Sáng 3/9, S&P Global công bố chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 8 ở mức 50,7 điểm.

PMI tiếp tục trên ngưỡng 50 điểm cho thấy sức khỏe ngành sản xuất cải thiện tháng thứ hai liên tiếp. Tuy nhiên, theo S&P Global, chỉ số giảm từ 52,4 điểm của tháng 7 xuống còn 50,4 điểm cho thấy các điều kiện kinh doanh chỉ cải thiện nhẹ.

Điểm tích cực chính của kỳ khảo sát này là sản lượng sản xuất tăng tháng thứ tư liên tiếp. Mức tăng tuy mạnh nhưng thấp hơn so với tháng 7.

“Những công ty tăng sản lượng cho biết họ làm vậy để đáp ứng số lượng đơn đặt hàng mới tăng, trong khi đà tăng chậm lại phản ánh những báo cáo về tình trạng nhu cầu giảm”, S&P Global nhận định.

Số lượng đơn đặt hàng mới giảm trong tháng 8, sau khi lần đầu tiên tăng sau bốn tháng vào hồi tháng 7. Tình trạng nhu cầu được báo cáo giảm một phần do thuế quan của Mỹ.

Những vấn đề liên quan đến thuế quan cũng khiến số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới tiếp tục giảm. Theo S&P Global đây là lần giảm thứ mười liên tiếp.

“Mức giảm đơn đặt hàng xuất khẩu trong tháng 8 là mạnh hơn so với tổng số lượng đơn đặt hàng mới”, báo cáo chỉ ra.

Với số lượng đơn đặt hàng mới giảm, các công ty tiếp tục phải giảm số lượng lao động vào cuối quý III. Việc làm đã giảm tháng thứ 11 liên tiếp, với mức giảm nhẹ.

Dù vậy, số lượng đơn đặt hàng mới giảm mạnh khiến năng lực sản xuất trong ngành chưa được sử dụng hết. Lượng công việc tồn đọng giảm đáng kể, với mức giảm lớn nhất kể từ tháng 4.

Tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm khi các công ty báo cáo về sự ngần ngại trong việc lưu trữ hàng tồn kho vào thời điểm số lượng đơn đặt hàng mới giảm, và về việc chuyển giao thành phẩm cho khách hàng.

Trong khi đó, hoạt động mua hàng được ghi nhận tăng tháng thứ hai liên tiếp. Các thành viên nhóm khảo sát cho rằng nguyên nhân là do nhu cầu sản xuất tăng và nỗ lực tích trữ hàng tồn kho trong bối cảnh nhu cầu được kỳ vọng sẽ cải thiện.

Tuy nhiên, tồn kho hàng mua giảm khi có các báo cáo cho biết hàng nhập khẩu giảm. Tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu ảnh hưởng đến những nỗ lực tìm kiếm hàng hóa đầu vào, và thời gian giao hàng của nhà cung cấp bị kéo dài.

Giá cả đầu vào tiếp tục tăng trong tháng 8 do tình trạng thiếu hụt nguyên vật liệu, thuế quan và chi phí vận tải. Tốc độ tăng giá đã mạnh hơn và là mức nhanh nhất kể từ đầu năm 2025 đến nay, mặc dù vẫn yếu hơn mức trung bình của lịch sử chỉ số.

Giá cả đầu ra tăng tháng thứ ba liên tiếp do thuế tăng và việc chuyển giao chi phí đầu vào tăng sang cho khách hàng.

Cuối cùng, niềm tin kinh doanh đã mạnh lên, đạt mức cao nhất của sáu tháng qua, dù vẫn thấp hơn mức trung bình của lịch sử chỉ số. Một số người trả lời khảo sát dự đoán số lượng đơn đặt hàng mới sẽ tăng trong năm tới, từ đó hỗ trợ cho tâm lý lạc quan về sản lượng. Mặt khác, vẫn tồn tại những lo ngại về tình hình kinh tế thế giới, làm hạn chế niềm tin.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, bình luận: “Mặc dù sản lượng tiếp tục tăng trong tháng 8 là tín hiệu tích cực, số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm đặt ra câu hỏi liệu các công ty có thể tiếp tục tăng sản lượng trong bao lâu. Doanh số bán hàng mới giảm là vì xuất khẩu tiếp tục giảm mạnh do các vấn đề về thuế quan.

Các công ty ít nhất cũng tự tin hơn vào triển vọng một năm tới, một phần dựa trên hy vọng về sự gia tăng nhu cầu, mà điều này sẽ khuyến khích hoạt động mua hàng tăng. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ở một chừng mực nào đó đã chịu tác động của tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu”.

Chuyên gia cho rằng, với lộ trình thuế quan sắp tới có vẻ ổn định hơn, kỳ vọng những cải thiện về nhu cầu sẽ thành hiện thực trong những tháng tới, từ đó giúp duy trì tăng trưởng sản lượng của ngành sản xuất.

Đỗ Kiều