa bàn. Qua đó, các HTX trồng rừng xã Bạch Ngọc, Ngọc Minh, Thuận Hòa… lần lượt được thành lập và đi vào hoạt động hiệu quả.
Được giao 100 ha đất lâm nghiệp, HTX Trồng rừng xã Bạch Ngọc đã có 35 ha cây keo Úc đang bước vào tuổi thứ 2, thứ 3. Nhờ sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan quản lý, đến nay, rừng cây của HTX đều sinh trưởng và phát triển tốt, chiều cao cây trung bình 2,5 - 3 m, đường kính trung bình 5 - 6 cm.
Khi mới thành lập, HTX có 52 thành viên, nhưng chỉ góp được hơn 12 triệu đồng vốn điều lệ. Đến nay, vốn điều lệ của HTX đã tăng lên trên 100 triệu đồng, diện tích trồng rừng cũng tăng từ 5 ha lên 35 ha chỉ sau 2 năm đi vào hoạt động.
Cũng giống như HTX Bạch Ngọc, HTX Thành Công đi vào hoạt động đang giúp việc trồng và chăm sóc vùng rừng nguyên liệu ở thị trấn Vị Xuyên đi vào ổn định, khởi sắc. Thay vì phải bán gỗ cho các lái buôn dưới xuôi với chi phí vận chuyển cao, giá cả bấp bênh, nay người dân có thị trường tiêu thụ ổn định.
Cùng với đó, HTX đã tạo được việc làm thường xuyên cho hàng chục hộ liên kết, người lao động địa phương với mức thu nhập bình quân 3,5 - 5 triệu đồng/người/tháng.
HTX đóng vai trò dẫn dắt
Chị Tráng Thị Mai, dân tộc Nùng, thành viên HTX Thành Công cho biết, kinh tế gia đình chị dần khởi sắc, có tiền nuôi hai con đang theo học phổ thông và đại học là nhờ có công việc ổn định từ HTX.
“Các công việc cơ bản như chăm sóc, thu hoạch gỗ, hỗ trợ chế biến gỗ tại xưởng bình quân mỗi tháng cho thu nhập trên 3 triệu đồng. Từ nguồn thu ở HTX, tôi có vốn phát triển thêm mô hình gia trại chăn nuôi lợn, tổng thu hàng năm đạt 60 - 70 triệu đồng, nhờ đó kinh tế gia đình ngày càng khấm khá”, chị Mai tâm sự.
Cần thêm nguồn lực hỗ trợ để kinh tế rừng phát huy tối đa tiềm năng, mang đến giá trị bền vững,
Có thể thấy, các HTX trồng rừng của huyện Vị Xuyên ra đời đã tạo ra phương thức sản xuất mới, nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp, tăng cường hiệu quả sử dụng đất và chất lượng rừng trồng, phát triển lâm nghiệp bền vững trên cơ sở áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và đầu tư thâm canh.
Hoạt động của HTX cũng là điểm tựa vững vàng cho các thành viên, tạo việc làm cho người dân địa phương, góp phần đẩy nhanh tốc độ xóa đói, giảm nghèo, xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân, đặc biệt tại các địa phương đông đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Trần Mạnh Tuyên, Phó Chủ tịch UBND huyện Vị Xuyên cho biết, để phát huy tối đa tiềm năng kinh tế rừng, đóng góp chung vào nhiệm vụ phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp của địa phương, cấp ủy, chính quyền huyện đã chỉ đạo đẩy mạnh các giải pháp và huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Những năm qua, huyện đã xây dựng hàng loạt vườn ươm tại các đơn vị đi đầu như HTX Anh Hà, HTX Tân Đức, Công ty cổ phần phát triển NLN và môi trường Việt Nam, cùng nhiều cơ sở ươm giống cây lâm nghiệp khác.
Cùng với đó, huyện tiếp tục có các cơ chế, chính sách trồng phát triển rừng phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Trong đó, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đưa diện tích đất chưa sử dụng vào trồng rừng và chuyển đổi diện tích đất đồi kém hiệu quả sang trồng rừng kinh tế, đầu tư trồng rừng gắn với thâm canh rừng; tập huấn nâng cao kỹ thuật trồng rừng cho người dân; đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát trồng rừng bằng nguồn ngân sách nhà nước…
Trong thời gian tới, để thúc đẩy kinh tế rừng phát triển theo hướng bền vững và đạt mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 70%, huyện Vị Xuyên xác định tiếp tục vận động nhân dân trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng theo hướng áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật để nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp.
Đồng thời, huyện sẽ đẩy mạnh thu hút các HTX, doanh nghiệp liên kết đầu tư sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm lâm nghiệp..., qua đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần giảm nghèo, cải tạo được môi trường sinh thái và tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương ngày một phát triển.
Từ những vườn sầu riêng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, yêu cầu tổ chức lại sản xuất đang trở nên cấp thiết. Ở đó, HTX trở thành điểm tựa hoàn thiện sản xuất, giảm nguy cơ bị ép giá và từng bước đưa nông sản địa phương tiến sâu vào chuỗi giá trị.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (thường gọi là Chương trình 1719, và nay đã được tích hợp) đã tạo nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thiếu mặt bằng sản xuất, khó đáp ứng điều kiện vay vốn, chưa rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi khi tham gia chuỗi liên kết đang là những nút thắt khiến nhiều HTX vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó mở rộng quy mô.
Ở vùng núi cao Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nơi địa hình hiểm trở, đất canh tác kém màu mỡ và điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Văn Ngọc, chàng trai dân tộc Tày ở thôn Bản Ké, đã chọn phát triển cây ớt gió để tạo sinh kế.
Trong bối cảnh vẫn còn những đánh giá vai trò HTX chưa đúng mức, chính những thành quả cụ thể từ cơ sở – nơi người dân có việc làm, có thu nhập và gắn bó với sản xuất – đã trở thành minh chứng thuyết phục nhất. Thực tiễn không chỉ phản bác mà còn củng cố nền tảng niềm tin xã hội.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Nhiều HTX có sản phẩm, vùng nguyên liệu và đơn hàng tiêu thụ nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có. Bên cạnh những điểm nghẽn về vốn, thị trường và nhân lực, hạn chế trong năng lực quản trị đang là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến...